Wilfried Martens
| Wilfried Martens | ||||
![]() |
||||
| Geboren | 19 april 1936 Sleidinge |
|||
| Politieke partij | CD&V | |||
| Partner | Miet Smet | |||
| Aangetreden | 3 april 1979 | |||
| Einde termijn | 6 april 1981 | |||
| Voorganger | Paul Vanden Boeynants | |||
| Opvolger | Mark Eyskens | |||
| Aangetreden | 17 december 1981 | |||
| Einde termijn | 7 maart 1992 | |||
| Voorganger | Mark Eyskens | |||
| Opvolger | Jean-Luc Dehaene | |||
|
||||
Wilfried Achiel Emma Martens
uitspraak (info·uitleg) (Sleidinge, 19 april 1936) is een Belgisch politicus voor de CVP (nu CD&V) en was in de jaren '80 en begin jaren '90 meer dan tien jaar eerste minister van België.
Inhoud |
[bewerken] Studies
Wilfried Martens volgde de Grieks-Latijnse humaniora in het Sint-Vincentiuscollege van Eeklo. Reeds op jonge leeftijd werd hij lid van de KSA. In 1955 startte hij studies rechten aan de Katholieke Universiteit Leuven. In die tijd was hij ook praeses van KVHV-Leuven.
[bewerken] Politieke carrière
Als student engageert Martens zich in de Vlaamse Beweging. Hij wordt voorzitter van het Vlaams Jeugdkomitee voor de Wereldtentoonstelling, dat ijvert voor de erkenning van het Nederlands op de Wereldtentoonstelling van 1958. Van 1960 tot 1964 is Martens hoofdbestuurslid van de Vlaamse Volksbeweging (VVB). Op het VVB-congres van 4 februari 1962 pleit hij als rapporteur voor een unionistisch federalisme.
Hij kiest in 1965 voor een partijpolitiek engagement bij de Christelijke Volkspartij (CVP). Hij begint er zijn carrière bij de CVP-Jongeren waarvan hij het voorzitterschap opneemt van 1967 tot 1972. Onder zijn voorzitterschap werken de CVP-Jongeren een drietal geruchtmakende manifesten uit : voor Vlaamse autonomie en de regionalisering van België, voor de afbraak van de verzuiling en een pluralistisch schoolsysteem (Martens gaf dat systeem toen de naam "gemeenschapsonderwijs", het heeft echter niets te maken met het huidige gemeenschapsonderwijs), voor samenwerking met de niet-katholieke progressieven.
Van 1972 tot 1979 is Martens CVP-voorzitter. In die periode wil Martens werken aan het 'unionistisch federalisme' dat de Vlaamse autonomie uitdrukkelijk situeert binnen het Belgische staatsverband. Hij zocht steun bij de Volksunie-voorman Hugo Schiltz en de FDF'er Lucien Outers, maar ook bij jonge socialisten als Karel Van Miert, Willy Claes en André Cools. Zij werkten samen aan het Egmontpact (1978).
Dit Egmontpact werd niet door iedereen in de Belgische politiek goed verteerd, waardoor België in de jaren 80 tien regeringen kende. Negen van deze regeringen waren onder leiding van Martens, eerst in coalitie met de liberalen, later met de socialisten. In zijn regeringsjaren kreeg hij vooral te maken met de staatshervormingen, Voerense perikelen, economische crises en abortus. In 1990 ondertekende en bekrachtigde hij samen met 14 andere regeringsleiders een van de meest liberale abortuswetgevingen ter wereld.
Sinds 1990 is Martens voorzitter van de Europese Volkspartij (EVP). Vanaf 1992 was Wilfried Martens geen eerste minister meer. Op dat moment werd hij wegens zijn verdiensten benoemd tot minister van Staat.
Toen Miet Smet, en niet Wilfried Martens, bij de verkiezingen van 1999 de eerste plaats op de Europese lijst kreeg, weigerde Martens op aansporen van zijn tweede vrouw Ilse Schouteden, om nog op de lijst te staan.[1][2]
Wilfried Martens mag samen met Jean-Luc Dehaene en Hugo Schiltz beschouwd worden als één van de vaders van het zogenaamde unionistisch federalisme, één van de meerdere vormen van het federalisme die België kende. Over zijn hele politieke carrière schrijft hij uitgebreid in zijn boek 'Luctor et emergo. De memoires'. Martens is momenteel voorstander voor de invoering van art. 35 van de Grondwet, wat betekent alleen afgesproken bevoegdheden voor het federale niveau.
[bewerken] De Bistel-affaire
Op 20 oktober 1988 werd bekend dat "piraten" de Bistel-computer van Martens hadden gekraakt. In die tijd was het belang van het geregeld veranderen van computer-wachtwoorden blijkbaar nog niet helemaal doorgedrongen, aangezien het wachtwoord van Martens nog steeds "Tindemans1" was, naar zijn voorganger van bijna 10 jaar tevoren: Leo Tindemans. Martens koos ook voor een makkelijk te achterhalen wachtwoord namelijk, Martens8.
[bewerken] Rol bij de federale regeringscrisis eind 2008 en de premierwissel eind 2009
Op 22 december 2008 kreeg Martens onverwacht weer een rol toebedeeld in de nationale politiek. Hij werd dan door Koning Albert II aangesteld als koninklijk verkenner, nadat deze het ontslag van de regering Leterme I had aanvaard. Voor en na Kerstmis 2008 verkende hij het politieke landschap, had hij persoonlijke, informele en telefonische contacten met de voorzitters van Kamer en Senaat, de aftredende premier Yves Leterme, de voorzitters van de meerderheidspartijen, de meeste vicepremiers en de voorzitters van de oppositiepartijen met uitzondering van het VB teneinde de violen gelijk te stemmen om een nieuwe regering te vormen.
Op 28 december 2008 rondde Martens zijn verkenningsopdracht af en bracht een eindverslag uit bij de Koning Albert II. Herman Van Rompuy werd aangesteld als formateur.
Nog geen jaar later herhaalde de geschiedenis zich: Koning Albert II riep de hulp van Martens in om de premierwissel in goede banen te leiden. Premier Herman Van Rompuy werd op 19 november 2009 verkozen tot Permanente voorzitter van de Europese raad en moest dus opgevolgd worden. Martens werd verzocht een methode te zoeken om de communautaire twistpunten en de kwestie-BHV aan te pakken.
[bewerken] Privéleven
Martens heeft vijf kinderen: twee bij zijn eerste vrouw, Lieve Verschroeven, met wie hij dertig jaar getrouwd was,[2] en drie bij Ilse Schouteden, die hij in 1988 op zijn kabinet als kabinetsmedewerkster leerde kennen en met wie hij, na de geboorte van een tweeling in 1997, op 13 november 1998 een burgerlijk huwelijk aanging. Ilse Schouteden heeft verder nog een zoon uit haar eerste huwelijk. In 2007 gingen Martens en Schouteden ook uit elkaar. Op 27 september 2008 hertrouwde hij met CD&V-collega Miet Smet in het stadhuis van Lokeren, alwaar het paar ook woont. Beiden voeren de titel van Minister van Staat. Reeds decennia geleden, toen ze samen nog actief waren bij de CVP-Jongeren, waren er al geruchten over een relatie tussen beiden. Van 1985 tot 1992 maakten ze ook samen deel uit van dezelfde regering.[3]
[bewerken] Trivia
- Hij wordt bespot in de satirische strip "Pest in 't Paleis" (1983) door Guido van Meir en Jan Bosschaert waar hij verschijnt als "Martiavelli", een parodie op de befaamde politieke denker Niccolò Machiavelli.
- De Strangers (muziekgroep) zongen in hun lied "De Pruimentijd" dat Martens pas in de pruimentijd met pensioen zou gaan.
- Martens is in het Nero-stripalbum "De Ring van de Moefti" (1976) (strook 22) één van de vele mensen die geïnteresseerd zijn om Nero's kogelvrije hemd te kopen.
- Hij is ook te zien in strook 51 van het Nero-stripalbum "De Wraak van de Grote Clo" (1977)
- In het Nero-stripalbum "De Verloren Zee" (1988) hangt zijn portret samen met dat van Yasser Arafat, Jean-Luc Dehaene, Daan Antheunis, Khomeini, André Leysen en Guy Verhofstadt aan de muur van een groot museum op de zeebodem (strook 49).
- In het Nero-stripalbum "Nerorock" (1989) schuift hij samen met Jean-Pierre van Rossem aan in een rij (strook 85).
- In het Nero-stripalbum "De Man van Europa" (1990) speelt hij in stroken (103-106), (111-112), (115-118) en 120 ook een belangrijke rol.
- Als spot op de vele regeringen die onder hem gevormd werden tekende cartoonist Gal (Gerard Alsteens) hem ooit als Lodewijk XIV. De woordspeling is de "XIV" omdat Martens' laatste en negende regering "IX" sterk aan de Zonnekoning doet denken.
- In 2006 afficheerde NTG in co-productie met Theater Antigone een toneelstuk rond zijn leven. "Martens" is een monoloog van de hand van Bart Meuleman en wordt gespeeld door Koen De Sutter. Het stuk gaat over drie periodes in de Belgische politiek: begin jaren '70 toen Martens de CVP Jongeren leidde, eind jaren '70 met de crisis rond het Egmontpact over het federale België en de jaren '80 toen Martens premier was. Bart Meuleman over "Martens": "Het eerste deel noem ik de periode van het idealisme, het tweede deel de periode van (de illusie van) de macht en het derde deel de periode van de onmacht". Martens zelf over "Martens": "Het belangrijkste is dat men de mens Martens gepoogd heeft te ontdekken: moed, compromissen, onvolkomenheden, ijdelheid. Het stuk is geen hagiografie, want ook mijn twijfels en tekortkomingen komen aan bod".
- Martens was ook in zijn studentenjaren reeds actief in tal van politieke en studentikoze verenigingen, zoals KVHV-Leuven en K.V.H.C. Meetjesland Leuven.
- Wilfried Martens kreeg les van Vic Van Rompuy . Later gaf hij zelf les aan diens zoon, Herman Van Rompuy. Naar aanleiding van de benoeming van Herman Van Rompuy als Europees president, vertelde Martens dat Van Rompuy bij hem een 18/20 behaalde (op Radio 1).
[bewerken] Literatuur
- Een gegeven woord, Wilfried Martens, Lannoo, Tielt, 1985.
- Omtrent Wilfried Martens, Hugo De Ridder, Lannoo, Tielt, 1991.
- De Strijd om de 16, Hugo De Ridder, Lannoo, Tielt, 1993.
- Europa voorbij Oost en West, Wilfried Martens, Lannoo, Tielt, 1995.
- De Memoires, Luctor et Emergo, Wilfried Martens, Lannoo, Tielt, 2006.
[bewerken] Externe links
- Memoires Wilfried Martens
- Europese Volkspartij
- Belgische premiers
- Politiek portret van Wilfried Martens, Katrien Van Dyck, 16 november 2006
| Voorganger: Paul Vanden Boeynants |
Premier van België 1979-1981 |
Opvolger: Mark Eyskens |
| Voorganger: Mark Eyskens |
Premier van België 1981-1992 |
Opvolger: Jean-Luc Dehaene |
| Voorganger: Robert Houben |
Partijvoorzitter van de CVP 1972-1979 |
Opvolger: Leo Tindemans |
| Voorganger: Wivina Demeester |
Minister van Begroting 1992 |
Opvolger: Mieke Offeciers-Van De Wiele |
Bronnen, noten en/of referenties:
- ↑ Martens refuses to run, HighBeam Encyclopedia, 1 mei 1999
- ↑ a b (en) Love tangle is final undoing of former Belgian PM, The Guardian, 7 maart 1999
- ↑ Huwelijk Martens-Smet is 'nieuw en beter kartel', De Morgen, 27 september 2008
