Gaston Eyskens

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Gaston Eyskens
Gaston Eyskens (midden) in februari 1969.
Gaston Eyskens (midden) in februari 1969.
Geboren 1 april 1905
Lier
Overleden 3 januari 1988
Leuven
Politieke partij CVP
Partner Gilberte Depetter
Religie Rooms-katholiek
Vlag van België 47ste Premier van België Vlag van België
Aangetreden 11 augustus 1949
Einde termijn 8 juni 1950
Voorganger Paul-Henri Spaak
Opvolger Jean Duvieusart
Vlag van België 52ste Premier van België Vlag van België
Aangetreden 26 juni 1958
Einde termijn 25 april 1961
Voorganger Achille Van Acker
Opvolger Théo Lefèvre
Vlag van België 56ste Premier van België Vlag van België
Aangetreden 17 juni 1968
Einde termijn 26 januari 1973
Voorganger Paul Vanden Boeynants
Opvolger Edmond Leburton
Portaal  Portaalicoon   Politiek

Gaston François Marie Eyskens (Lier, 1 april 1905Leuven, 3 januari 1988) was christendemocratisch eerste minister van België in de periode tussen 1949 en 1972. Hij was de eerste regeringsleider die geboren was in de 20e eeuw.

Familie[bewerken]

Eyskens was de zoon van de handelsreiziger Antonius Franciscus Eyskens (1875-1948) en Maria Voeten (1872-1960). Hij trouwde in 1931 met Gilberte Depetter (1902-1981), dochter van de schepen van Leuven Emile De Petter (1868-1923). Ze kregen twee zonen, Mark Eyskens, hoogleraar en eveneens gewezen eerste minister en Erik Eyskens (Leuven 20 juli 1935 - Antwerpen 31 augustus 2008), chirurg en hoogleraar.

Op 18 september 1973 werd Eyskens in de erfelijke adelstand opgenomen, met de titel van burggraaf, overdraagbaar op de oudst geborene erfgenaam. Hij nam als wapenspreuk Voor 't volk.

Academische loopbaan[bewerken]

Eyskens studeerde aan de Katholieke Universiteit Leuven af als doctor in de handelswetenschappen en licentiaat in de politieke en sociale wetenschappen. In 1927 behaalde hij een Master of Science aan de Columbia Universiteit in New York.

Eyskens doceerde vanaf 1931 zelf aan de Katholieke Universiteit Leuven en werd gewoon hoogleraar. Hij werd ook decaan van de Faculteit economische en sociale wetenschappen van de KU Leuven en Voorzitter van het Centrum voor Economische Studies. Hij was ook lid van de Algemene Raad van de KU Leuven. Hij werd ook bestuurder van de Universiteit Lovanium in Leopoldstad (Kinshasa).

De inbreng van Eyskens in het economische denken situeert zich voornamelijk in het bestuderen en promoveren van streekeconomische problemen en oplossingen.

Hij ontving academische eretitels, zoals o. m.:

  • doctor honoris causa van de Columbia Universiteit (New York)
  • doctor honoris causa van de Universiteit van Keulen
  • doctor honoris causa van de Hebreeuwse Universiteit van Jeruzalem

Politieke loopbaan[bewerken]

Begin de jaren 30 werd Eyskens achtereenvolgens kabinetschef bij de ministers Edmond Rubbens en Philip Van Isacker.

Hij was lid van de CVP. Hij werd in 1939 katholiek volksvertegenwoordiger voor Leuven en werd tot in 1965 steeds herkozen. Vanaf 1965 was hij senator voor het arrondissement Leuven.

Hij was eerste minister van zes Belgische regeringen in de periode tussen 1949 en 1972. Hij werd drie maal minister van Financiën (1945, 1947, 1965).

Eerste minister[bewerken]

Hij vormde zijn eerste regering (Eyskens I) in 1949. Die viel over de Koningskwestie in 1950. Tussen 1958 en 1961 was hij drie keer premier (Eyskens II, III en IV). Dat was de periode van het schoolpact, de expansiewetten van 1959 en de onafhankelijkheidsverlening aan Belgisch-Congo in 1960.

Tussen 1968 en 1973 stond hij nog twee keer aan de leiding van Eyskens V en VI, met onder andere een grondwetsherziening.

Hij werd door koning Boudewijn in 1963 benoemd tot minister van Staat.

Andere activiteiten[bewerken]

Tijdens zijn leven bekleedde Eyskens, buiten zijn politieke activiteiten, talrijke functies (bezoldigd of honorair), zoals:

  • Voorzitter van de Kredietbank van 1974 tot 1981, thans een onderdeel van de KBC.
  • Lid van het Nationaal Hoofdbestuur van het Algemeen Christelijk Werkersverbond en voorzitter van het ACW voor het arrondissement Leuven
  • Lid van de Koninklijke Academie voor wetenschappen, letteren en schone kunsten van België
  • Regeringscommissaris voor de contingenteringen van in- en uitvoer
  • Lid van de Hoge Raad voor Financies
  • Ondervoorzitter van de Economische en Sociale Raad van de Verenigde Naties
  • Gouverneur van de Wereldbank (Washington)
  • Gouverneur van de Europese Investeringsbank

Publicaties[bewerken]

  • Het laatste gesprek. Herinneringen aan veertig jaar politiek leven. Een interview met Jozef Smits, Amsterdam - Antwerpen, 1988.
  • De Memoires, Tielt, 1993

Literatuur[bewerken]

  • L. VAN HAEREN, M. Gaston Eyskens, Professeur à l'Université de Louvain, Ministre des Finances, in: Le Face à Main, 24 januari 1945.
  • J. HISLAIRE, Gaston Eyskens, le scepticisme qui soulève les montagnes, 1971
  • Paul VAN MOLLE, Het Belgisch Parlement, 1894-1972, Antwerpen, 1972.
  • Liber amicorum Gaston Eyskens, 1975
  • G. DURANT, Minister van Staat Gaston Eyskens, een biografie, 1983.
  • J.-C. RICQUIER, Le vicomte Eyskens, souvenirs et commentaires, 1984.
  • John VAN WATERSCHOOT, In de tent van de veldheer. Een visie op de veldheer, 1993.
  • Robert VANDEPUTTE, Burggraaf Gaston Eyskens, in: Mededelingen en academische analecta, 1988
  • Vincent DUJARDIN, Gaston Eyskens , tussen koning en regent, 1995
  • Jozef SMITS, Gaston Eyskens, in: Nationaal Biografisch Woordenboek, Deel XV, 1996, 223-243.
  • Lode WILS, De aanloopperiode van Gaston Eyskens, in: Wetenschappelijke Tijdingen, 1994, blz. 123-130.
  • Jozef SMITS, Gaston Eyskens, in: Nieuwe Encyclopedie van de Vlaamse Beweging, Tielt, 1998.

Trivia[bewerken]

  • In de stripreeks Nero (strip) door Marc Sleen heeft Eyskens in het album "De Dolle Dina's" (1970) een cameo (strook 5-7). Zijn auto heeft op zeker moment een lekke band en zijn chauffeur raadt hem aan per fiets naar een vergadering te rijden. Eyskens doet dit, maar rijdt per ongeluk tegen een vechtende Nero en Tuizentfloot aan. Zijn fiets is nu helemaal naar de knoppen en kwaad roept hij: "Ik protesteer: jullie kunnen niet zomaar een regering ten val brengen!".
  • In 2005 werd hij genomineerd voor de titel van De Grootste Belg. Hij eindigde op nr. 67. in de Vlaamse versie en op nr. 89 in de Franstalige versie.

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Logo Wikimedia Commons
Commons heeft meer mediabestanden op de pagina Gaston Eyskens.
Voorganger:
Paul-Henri Spaak
Eerste minister van België
Eyskens I (1949-1950)
Opvolger:
Jean Duvieusart
Voorganger:
Achille Van Acker
Eerste minister van België
Eyskens II, Eyskens III en Eyskens IV (1958-1961)
Opvolger:
Théo Lefèvre
Voorganger:
Paul Vanden Boeynants
Eerste minister van België
Eyskens V en Eyskens VI (1968-1973)
Opvolger:
Edmond Leburton
Voorganger:
Camille Gutt
Minister van Financiën
1945
Opvolger:
Franz de Voghel
Voorganger:
Jean Vauthier
Minister van Financiën
1947-1949
Opvolger:
Henri Liebaert
Voorganger:
Jean Duvieusart
Minister van Economische Zaken
1950
Opvolger:
Albert Coppé
Voorganger:
André Dequae
Minister van Financiën
1965-1966
Opvolger:
Robert Henrion