Leo Tindemans
| Leo Tindemans | ||||
| Geboren | 16 april 1922 Zwijndrecht |
|||
| Aangetreden | 25 april 1974 | |||
| Einde termijn | 20 oktober 1978 | |||
| Voorganger | Edmond Leburton | |||
| Opvolger | Paul Vanden Boeynants | |||
|
||||
Leonard Clemence (Leo) Tindemans (Zwijndrecht, 16 april 1922) is een Belgisch politicus en Minister van Staat. Hij was eerste minister (CVP) van twee regeringen in België (periode van 25 april 1974 tot 20 oktober 1978) en behaalde het grootste aantal voorkeurstemmen ooit tijdens de Europese verkiezingen van 1979.
Inhoud |
[bewerken] Opleiding
Leo Tindemans, een eenvoudige jongeman uit Burcht, studeerde tijdens de oorlogsjaren handelswetenschappen in Antwerpen (Sint-Ignatius Instituut) en na de oorlog economie aan de Gentse universiteit. Hij is licentiaat in de handels- en consulaire wetenschappen, in de economische wetenschappen en in de politieke en sociale wetenschappen. Hij was al Kamerlid toen hij in Leuven ook nog een licentie politieke wetenschappen behaalde en is thans professor emeritus bij de Katholieke Universiteit Leuven.
[bewerken] Politieke loopbaan
- 1961 - 1979 : volksvertegenwoordiger (als opvolger van de overleden Frans Van Cauwelaert)
- 1965 - 1973 : secretaris van de Europese Unie van Christen-Democraten
- 1965 - 1973 : burgemeester van Edegem
- 1968 - 1972 : minister van Communautaire Betrekkingen
- 1972 - 1973 : minister van Landbouw en Middenstand
- 1973 - 1974 : vice-eersteminister
- 1973 - 1974 : minister van Begroting
- 1974 - 1978 : eerste minister van de Regering-Tindemans I en II
- 1976 - 1985 : voorzitter van de EVP
- 1979 - 1981 : voorzitter van de CVP
- 1979 - 1981 : lid van het Europees Parlement
- 1981 - 1989 : volksvertegenwoordiger
- 1981 - 1989 : minister van Buitenlandse Betrekkingen
- 1989 - 1999 : lid van het Europees Parlement
- 1994 - 1995 : Voorzitter van Tindemans Group over de toekomst van de Europese instituties, met het oog op de uitbreiding van de Europese Unie met de nieuwe lidstaten uit Midden- en Oost-Europa
Als naaste medewerker van CVP-kopstukken Theo Lefèvre, Paul Vanden Boeynants en Robert Houben was Tindemans al geruime tijd betrokken bij de politieke besluitvorming en de Vlaams-Waalse problemen, toen hij in 1968 minister van Communautaire Betrekkingen werd. In die functie lag hij aan de basis van de oprichting van gemeenschappen en gewesten, waarmee België afscheid nam van de eenheidsstaat. Zijn ster rees snel en door een groot aantal voorkeurstemmen werd hij in 1974 gevraagd een regering samen te stellen van een minderheidskabinet van christendemocraten en liberalen. Enkele maanden later werd de regering aangevuld met de Rassemblement Wallon. In 1977 viel de regering en na de vervroegde verkiezingen wist Tindemans een regering van christendemocraten, socialisten en regionalisten op de been te brengen. De Volksunie en het FDF droegen voor het eerst regeringsverantwoordelijkheid, in een poging een oplossing te vinden voor de Vlaams-Waalse tegenstellingen binnen België. De partijen wisten na lang onderhandelen een akkoord te bereiken over een staatshervorming, het zogenaamde Egmontpact. Met name aan Vlaamse kant riep dit echter bijzonder veel weerstand op, niet alleen bij de Volksunie maar ook in Tindemans' eigen CVP. Een heikel punt voor de achterban in met name de rand rond Brussel bleek het inschrijvingsrecht voor Franstaligen in Brussel, in ruil voor de splitsing van het kiesarrondissement Brussel-Halle-Vilvoorde. Als ook de Raad van State in een spoedadvies kritisch was over een aantal punten van het ingewikkelde en veelomvattende akkoord, wilden de Vlaamse partijvoorzitters opnieuw onderhandelen, maar de Franstaligen weigerden resoluut. Tindemans kondigde daarop op 11 oktober 1978 in de Kamer onverwacht en met gevoel voor dramatiek het ontslag van de regering aan met de legendarische woorden:
"Voor mij is de grondwet geen vodje papier. Het is genoeg. Ik ga naar de koning."
Hij nam het namelijk niet dat de partijvoorzitters (Martens-Van Miert-Cools-Nothomb-Schiltz) hem tegen het advies van de Raad van State in het Egmontpact wilden opleggen.
In 1981 kreeg hij de portefeuille van buitenlandse zaken. In 1988 verliet hij de nationale politiek en koos hij voor het Europese parlement.
Tindemans verliet de actieve politiek in 1999. In 2003 droeg hij een deel van zijn persoonlijk archief over aan het Katholiek Documentatie- en Onderzoekscentrum.
[bewerken] Verkiezingen
Tussen Tindemans en de kiezer klikte het meteen. Zijn populariteit stoelde op ernst, zijn politieke rechtlijnigheid en de kracht van zijn overtuiging. Het televisiemedium speelde daarin een grote rol. Met zijn steile electorale opgang (in 1974 82.000 stemmen in het arrondissement Antwerpen in 1977 134.000 en in 1978 139.000) plaatste hij alle commentatoren voor raadsels. Charisma is de meest gebruikte kwalificatie. Voor de Europese verkiezingen van 1979 stemden 983.000 Vlamingen, onder wie 160.000 Antwerpenaren op zijn naam. Hij is daarmee nog altijd Belgisch recordhouder aller tijden inzake voorkeurstemmen. Tindemans was een typische vertegenwoordiger van een volkspartij: arbeider en intellectueel konden zich in hem herkennen.
Paul Vanden Boeynants noemde hem ooit "te geleerd voor de politiek" en maakte een grove vergissing met zijn voorspelling: "Leo haalt nooit vijfduizend stemmen"[bron?].
[bewerken] Onderscheidingen
Sinds 1992 is hij Minister van Staat.
Hij is doctor honoris causa van
- de City Universiteit London
- de Heriot-Watt University Edinburg
- de Universiteit van Georgetown.
Hij ontving onder meer volgende prijzen:
- 1976: Europese Karel de Grote Prijs of Karlsprijs van de stad Aken
- 1977: St.-Liborius-Medaille für Einheit und Frieden van het Aartsbisdom Paderborn
- 1994: Heinrich-Brauns-Preis
[bewerken] Bibliografie
- L'Union européenne : rapport (1976)
- Open brief aan Gaston Eyskens : over economie in Vlaanderen (1979) ISBN 90-209-0756-5
- L'échec d'Euratom (1980)
- Atlantisch Europa : Frans van Cauwelaert en de Europese eenmaking (1980) ISBN 90-6152-315-X
- Hoe winnen wij de vrede? (1984) ISBN 90-6152-375-3
- Pour une Communauté politique européenne : travaux préparatoires (1952-1954) (1984) ISBN 2-8027-0320-X
- Europa zonder kompas (1987)
- De buitenlandse politiek van België, 1982-1987 : standpunten van Leo Tindemans (1988)
- Oost-Europa vanuit Brussel (1988)
- Duel met de minister : een divertimento over de politieke verantwoordelijkheid van bewindvoerders in het koninkrijk België (1991) ISBN 90-289-1675-X
- European unification in 1951 and in 1993 (1993) ISBN 90-5278-087-0
- De toekomst van een idee (1993) ISBN 90-289-1922-8
- European unification in 1951 and in 1993 (1993) ISBN 90-5278-087-0
- Europa in goede handen (1994)
- Kaïn in de Balkan. De dagen na het bloedbad (1996)
- Leo Tindemans : l' Européen = the European = der Europäer = de Europeaan (2002) ISBN 90-441-1260-0
- De mémoires. Gedreven door een overtuiging (2002) ISBN 90-209-4994-2
- Herman Wauters : glazenier (2004) ISBN 90-5325-247-9
- Albert Coppé (2006)
- Een politiek testament. Mijn plaats in de tijd. Dagboek van een minister (2009) ISBN 978-90-209-7377-8
[bewerken] In populaire cultuur
- In de Nerostripreeks wordt in het album "De Egmont Planeet" (1977) naar Tindemans en het Egmontpact verwezen. Nero en Clo-Clo reizen in het album naar een planeet waar mensen met arendsmaskers en hanemaskers ruzie met elkaar maken. Eén planeetbewoner, Leo, heeft een leeuwenkop. Leo brult op zeker moment zo luid dat de maskers van de arenden en hanen afvliegen. Zo ontdekken ze dat ze er eigenlijk allemaal hetzelfde uitzien en verbroederen zich. Sleen verwees hiermee naar Tindemans die door actie te ondernemen de communautaire geschillen had moeten oplossen.
- Stafke Fabri nam in 1974 een nummer op over de politicus dat "Den Tindemans" heette.
- Hij wordt bespot in de satrische strip "Pest in 't Paleis" (1983) door Guido van Meir en Jan Bosschaert als "Titelmans". Onder meer zijn dramatische regeringsontslag in 1978 wordt gepersifleerd.
- In 2005 eindigde hij op nr. 192 in de Vlaamse versie van De Grootste Belg, buiten de officiële nominatielijst.
[bewerken] Externe link
- Biografie van Leo Tindemans, www.premier.fgov.be
[bewerken] Uitspraak
| Voorganger: nieuw |
Minister van Communautaire Betrekkingen 1968-1972 |
Opvolger: Jef Ramaekers |
| Voorganger: Charles Héger |
Minister van Landbouw 1972-1973 |
Opvolger: Albert Lavens |
| Voorganger: Charles Hanin |
Minister van Middenstand 1972-1973 |
Opvolger: Léon Hannotte |
| Vice-eersteminister 1973-1974 |
||
| Voorganger: Frank Van Acker |
Minister van Begroting 1973-1974 |
Opvolger: Gaston Geens |
| Voorganger: Edmond Leburton |
Belgisch premier 1974-1978 |
Opvolger: Paul Vanden Boeynants |
| Voorganger: Wilfried Martens |
Partijvoorzitter van de CVP 1979-1981 |
Opvolger: Frank Swaelen |
| Voorganger: Charles-Ferdinand Nothomb |
Minister van Buitenlandse Zaken 1981-1989 |
Opvolger: Mark Eyskens |
| Wikiquote heeft een collectie citaten gerelateerd aan Leo Tindemans. |