Durme
De Durme is een Belgische zijrivier van de Schelde.
Vandaag beschouwt men de Durme veelal als een samenvloeiing van de Zuidlede en de Moervaart ter hoogte van Daknam, een deelgemeente van Lokeren. Het verlengde van deze waterloop maakt dan een verbinding met de Schelde nabij Hamme.
Inhoud |
[bewerken] Geschiedenis
[bewerken] Voorgeschiedenis
De middeleeuwse Durme was aanzienlijk langer. Ze ontsprong in de buurt van Aalter en Zomergem, stroomde dan oostwaarts tot Vinderhoute. Daar vloeide de Poekebeek, komende van Tielt in de middeleeuwse Durme. Vanaf de vijftiende eeuw werden de Durme en de Poekebeek ten westen van Vinderhoute respectievelijk Hoogkale en Neerkale genoemd. Vanaf Vinderhoute stroomde de Durme noordoostwaarts richting Wondelgem en Langerbrugge tot Mendonk. Daar koos ze richting oosten doorheen de Moervaartdepressie om zuidwaarts naar Lokeren en de nog huidige loop bij Hamme in de Schelde uit te monden. In 1613 werd in de bedding van de Hoogkale de Brugse Vaart uitgegraven. Vandaag is dit een onderdeel van het Kanaal Gent-Oostende.
[bewerken] Hydrografische wijzigingen
De zoektocht van Gent naar een waterverbinding met én de Noordzee én met de Westerschelde veranderden grondig de natuurlijke situatie. De aanleg van de Brugse Vaart, het Kanaal Gent-Terneuzen en het Schipdonkkanaal hebben de oorspronkelijke toestand onherkenbaar gewijzigd. Zo werd de loop van de waterlopen alsmaar onduidelijker en ondergingen delen ervan lokale naamsveranderingen. Zo spreekt men tussen Mendonk en Daknam-Lokeren over de Moervaart/Zuidlede en wordt de naam Durme enkel nog gebruikt voor de benedenloop Lokeren-Hamme.
Door het graven van de Sassevaart in 1547 en het Kanaal Gent-Terneuzen tussen 1823 en 1827, werd de Durme volledig afgesneden van haar bovenloop. Hierdoor begonnen grote delen van de rivier te verzanden. Het zand dat met het opkomende tij werd aangevoerd, ging immers veel meer bezinken in de rivierbedding. Om de scheepvaart mogelijk te houden, begon men vanaf de twintigste eeuw met baggerwerken.
Ondertussen was het hoogwaterpeil in de Schelde aanzienlijk gestegen en bij springtij werd de Durme/Moervaartvallei herhaaldelijk geteisterd door overstromingen. Na een ernstige overstroming in de stadskern van Lokeren werd in 1955 besloten om de Durme af te dammen. Hierdoor werd de Durme vanaf Waasmunster in feite een getijdengeul van de Schelde. Het overige deel van de Durme/Moervaart liet men (en laat men nog steeds) met behulp van pompen uitmonden in het Kanaal Gent-Terneuzen. De dominante stroomrichting van de historische Durme werd dus door de mens omgekeerd.
[bewerken] Etymologie
De naam "Durme" zou een Keltische oorsprong hebben. "Dur" betekent eigenlijk 'veel water'. De naam Durme komt nog steeds voor in plaatsnamen tussen Aalter en Tielrode/Hamme. Enkele voorbeelden:
- de wijk Durmen in de gemeente Zele
- de wijk Durmen in Merendree, een deelgemeente van Nevele
- Durmakker: een industriepark in Evergem, tussen de Ringvaart en de Kale
- Durmstraat in Zomergem: ter hoogte van het kruispunt van het Schipdonkkanaal en de Brugse Vaart
- Durmelaan in Aalter: iets ten zuiden van de Brugse Vaart
[bewerken] Zie ook
 |
Zie de categorie Durme van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
