Achiel Van Acker

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Achille Van Acker
Geboren 8 april 1898
Brugge
Overleden 10 juli 1975
Brugge
Vlag van België Premier van België Vlag van België
Aangetreden 12 februari 1945
Einde termijn 13 maart 1946
Voorganger Hubert Pierlot
Opvolger Paul-Henri Spaak
Vlag van België Premier van België Vlag van België
Aangetreden 31 maart 1946
Einde termijn 3 augustus 1946
Voorganger Paul-Henri Spaak
Opvolger Camille Huysmans
Vlag van België Premier van België Vlag van België
Aangetreden 23 april 1954
Einde termijn 26 juni 1958
Voorganger Jean Van Houtte
Opvolger Gaston Eyskens
Portaal  Portaalicoon   Politiek

Achille Honoré (Achiel) Van Acker Geluidsfragment uitspraak (info / uitleg) (Brugge, 8 april 1898 – aldaar, 10 juli 1975) was een Belgisch socialistisch politicus. Hij was viermaal premier van België.

Levensloop[bewerken]

Thuis waren er twaalf kinderen. Reeds van zijn zesde jaar moest hij vader helpen bij het mandenvlechten. Omdat hij de school op 10-jarige leeftijd moest verlaten, volgde hij avondles en wordt hij beschouwd als een "self made man". Het belette niet dat hij doctor honoris causa werd van de universiteit van Rijsel. Oorspronkelijk was hij een voorstander van de christendemocratische beweging, geleid door priester Florimond Fonteyne. Door zijn leeswoede kwam hij in contact met de socialistische beweging. In 1926 werd hij BWP-gemeenteraadslid van Brugge en in november 1927 werd hij op 29-jarige leeftijd volksvertegenwoordiger.

In 1929 werd hij ingewijd als vrijmetselaar in de werkplaats van de Brugse loge La Flandre van het Grootoosten van België.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog nam hij vanaf de tweede helft van 1941 het voortouw in de reorganisatie van de socialistische beweging met de oprichting van de Vlaamse Centrale der Illegale Partij (samen met onder andere Edward Anseele jr.). In Brussel en Wallonië ontstonden gelijkaardige centrales en dat leidde in maart 1942 tot het ontstaan van de Illegale Belgische Socialistische Partij. Hierbij dient wel aangestipt te worden dat sommige van de vooroorlogse leiders (Paul-Henri Spaak, Kamiel Huysmans, e.a.) in Londen zat. De socialisten in België en die in Londen werkten de facto 'naast elkaar'.

Na de Tweede Wereldoorlog bouwde Van Acker een indrukwekkende politieke loopbaan uit, onder andere vier maal als premier en ook als minister van Arbeid en Sociale Voorzorg, van Volksgezondheid, van Verkeerswezen en van Steenkool (waaraan hij de bijnaam Achille Charbon dankt). Hij stelde Duitse krijgsgevangenen verplicht te werk om de kolenproductie weer op peil te krijgen.

Van 1961 tot 1974 was hij voorzitter van de Kamer van Volksvertegenwoordigers. Hij werd benoemd tot minister van Staat op 23 december 1958.

De eerste drie regeringen onder Achiel Van Acker waren kortstondig ten gevolge van de Koningskwestie. Er kwam de belangrijke besluitwet betreffende de sociale zekerheid van 28 december 1944, vandaar dat hij als "vader van de sociale zekerheid" de geschiedenis ingaat. De vierde regering (1954-1958) realiseerde sociale thema's, waarbij hij profiteerde van een economische heropleving. De Schoolstrijd was een gevolg van nieuwe wetgeving door de regering.

Van Acker was een voorstander van de unitaire Belgische staat. Hij stelde zich zeer gematigd op in communautaire en taalkwesties. Van Acker was de laatste eerste minister die geboren was in de 19de eeuw.

Achiel Van Acker publiceerde ook verzen en prozabundels. Hij had interesse voor volkskunde en verzamelde duizenden uitdrukkingen en zegswijzen.

Zijn derde zoon Frank trad in zijn voetsporen en bouwde eveneens een politieke carrière uit.

Publicaties[bewerken]

  • Moederweelde, Brugge, 1926
  • Herinneringen : jeugd in oorlogstijd, Antwerpen, 1967
  • De duivel in spreekwoord en gezegde, UGA, Heule, 1976
  • Het verleden in spreekwoord en gezegde, UGA, Heule, 1977
  • Tochten, Brugge, 1998
  • Herinneringen, kinderjaren : opgroeien in het volkse Vlaanderen van 1900, The History Press, 2010.
  • (met Koen DE BRABANDER en John HEUZEL), Herinneringen : oorlogsjaren 1914-1918 : jeugd in oorlogstijd, Stroud : The History Press, 2012

Trivia[bewerken]

Literatuur[bewerken]

  • Liber Amicorum Achiel Van Acker, Brugge, 1973
  • Leo CUVELIER, De schrijvende Achiel van Acker : Minister van Staat : 1898-1998 : handschriften en literair werk, Brugge, 1998
  • Michiel NUYTTENS, Catalogus van de archiefbescheiden verzameld door A. Van Acker, Brugge, Rijksarchief, 1998
  • Axel DE BACKER, De rol van premier Achiel van Acker in de koningskwestie 1944-1946, Gent : RUG, licentiaatsthesis (onuitgegeven), 2005
  • Koen ROTSAERT, Lexicon van de parlementariërs van het arrondissement Brugge, 1830-1995, Brugge, 2006.
Voorganger:
Hubert Pierlot
Premier van België
Regering-Van Acker I en II 1945-1946
Opvolger:
Paul-Henri Spaak
Voorganger:
Paul-Henri Spaak
Premier van België
Regering-Van Acker III 1946-1946
Opvolger:
Camille Huysmans
Voorganger:
Jean van Houtte
Premier van België
Regering-Van Acker IV 1954-1958
Opvolger:
Gaston Eyskens
Voorganger:
Joseph Bondas
Minister van Arbeid en Sociale Voorzorg
1944-1945
Opvolger:
Léon-Eli Troclet
Voorganger:
nieuw
Minister van Steenkool
1945-1946
Voorganger:
Léon-Eli Troclet
Minister van Arbeid en Sociale Voorzorg belast met de coördinatie van het economisch beleid
1946
Opvolger:
Léon-Eli Troclet
Minister van Steenkool
1946
Voorganger:
Ernest Rongvaux
Minister van Verkeerswezen
1947-1949
Opvolger:
Paul-Willem Segers
Voorganger:
Paul Kronacker
Voorzitter van de Kamer van Volksvertegenwoordigers
1961-1974
Opvolger:
André Dequae