Mark Eyskens

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Mark Eyskens
Vlag van België België
Markeyskens675.jpg
Geboren 29 april 1933
Partij CD&V
Religie Rooms-katholiek
Flag of Belgium.svg 61ste Premier van België Flag of Belgium.svg
Aangetreden 6 april 1981
Einde termijn 17 december 1981
Regering M. Eyskens
Monarch Boudewijn
Voorganger Wilfried Martens
Opvolger Wilfried Martens
Minister van Financiën
Aangetreden 22 oktober 1980
Einde termijn 6 april 1981
Regering Martens IV
Voorganger Paul Hatry
Opvolger Robert Vandeputte
Aangetreden 28 november 1985
Einde termijn 9 mei 1988
Regering Martens VI
Martens VII
Voorganger Frans Grootjans
Opvolger Philippe Maystadt
Minister van Buitenlandse Zaken
Aangetreden 19 juni 1989
Einde termijn 7 maart 1992
Regering Martens VIII
Martens IX
Voorganger Leo Tindemans
Opvolger Willy Claes
Minister van Economische Zaken
Aangetreden 17 december 1981
Einde termijn 28 november 1985
Regering Martens V
Voorganger Willy Claes
Opvolger Philippe Maystadt
Minister van Ontwikkelingssamenwerking
Aangetreden 3 april 1979
Einde termijn 22 oktober 1980
Regering Martens I
Martens II
Martens III
Voorganger Lucien Outers
Opvolger Daniël Coens
Portaal  Portaalicoon   België
Politiek

Burggraaf Marc Maria Frans Eyskens[1] (Geluidsfragment uitspraak (info / uitleg) - Leuven, 29 april 1933) is een Belgische econoom, politicus en essayist.

Jeugd[bewerken]

Eyskens is de zoon van Gaston Eyskens en Gilberte Depetter. Hij is getrouwd met Anne Rutsaert (1939), dochter van ridder Joseph Rutsaert, en ze hebben vijf kinderen. Hij heeft een broer, Erik Eyskens (Leuven 20 juli 1935 - Antwerpen 31 augustus 2008), die chirurg was in Antwerpen. Een andere broer en zus overleden op jonge leeftijd.

Bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog vluchtte moeder Eyskens met de kinderen voor bombarderende Stuka's naar de kust, terwijl vader Eyskens zich naar het parlement in Brussel begaf. Toen duidelijk werd dat de Duitse opmars niet kon worden gestuit zoals in de Eerste Wereldoorlog, vluchtte het ganse gezin naar Frankrijk.

Tijdens de bezetting hervatte de Katholieke Universiteit Leuven haar werkzaamheden en het gezin Eyskens keerde terug naar België. Het laatste jaar van de oorlog werd Leuven intensief gebombardeerd en het gezin Eyskens bracht veel tijd door in de kelder. Na de oorlog vatte Mark Eyskens zijn middelbare studies aan, aan het Sint-Pieterscollege.

Studies[bewerken]

Eyskens blonk reeds tijdens de middelbare school uit toen hij de Grieks-Latijnse richting afsloot als primus perpetuus die onderscheiden werd met een gouden medaille.

In 1956 werd hij met grootste onderscheiding doctor in de rechten aan de Katholieke Universiteit Leuven (K.U.Leuven). Ondertussen werd hij in 1953 - eveneens met grootste onderscheiding - baccalaurus in wijsbegeerte. Verder werd hij in 1962 doctor in de economische wetenschappen (K.U.Leuven) nadat hij in 1957 een Master of Arts in Economics aan de Columbia-universiteit in New York verwierf.

Academische loopbaan[bewerken]

In 1961 werd Eyskens assistent en het jaar daarop docent aan de faculteit economische en toegepaste economische wetenschappen van de Katholieke Universiteit Leuven. Zo gaf hij onder meer les aan de huidige president van Europa Herman Van Rompuy. In 1965 werd hij gewoon hoogleraar belast met de leergangen algemene economie, micro-economie en publieke financiën. Sedert 1976 is hij aan dezelfde universiteit buitengewoon hoogleraar.

In de periode 1971 - 1976 was hij commissaris-generaal en voorzitter van de raad van bestuur van de unitaire structuur Katholieke Universiteit Leuven - Université catholique de Louvain (UCL) en stond hij dus in voor de splitsing van de tweetalige universiteit in twee eentalige universiteiten als gevolg van Leuven Vlaams.

De lijst academische functies die hij bekleedt of bekleedde is indrukwekkend: lid van het Belgisch comité van de Club van Rome (1972-1978), lid van de Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten sedert 1987 en voorzitter gedurende 2003-2004, lid van de Academia Europaea, voorzitter van de raad van bestuur van het Francquifonds, voorzitter van de Christian Academy for European Dialogue, voorzitter van het Centrum voor Europese Cultuur, bestuurslid van Vrienden van de Hebreeuwse Universiteit Jeruzalem, ondervoorzitter van het Koninklijk Instituut voor Internationale Betrekkingen, voorzitter van het Instituut voor Europees beleid, voorzitter van de Raad voor Europees Onderzoek, voorzitter van de Hoover Stichting.

Verder richtte hij in 1994 het cursusprogramma Lessen voor de XXIste eeuw aan de KUL op waarvan hij bestuurder is. Ook is hij lid van de Competitiveness Advisory Group (CAG) van de Europese Commissie sedert 1997.

Politieke loopbaan[bewerken]

De politieke loopbaan van Eyskens begon toen hij in 1962 adviseur van de toenmalige Minister van Financiën André Dequae werd. In 1976 werd Eyskens namens de CVP minister in de regering onder leiding van Leo Tindemans. In totaal maakte Eyskens tussen 1976 en 1992 deel uit van dertien opeenvolgende regeringen, waarin hij verschillende functies bekleedde. Zo was hij onder meer Minister van Financiën en Minister van Buitenlandse Zaken. In 1990 ondertekende en bekrachtigde hij samen met veertien andere regeringsleden een van de meest liberale abortuswetgevingen ter wereld.

Eerste Minister[bewerken]

Van 6 april 1981 tot 17 december 1981 was hij eerste minister van België voor de CVP in een regering van CVP/PSC en SP/PS, de Regering-M. Eyskens I. Op 21 september viel de regering, na een conflict over de financiering van de Waalse staalindustrie. Bij de vervroegde verkiezingen die hierop volgden (op 8 november) kwam een van de maatregelen van het kabinet Eyskens tot uiting: voor het eerst mochten 18- tot 21-jarigen ook hun stem uitbrengen. Op 17 december werd Eyskens opgevolgd door Wilfried Martens, die eveneens zijn voorganger als eerste minister was.

De regering-M. Eyskens kreeg nooit echt greep op de problematische economische toestand en de ontsporende staatsfinanciën. Zo schreef journalist Rik Van Cauwelaert in de krant De Tijd van 11 oktober 2013: "Mark Eyskens zou later, in een cynische bui, zijn regering omschrijven als ‘een pedagogische demonstratie van hoe het niet moest.’ En dat hij daar cum laude in slaagde, bewijzen volgende cijfers. Tijdens zijn regeerperiode, minder dan een jaar, steeg het aantal werklozen met 100.000, liep het begrotingstekort op van 8,5 naar 12,6 procent en schoot de overheidsschuld naar een schrikwekkende 135 procent van het bbp".[2]

Na zijn eerste-ministerschap[bewerken]

Mark Eyskens en zijn vrouw Anne Rutsaert thuis in Heverlee.

Eyskens was van 1977 tot 1995 volksvertegenwoordiger voor het arrondissement Leuven. Sinds 1992 is hij lid van de Raad van Europa en van de Vergadering van de West-Europese Unie. Ook werd hij in 1992 weer hoogleraar in de economie, welke functie hij tot aan zijn emeritaat in november 1998 uitoefende. Sinds 18 november 1998 is Eyskens Minister van Staat.

Hij was ook nog provincieraadslid van Vlaams-Brabant.

Eyskens staat bekend als een vlotte, meertalige en humoristische causeur en tafelredenaar. Hij heeft een uitgebreid aantal boeken gepubliceerd, meestal essayistisch van inhoud. Hij is ook amateurschilder, werk dat hij zelf met humor bespreekt.

Eretekens[bewerken]

  • Vlag van België België: Grootkruis in de Orde van Leopold II. KB 11 mei 2003

Boeken en publicaties[bewerken]

  • De rationalisatie van het gedrag van de consument, Uystpruyst, Leuven, 1962.
  • Inleiding tot de economische wetenschap, collegenota's, twee delen, Wouters, 1965.
  • Micro-economische theorie, collegenota's, twee delen, Wouters, 1966.
  • Economie als tijdverdrijf De Nederlandsche Boekhandel, 1969.
  • Uitdagingen voor een moderne universiteit, Leuven, 1970.
  • Van gisteren naar morgen, economisch bekeken, DNB, Pelckmans, 1971.
  • Open brief aan de studenten, Lannoo, 1973.
  • Ambrunetië of het Avondland in de Morgen, DNB,1974.
  • Bouwstenen van de gemengde Economie, twee delen, Standaard wetenschappelijke uitgeverij, 1976.
  • Economie van Nu en Straks, DNB, 1977.
  • Ambrunise ou la quadrature du siécle, Arts et Voyages, 1977
  • Brief aan de Ambrunetiërs, DNB, 1978.
  • Eén Aarde, twee werelden, Min. Ontwikkelingssamenwerking, 1979.
  • Une terre, deux mondes, Min. de la coopération au développement, 1979.
  • Bron en Horizon. Het avondland uit de impasse, Lannoo, 1985.
  • La source et l'Horizon. Le redressement de la société Européenne, Duculot, 1985
  • Economie voor iedereen, Pelckmans, 1989.
  • Het storende levensverhaal van Professor J.K. Mortal. Een boek over mens en men, Lannoo, 1989.
  • Economie pour tous, Labor, 1990.
  • Wegwijs Geld, met R. Dillemans en W. van Gerven, eerste deel, Davidsfonds, 1990.
  • From detente to entente. The impact of the implosion of communism, Minaffet, 1990.
  • Vie et mort de J.K. Mortal, professeur extraordinaire, Albatros, Paris, 1991.
  • Buitenlandse zaken 1989-92. Van confrontatie naar coöperatie, Lannoo, 1992.
  • Affaires Etrangères 1989-92, De la coopération à la confrontation, Créart, 1993.
  • Vaders Dood en Leven, in 'De Memoires van Gaston Eyskens', Lannoo, 1993.
  • Beleving en Belofte. Een Nieuwjaarstijding. Toespraak van Mark Eyskens op de voorstelling van de Memoires van Gaston Eyskens, Lannoo, 1994.
  • De grote verjaring, van de 20ste eeuw naar het 3de millennium, Lannoo, 1994.
  • Is verandering vooruitgang? De maatschappelijke gevolgen van de 3de industriële revolutie, Davidsfonds, 1995.
  • Le fleuve et l'océan. Du vingtième siècle au troisième millénaire, Racine, 1995.
  • Lessen voor de 21ste eeuw, eerste hoofdstuk in collectief werk', LeuvenUP, 1995.
  • De reis naar Dabar. Een metafysische thriller, Lannoo, 1996.
  • L'affaire Titus. Métaroman, Racine, 1998.
  • De Lust der verbeelding, Lannoo, 1998.
  • Er zijn geen economische problemen. Pleidooi voor een meta-economie, Davidsfonds, 1999.
  • Democratie tussen spin en web, Leuven Universitaire pers, 1999.
  • Leven in tijden van Godsverduistering, Lannoo, 2001.
  • Geloof en Hoop, Universitaire parochie, 2002.
  • Het verdriet van het werelddorp, Davidsfonds, 2001.
  • Het hijgen van de geschiedenis, Lannoo, 2003.
  • De houdbaarheid van de welvaartsstaat. De onmogelijkheid van het noodzakelijke, VKW, 2004.
  • Omdat wij van de avond nooit genezen. Een poëtische kroniek, Davidsfonds, 2004.
  • De Oude Prof en de zee. Tweespraak over zin en zijn, Lannoo, 2005.
  • Mijn levens. Een reis door de tijd, Lannoo, 2008.
  • A la recherche du temps vécu. Mes vies, Racine, 2010.
  • Mijn Amerika, Pelckmans, 2012 (bijdrage)
  • Macht en gezag, Witsand Uitgevers, 2013

Trivia[bewerken]

  • Eyskens had een cameo in de stripreeks Nero door Marc Sleen. In het album De A-straal (1981) vindt Adhemar een wapen uit waarvan de straal iedereen vrijgevig en goedhartig maakt. Op zeker moment wordt deze A-straal gestolen door Polo, een ijscoman, die het wapen aan Eyskens wil verkopen. Eyskens vindt het vooral interessant om de mensen vrijgeviger te maken inzake hun belastingen (strook 38-40).
  • Hij en Willy Claes worden bekritiseerd in het lied "Japanneezaffaire" door De Strangers (muziekgroep)
  • Eyskens had samen met zijn vader, Gaston Eyskens een cameo in de satirische strip Pest in 't Paleis (1983) door Jan Bosschaert en Guido van Meir. Hij speelde de rol van Marcus Excus, "alchemist van vader op zoon."
  • In 2007 deed Eyskens mee aan de quiz De Slimste Mens ter Wereld. Na zijn uitschakeling meldde hij "dat hij heeft vastgesteld dat er nog grote gaten in zijn kennis zijn". Om dat te verhelpen zou hij wat gaan "studeren, Google afschuimen en op Wikipedia gaan lezen".
  • In 2009 zetelde Eyskens als 1 van de juryleden in het tv-programma 'De Slimste Mens ter Wereld' op de Vlaamse zender Eén.

Literatuur[bewerken]

  • Aloïs Van de Voorde : Mark Eyskens, een biografie (Lannoo, 2003)

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. ibz.rrn.fgov.be - Algemene informatie - Kandidaat-titularissen - verkiezingen senaat 2006;
  2. De man die het roer durfde om te gooien, De Tijd, 11 oktober 2013, p.5
Wikiquote Wikiquote heeft een of meer citaten gerelateerd aan Mark Eyskens.
Voorganger:
Wilfried Martens
Regering-M. Eyskens I
6 april 1981 - 17 december 1981
Opvolger:
Wilfried Martens
Voorganger:
Luc Dhoore
Staatssecretaris voor Ruimtelijke Ordening en Huisvesting
1976-1977
Voorganger:
Gaston Geens
Staatssecretaris voor Begroting
1977-1979
Opvolger:
Guy Spitaels
Staatssecretaris voor Vlaamse Zaken
1977-1979
Voorganger:
Lucien Outers
Minister van Ontwikkelingssamenwerking
1979-1980
Opvolger:
Daniël Coens
Voorganger:
Paul Hatry
Minister van Financiën
1980-1981
Opvolger:
Robert Vandeputte
Voorganger:
Willy Claes
Minister van Economische Zaken
1981-1985
Opvolger:
Philippe Maystadt
Voorganger:
Frans Grootjans
Minister van Financiën
1985-1988
Opvolger:
Philippe Maystadt
Voorganger:
Leo Tindemans
Minister van Buitenlandse Zaken
1989-1992
Opvolger:
Willy Claes