José Happart

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
José Happart
Afbeelding gewenst
Geboren Herstal, 14 maart 1947
Partij PS
Waals Minister van Landbouw en Landelijkheid
Aangetreden 15 juli 1999
Einde termijn 27 juli 2004
Regering Di Rupo I
Van Cauwenberghe I
Voorganger Guy Lutgen (als minister van Landbouw)
Opvolger Benoît Lutgen
Portaal  Portaalicoon   België
Politiek

José Happart (Herstal, 14 maart 1947) is een Waals politicus en is lid van de Franstalige partij Parti Socialiste (PS). Hij dankt zijn bekendheid aan de Belgische taalstrijd en meer bepaald aan de burgemeesterskwestie in de Vlaamse faciliteitengemeente Voeren. Daar trad hij ook op als Franstalig militieleider die zich verzette tegen de overheveling van de Voerstreek naar de Nederlandstalige provincie Limburg.

Periode voor de burgemeesterskwestie[bewerken]

José Happart is geboren in Herstal, een voorstad van Luik waar zijn vader Joseph Happart, een vroegere collaborateur verantwoordelijk tot op het einde van de oorlog voor een pro-nazi militie (collaborateur, responsable d'une milice pro-nazie dirigée par le VNV[1]) een landbouwbedrijf had. Toen zijn vader onteigend werd voor de uitbreiding van de Luikse staalindustrie, kocht die in 1962 een boerderij in Sint-Pieters-Voeren, dat op dat ogenblik nog bij de provincie Luik hoorde. Toen vader Happart in 1964 in zijn Voerense boerderij opnieuw aan de slag ging, waren de Voergemeenten inmiddels overgeheveld naar de provincie Limburg (in het kader van de vastlegging van de taalgrens in 1962), waardoor het tot het Nederlands taalgebied ging horen (met taalfaciliteiten voor Franstaligen).

José Happart onderbrak zijn studies om als fruitteler de boerderij van zijn vader over te nemen en werd actief in de Waalse landbouworganisatie UPA. Ten tijde van de taalstrijd in de Voerstreek gaf hij het landbouwsyndicalisme op en wijdde hij zich volledig aan de Voerense kwestie. Hij werd door de Luiksgezinde jongeren als hun leider beschouwd. In november 1978 werd hij de nieuwe voorzitter van de Action Fouronnaise (AF), die gelieerd is aan de politieke partij 'Retour à Liège'. Deze partij wil dat Voeren weer bij de provincie Luik gaat horen en zo bij het Franse taalgebied, en dat er dan taalfaciliteiten komen voor Nederlandstaligen.

De burgemeesterskwestie[bewerken]

Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 1982 behaalde de Franstalige eenheidslijst 'Retour à Liège' in Voeren de meerderheid van de stemmen. Happart werd als burgemeester voorgedragen en in februari 1983 door de Koning benoemd, maar de benoeming zou pas ingaan op 31 december 1983. Deze tussenpose moest Happart de gelegenheid geven om Nederlands te leren. Op 30 december legde Happart de eed af, maar liet duidelijk blijken dat hij geen Nederlands geleerd had. Op 19 januari 1984 werd hij reeds ontslagen omdat hij weigerde een taalexamen af te leggen. Happart ging in beroep bij de Raad van State met het argument dat er geen wet is die enige taalkennis van een burgemeester verlangt. Door de beroepsprocedure bleef Happart in zijn ambt tot 30 september 1986, toen de Raad van State een arrest velde dat de benoeming van Happart definitief vernietigde.

In de periode die daarop volgde ontstonden binnen de Belgische regering conflicten tussen Vlamingen en Franstaligen over de uitvoering van het arrest. De eerste schepen, José Smeets, werd waarnemend burgemeester, maar deze trok zich terug, zodat Happart tot eerste schepen kon verkozen worden en feitelijk als "waarnemend burgemeester" van Voeren fungeerde. Deze beslissing werd vernietigd, maar door de Franstalige meerderheid tot 9 keer toe herhaald (de zogenaamde "Voerense carrousel"). Uiteindelijk viel de regering-Martens VI ten gevolge van onder meer de Happartkwestie op 19 oktober 1987. Na nieuw onderhandelde compromissen werd op 1 januari 1989 Nico Droeven burgemeester van Voeren, eveneens lid van de lijst Retour à Liège, maar met kennis van de Nederlandse taal. Happart bleef tot in 1998 eerste schepen van Voeren en heeft dan uit de gemeenteraad ontslag genomen. Inmiddels woont hij in de stad Luik.

Verdere politieke carrière[bewerken]

Aanvankelijk was Happart slechts actief in de lokale politiek, zonder aansluiting te zoeken bij de traditionele politieke partijen. Bij de Europese verkiezingen van 1984 kreeg Happart een plaats op de lijst van de PS als onafhankelijk kandidaat en werd verkozen tot Europees parlementslid met een score van meer dan 230.000 voorkeurstemmen. Datzelfde jaar trad hij toe tot de PS. Op korte tijd was Happart uitgegroeid tot het symbool van het Waalse regionalisme en het anti-flamingantisme. Bij de Europese verkiezingen van 1989 en 1994 behaalde Happart opnieuw grote stemmenaantallen. Binnen het Europese parlement ijverde hij voor het idee van het Europa van de Regio's dat de naties minder macht toekent ten voordele van de regio's.

In 1999 werd hij verkozen tot Waals volksvertegenwoordiger maar in die functie vervangen omdat hij minister van Landbouw en Plattelandsontwikkeling van het Waals Gewest werd (tot juni 2004). In juli 2004 werd hij gekozen tot voorzitter van het Waals Parlement. In deze functie zorgde hij in 2005 tijdens de Fêtes de Wallonie voor opschudding en ongenoegen bij het publiek toen hij op hun boegeroep en fluitconcerten naar aanleiding van de corruptieschandalen in Charleroi reageerde door hen te vragen of "zij dan nog nooit benzine getankt of sigaretten gekocht hadden in Luxemburg".

In april 2009 komt Happart in het nieuws met een omstreden dienstreis naar de VS. Samen met een tiental andere parlementsleden en hun eega's maakt hij een peperdure reis die geen enkel nut blijkt te hebben [bron?]. Het eindrapport van deze reis bevat onder meer de revolutionaire stelling dat "president Obama zich bewust is van de crisis". Happart werd bij de regionale verkiezingen van 2009 niet herkozen. Sindsdien is hij niet langer voorzitter van het Waals parlement waarbij hij voor zijn vertrek in september 2009 een omstreden ontslagvergoeding kreeg van 530.000 euro, terwijl Elio Di Rupo dat bedrag verdedigde.

José Happart is tevens voorzitter van de raad van bestuur van de Aéroport Liège-Bierset,de maatschappij, opgericht door het Waals Gewest, die instaat voor de uitbating van de luchthaven Liège Airport, en die zich vooral toelegde op vrachttransport. De luchthavencommissie besliste begin april 2012 om een negatief advies te verlenen voor de verlenging van de toegangsbadge van Happart. Met deze badge had Happart toegang tot alle zones van de luchthaven. Volgens de Federale Overheidsdienst Mobiliteit vormt Happart een gevaar voor de veiligheid op de luchthaven. De FOD Mobiliteit verwees naar de talrijke onderzoeken die lopen tegen Happart (voor onder andere corruptie, misbruik van sociale goederen, belangenvermenging,...) en die verband houden met de luchthaven.

Familiebanden[bewerken]

Zijn tweelingbroer Jean-Marie Happart is PS-senator. Hij kwam begin 2006 in het nieuws toen hij spontaan bekende als medebeheerder van het Circuit Spa-Francorchamps, het voor het Waals Gewest financieel erg nadelige contract voor de organisatie van de Grand Prix Formule 1 van België ondertekend te hebben zonder er een letter van gelezen te hebben aangezien hij het Engels niet machtig was en zoals hij zelf zei "slechts de pen vasthield".

De vader van José Happart, Joseph Happart was in de jaren dertig van vorige eeuw sympathisant/lid van de Franstalige extreem-rechtse partij Rex van Léon Degrelle en was tijdens Wereldoorlog II lid en vanaf 1943 vice-voorzitter van de Garde Rurale (Landwacht) een aan de Duitse bezetter gelieerde organisatie. Hiervoor werd hij na de oorlog vervolgd en een gedurende enige tijd uit zijn burgerrechten ontzet. (Philippe Brewaeys: Comment José Happart à trompé la justice).

Grégory Happart, zoon van Jean-Marie, is gemeenteraadslid voor Retour à Liège in Voeren.

Politieke loopbaan[bewerken]

  • 1983 - 1984: burgemeester van Voeren
  • 1984 - 1988: waarnemend burgemeester van Voeren
  • 1984 - 1999: lid van het Europees Parlement
  • 1989 - 1998: eerste schepen van Voeren
  • 1999 - 2004: Waals minister van Landbouw en Plattelandsontwikkeling
  • 2004 - 2009: Waals volksvertegenwoordiger
  • 2004 - 2009: voorzitter van het Waals Parlement

Zie ook[bewerken]

  • Over de burgemeesterskwestie: Voeren

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties