Noorbeek

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Noorbeek
Norbik
Dorp in Nederland Vlag van Nederland
Wapen van Noorbeek
Noorbeek
Noorbeek
Situering
Provincie Vlag Limburg Limburg
Gemeente Vlag Eijsden-Margraten Eijsden-Margraten
Coördinaten 50° 46' NB, 5° 48' OL
Algemeen
Inwoners (2008) 1147
Overig
Postcode 6255
Netnummer 043
Foto's
Sint-Brigidakerk met Heilig Hartbeeld
Sint-Brigidakerk met Heilig Hartbeeld
Sint-Brigidabron met oude wasplaats
Sint-Brigidabron met oude wasplaats
Uitzicht op Dorp Noorbeek
Uitzicht op Dorp Noorbeek
Portaal  Portaalicoon   Nederland

Noorbeek (Limburgs: Norbik) is een klein dorp in de Zuid-Limburgse gemeente Eijsden-Margraten en is een van de zuidelijkst gelegen plaatsen van Nederland. Het circa 1146 inwoners tellende dorp, met beschermd dorpsgezicht, is op een 'verscholen' manier gelegen in het dal van de Noor(beek), welke in de nabijgelegen buurtschap Wesch ontspringt. De naam van deze buurtschap is ontstaan omdat bij de bron in vroeger tijden de was (de wesj) werd gespoeld. De oude openbare wasplaats is nog steeds te zien.

Patroonheilige van Noorbeek is Sint Brigida. De typisch Limburgs uitziende parochiekerk is rond het jaar 1500 in de huidige vorm ontstaan. De eerste verwijzingen naar de kerk stammen uit de 13e eeuw.

Noorbeek was de eerste gemeente in Nederland die werd bevrijd in de Tweede Wereldoorlog.

Noorbeek was voor de gemeentelijke herindeling in 1982, toen het opging in de gemeente Margraten, een zelfstandige gemeente. Vanaf 1 januari 2011 is het een onderdeel van de gemeente Eijsden-Margraten. Tegenwoordig kunnen de buurtschappen en gehuchten Bergenhuizen, Hoogcruts, Wesch, Terlinden, Schey en een deel van Schilberg en Ulvend als onderdeel van het dorp worden gezien. Samen met de Wesch vormt de oude kern van Noorbeek een beschermd dorpsgezicht. In de buurtschap Wesch bevindt zich de Sint-Brigidabron waar het riviertje de Noor ontspringt en vlak er naast een wasplaats gesitueerd is.

Noorbeek ligt aan de grens met België en in de buurt van de Voerstreek. Aan de oostkant van Noorbeek ligt het veel bezochte dorpje Slenaken. Door o.a. de aantrekkelijke omgeving is Noorbeek een toeristische trekpleister. Ten zuidwesten van Noorbeek ligt het Schoppemerheide net over de grens met België.

De beide varianten van de Mergellandroute doen Noorbeek aan. Door de ligging in het dal lopen de invalswegen van het dorp via steile hellingen (gemiddeld 10%) wat dit een uitdaging maakt voor wielrenners. In 2006 was Noorbeek het toneel voor het Nederlands kampioenschap Mountainbike. Ook in 2007, 2009 en 2011 vond dit evenement in Noorbeek plaats. In 2008 werd er de voorlaatste wedstrijd van de Beneluxcup Mountainbike gehouden.

Geschiedenis[bewerken]

Sint Brigida-den[bewerken]

In Noorbeek gaat men ieder jaar een Sint Brigida-den halen. Dit gebeurt met een dennenkar en ongeveer dertig paarden. De 'jonkheid' (ongehuwde jongemannen) organiseert deze traditie ieder jaar opnieuw. De leden van de jonkheid maken een krans en zorgen voor een paard, en als dat lukt gaan ze mee met denhalen. De 'kapitein' zorgt ervoor dat alles goed geregeld is en bepaalt wanneer men vertrekt. De denhalers vertrekken vanuit de Pley (de kerk) en gaan dan naar café Tinus waar ze een "Spek mit ei" eten, dit is om met een goed gevulde maag naar het bos te vertrekken. Op de terugweg wordt er gestopt bij ieder café in de gehuchten Schilberg en Hoogcruts en in het dorp. Voor de kerk worden de paarden uitgespannen op één paard na, waarna alle uitgespannen paarden een rondje om de kerk lopen. Ondertussen gaan de leden die voor de laatste keer meegaan op de den zitten. Als de kapitein op zijn hoorn blaast dan vertrekt het laatste paard naar het gat waar de den in geplaatst moet worden. Dan is de taak van de ongetrouwde mannen gedaan en nemen de getrouwde mannen het over, zij zetten de den recht. Dat gebeurt met "sjtiepen". De den dient tussen elf uur en halfeen recht te staan.

Geboren[bewerken]

  • Pierre Lardinois (1924-1987), politicus
  • Bep (Barbara Joséphine) Mergelsberg (30 april 1957) schrijfster, dichteres, columniste in 't Norbiks en Nederlands

Bekende Noorbekenaren[bewerken]

Verenigingen[bewerken]

  • Jonkheid Sancta Brigida Noorbeek
  • Zangkoor de Eendracht
  • Harmonie Berggalm
  • Schutterij Sint Brigida
  • VV Noorbeek
  • Jeugd en Jongerenwerk Pandores
  • Ouderenvereniging
  • Zij actief Noorbeek
  • Ruiterclub de Noor

Zie ook[bewerken]


Externe links[bewerken]