26 januari

26 januari is de 26ste dag van het jaar in de gregoriaanse kalender. Hierna volgen nog 339 dagen (340 dagen in een schrikkeljaar) tot het einde van het jaar.

Gebeurtenissen

•  Algemeen
  • 1531 - Lissabon wordt getroffen door een zware aardbeving.
  • 1682 - Het deltagebied van Zuidwest-Nederland en Vlaanderen wordt getroffen door de stormvloed van 1682.
  • 1778 - Sydney wordt gesticht.
  • 1808 - In Nieuw-Zuid-Wales breekt de Rum Rebellion uit.
  • 1905 - Een werknemer van de Premiermijn in Zuid-Afrika vindt de Cullinan, de grootste diamant uit de geschiedenis.
  • 2001 - 20.000 mensen komen om bij een aardbeving in Gujarat in India.

•  Bouwkunst en architectuur
  • 1979 - De officiële opening vindt plaats van Muziekcentrum Vredenburg in Utrecht.

•  Infrastructuur
  • 1910 - De Seine treedt buiten haar oevers, waardoor de Parijse metro onder water loopt.
  • 1931 - Groningen - Een passagierstrein uit Nieuweschans botst ter hoogte van de Lodewijkstraat op een rangerende goederentrein waardoor er drie doden en vijf gewonden vallen.

1790: Aankondiging van de première van Così fan tutte

•  Kunst
  • 1790 - Première van de opera Così fan tutte van Wolfgang Amadeus Mozart in het Burgtheater in Wenen.
  • 1911 - Première van de opera Der Rosenkavalier van Richard Strauss in Dresden.
  • 1957 - Première van de opera Dialogues des Carmélites van Francis Poulenc in het Teatro alla Scala in Milaan.
  • 1979 - Officiële opening van Muziekcentrum Vredenburg in Utrecht.
  • 2000 - Gerrit Komrij uitgeroepen tot Dichter des Vaderlands.
  • 2005 - Driek van Wissen uitgeroepen tot Dichter des Vaderlands.

•  Oorlog
  • 1841 - Het Verenigd Koninkrijk bezet Hongkong.
  • 1887 - Slag bij Dogali: Abessinië verslaat de Italianen.
  • 1939 - Troepen van Francisco Franco nemen Barcelona in tijdens de Spaanse Burgeroorlog.
  • 1950 - Landverrader Anton van der Waals wordt terechtgesteld.

•  Politiek
  • 1340 - Koning Eduard III van Engeland wordt uitgeroepen tot koning van Frankrijk.
  • 1837 - Michigan ratificeert de Grondwet van de Verenigde Staten van Amerika en treedt toe tot de Unie als 26e staat.
  • 1950 - In New Delhi wordt de onafhankelijke republiek India uitgeroepen.
  • 1957 - Oprichting van de PSP (Pacifistisch Socialistische Partij). Ging in 1989 op in GroenLinks.
  • 1998 - De Amerikaanse president Bill Clinton ontkent een seksuele relatie te hebben gehad met Monica Lewinsky.

•  Religie
  • 1959 - Benoeming van Petrus Moors tot bisschop van Roermond in Nederland.
  • 1999 - Paus Johannes Paulus II reist van Mexico naar Saint Louis (Missouri, Verenigde Staten) voor een tweedaags bezoek.

•  Sport
  • 1954 - Oprichting van de Chileense voetbalclub Unión La Calera.
  • 1963 - De Groninger schaatsklassieker Noorder Rondritten wordt voor de zevende keer verreden. Winnaar is de Groninger Jan Uitham, die acht dagen eerder nog tweede was geworden in de Elfstedentocht. De Noorder Rondritten zijn voor deze editie ingekort tot 88 km, in plaats van de originele 150 kilometer.
  • 2003 - Zwemmer Pieter van den Hoogenband scherpt in Berlijn zijn eigen Europese record op de 200 meter vrije slag kortebaan (25 meter) aan tot 1.42,45.
  • 2011 - Belgisch tennisster Justine Henin kondigt aan te stoppen met tennissen, na 7 grandslamtoernooien te winnen, 1 gouden medaille te winnen op de Olympische Spelen en 117 weken nummer 1 te zijn op de WTA-rangschikking.

•  Wetenschap en technologie
  • 1500 - Vicente Yáñez Pinzón ontdekt als eerste Europeaan Brazilië.
  • 1932 - Ernest Lawrence vraagt octrooi aan op het cyclotron.
  • 1983 - De Nederlandse kunstmaan IRAS (infrarood Astronomische Satelliet) wordt in Californië gelanceerd.

Geboren

Eugène Sue,
geboren op 26 januari 1804

Douglas MacArthur,
geboren op 26 januari 1880

Paul Newman,
geboren op 26 januari 1925

Michel Sardou,
geboren op 16 januari 1947

Jörg Haider,
geboren op 26 januari 1950

Ellen DeGeneres,
geboren op 26 januari 1958

Jose Mourinho,
geboren op 26 januari 1963

• 1549 - Jakob Ebert, Duits theoloog en dichter (overleden 1614)
• 1582 - Giovanni Lanfranco, Italiaans kunstschilder (overleden 1647)
• 1662 - Jan van Hoogstraten, Nederlands dichter (overleden 1756)
• 1667 - Hendrick Zwaardecroon, Nederlands koloniaal bestuurder (overleden 1728)
• 1781 - Achim von Arnim, Duits schrijver (overleden 1831)
• 1784 - Johannes Tonkens, Nederlands politicus (overleden 1857)
• 1797 - François Pierre Bijleveld, Nederlands burgemeester (overleden 1878)
• 1804 - Eugène Sue, Frans schrijver (overleden 1857)
• 1826 - Louis Favre, Zwitsers ingenieur (overleden 1879)
• 1831 - Anton de Bary, Duits arts, mycoloog en botanicus (overleden 1888)
• 1831 - Mary Mapes Dodge, Amerikaans kinderboekenschrijfster (overleden 1905)
• 1841 - František Salesky Bauer, Moravisch kardinaal-aartsbisschop van Olomouc (overleden 1915)
• 1843 - Idzerd Frans van Humalda van Eysinga, Nederlands politicus (overleden 1907)
• 1848 - Hendrik-Karel Lambrecht, Belgisch bisschop van Gent (overleden 1889)
• 1848 - Justo Sierra Méndez, Mexicaans politicus en intellectueel (overleden 1912)
• 1871 - Johann F. Heymans, Surinaams schrijver (overleden 1933)
• 1876 - Lode Baekelmans, Vlaams schrijver (overleden 1965)
• 1877 - Kees van Dongen, Frans schilder van Nederlandse afkomst (overleden 1968)
• 1880 - Douglas MacArthur, Amerikaans generaal (overleden 1964)
• 1887 - François Faber, Luxemburgs wielrenner (overleden 1915)
• 1891 - Charles Journet, Zwitsers kardinaal en theoloog (overleden 1975)
• 1893 - Dennis McGee, Amerikaans violist en accordeonist (overleden 1989)
• 1895 - Theo Slot, Nederlands vliegtuigontwerper (overleden 1949)
• 1902 - Menno ter Braak, Nederlands schrijver, oprichter en leider van de Filmliga (overleden 1940)
• 1905 - John Carmel Heenan, Engels kardinaal-aartsbisschop van Westminster (overleden 1975)
• 1906 - Leo Halle, Nederlands voetbaldoelman (overleden 1992)
• 1907 - Henry Cotton, Brits golfer (overleden 1987)
• 1907 - Doc Shanebrook, Amerikaans autocoureur (overleden 1976)
• 1908 - Rupprecht Geiger, Duits schilder en beeldhouwer (overleden 2009)
• 1908 - Stéphane Grappelli, Frans jazzviolist (overleden 1997)
• 1911 - Polykarp Kusch, Duits-Amerikaans natuurkundige en Nobelprijswinnaar (overleden 1993)
• 1913 - Jimmy Van Heusen, Amerikaans componist (overleden 1990)
• 1914 - Marcel Daman Belgisch politicus
• 1915 - Maxime Rodinson, Frans marxistisch linguïst, socioloog, historicus en arabist (overleden 2004)
• 1917 - Edgar Barth, Duits autocoureur (overleden 1965)
• 1918 - Nicolae Ceauşescu, Roemeens president (overleden 1989)
• 1918 - Philip José Farmer, Amerikaans schrijver (overleden 2009)
• 1918 - Henri Huber, Zwitsers politicus (overleden 1979)
• 1918 - Albert Sercu, Belgisch wielrenner (overleden 1978)
• 1919 - Markus Assies, Nederlands verzetsstrijder (overleden 1944)
• 1919 - Velentino Mazzola, Italiaanse voetballer (overleden 1949)
• 1919 - Elisabeth 'Beppie' Nooij, Nederlands actrice (overleden 1979)
• 1920 - Hans Holzer, Oostenrijks-Amerikaans paranormaal onderzoeker en schrijver (overleden 2009)
• 1920 - Heinz Keßler, Oost-Duits politicus en militair
• 1921 - Eddie Barclay, Frans producer (overleden 2005)
• 1922 - Page Cavanaugh, Amerikaans jazzpianist en -zanger (overleden 2008)
• 1922 - Gil Merrick, Engels voetballer (overleden 2010)
• 1922 - Martin Visser, Nederlands meubelontwerper en kunstverzamelaar (overleden 2009)
• 1922 - Ellen Vogel, Nederlands actrice
• 1923 - Reijer Abraham Grisnigt, Nederlands verzetsstrijder tijdens de Tweede Wereldoorlog
• 1924 - Warren Benson, Amerikaans componist, muziekpedagoog, dirigent en paukenist (overleden 2005)
• 1924 - Albert Vermeij, Nederlands politiefunctionaris (overleden 2002)
• 1925 - Paul Newman, Amerikaans (film)acteur, filmregisseur, filmproducent, autocoureur en filantroop (overleden 2008)
• 1927 - Victor Mees, Belgisch voetballer
• 1928 - Abdellatif Filali, Marokkaans eerste minister (overleden 2009)
• 1928 - Roger Vadim, Frans filmregisseur (overleden 2000)
• 1929 - Jules Feiffer, Amerikaans cartoonist
• 1929 - André Kempinaire, Belgisch politicus
• 1929 - Richard Stroud, Amerikaans componist en dirigent
• 1930 - Napoleon Abueva, Filipijns beeldhouwer
• 1931 - Bernard Panafieu, Frans kardinaal-aartsbisschop van Marseille
• 1932 - Jan de Rooij, Nederlands bokser (overleden 2008)
• 1933 - Ercole Baldini, Italiaans wielrenner
• 1933 - Javier Lozano Barragán, Mexicaans kardinaal
• 1934 - Ton Bruynèl, Nederlands componist (overleden 1998)
• 1935 - James Ramlall, Surinaamse dichter
• 1935 - Chris Spijkerboer, Nederlands burgemeester
• 1936 - Ashley Mote, Brits politicus
• 1937 - Celia Nufaar, Nederlands actrice
• 1938 - Phillip Paludan, Amerikaans geschiedkundige (overleden 2007)
• 1940 - Allan Li Fo Sjoe, Surinaams politicus en bestuurder
• 1941 - Willy Bocklant, Belgisch wielrenner (overleden 1985)
• 1942 - Koen Wessing, Nederlands fotograaf
• 1944 - Jeanne Adema, Nederlands kunstenares
• 1944 - Angela Davis, Amerikaans activiste
• 1945 - Jacqueline du Pré, Brits celliste (overleden 1987)
• 1946 - Michel Delpech, Frans zanger
• 1947 - Patrick Dewaere, Frans filmacteur (overleden 1982)
• 1947 - Thea Dubelaar, Nederlands kinderboekenschrijfster
• 1947 - Michel Sardou, Frans zanger
• 1947 - Gerrit Jan Zwier, Nederlands schrijver
• 1948 - Boris Belkin, Russisch violist
• 1949 - David Strathairn, Amerikaans acteur
• 1950 - Jörg Haider, Oostenrijks rechtspopulistisch politicus (overleden 2008)
• 1951 - Jarmila Kratochvílová, Tsjecho-Slowaaks atlete
• 1953 - Andrée van Es, Nederlands politica
• 1953 - Ineke de Groot, Nederlands paralympisch sportster
• 1953 - Bert Heerink, Nederlands zanger
• 1955 - Eddie van Halen, Amerikaans zanger en gitarist
• 1958 - Anita Baker, Amerikaans r&b-zangeres
• 1958 - Ellen DeGeneres, Amerikaans komediante, actrice en talkshow-host
• 1959 - Wanda Panfil, Pools atlete
• 1959 - Erwin Vandenbergh, Belgisch voetballer
• 1960 - Joseph Laurinaitis, Amerikaans professioneel worstelaar
• 1961 - Wayne Gretzky, Canadees ijshockeyer
• 1963 - José Mourinho, Portugees voetbalcoach
• 1963 - Andrew Ridgeley, Brits zanger
• 1964 - Paul Johansson, Amerikaans acteur
• 1964 - Wendy Melvoin, Amerikaans gitariste en singer-songwriter
• 1965 - Henk Hagoort, Nederlands historicus en omroepbestuurder
• 1968 - Norman Baert, Vlaams cameraman en acteur
• 1969 - Maarten den Bakker, Nederlands wielrenner
• 1969 - Rene Rooze, Nederlands kickbokser en K-1-vechter
• 1970 - David Perry, Frans pornoacteur
• 1971 - Jean-Marc Degraeve, Frans schaker
• 1972 - Remko Koster, Nederlands hockeyer
• 1973 - Melvil Poupaud, Frans acteur en regisseur
• 1974 - Kim van Kooten, Nederlands actrice en scenariste
• 1975 - Tonje Larsen, Noors handbalster
• 1976 - Yasmine Belmadi, Frans filmacteur (overleden 2009)
• 1976 - Ky-Mani Marley, Jamaicaans acteur en muzikant
• 1977 - Vince Carter, Amerikaans basketballer
• 1977 - Ketil Vestrum Einarsen, Noors fluitist
• 1978 - Nastja Čeh, Sloveens voetballer
• 1978 - Nathan D'Haemers, Belgisch voetballer
• 1979 - Jarosław Zarębski, Pools wielrenner
• 1980 - Maximiliano Pellegrino, Argentijns voetballer
• 1981 - Richard Antinucci, Amerikaans autocoureur
• 1981 - Ihab Kareem, Iraaks voetballer (overleden 2007)
• 1983 - Kenny Belaey, Belgisch trialbiker
• 1983 - Arturo Casado, Spaans atleet
• 1983 - Marek Čech, Slowaaks voetballer
• 1983 - Nikola Djukić, Servisch schaker
• 1983 - Florian Gruber, Duits autocoureur
• 1983 - Petri Oravainen, Fins voetballer
• 1983 - Rogier van de Weerd, Nederlands acteur
• 1984 - Luo Xuejuan, Chinees zwemster
• 1984 - Johan Sterrenburg, Nederlands dammer
• 1984 - Joeri Trofimov, Russisch wielrenner
• 1985 - Edwin Hodge, Amerikaans acteur
• 1985 - Marianne Puglia, Venezolaans model
• 1986 - Sander Lenders, Nederlands voetballer
• 1986 - Park Mi-hyun, Zuid-Koreaans hockeyster
• 1986 - Thiago Pereira, Braziliaans zwemmer
• 1987 - Philippe Fostier, Belgisch voetballer
• 1987 - Sebastian Giovinco, Italiaans voetballer
• 1987 - Rigoberto Uràn, Colombiaans wielrenner
• 1988 - Dimítrios Chondrokoúkis, Grieks atleet
• 1988 - Gilbert Yegon, Keniaans atleet
• 1990 - Geraldine Kemper, Nederlands televisiepresentatrice
• 1990 - Christopher Massey, Amerikaans acteur
• 1990 - Peter Sagan, Slowaaks wielrenner
• 1990 - Taner Taktak, Belgisch voetballer
• 1991 - Pål Varhaug, Noors autocoureur
• 1993 - Alice Powell, Brits autocoureur

Overleden

Nelson Rockefeller,
overleden op 26 januari 1979

Johann Christoph Friedrich Bach,
overleden op 26 januari 1795

• 1636 - Jean Hotman (84), Frans diplomaat
• 1714 - Daniël Jean Bernard (87), heer van Kattenbroek
• 1750 - Egidius de Saeger (?), Belgisch advocaat
• 1795 - Johann Christoph Friedrich Bach (62), Duits componist
• 1823 - Edward Jenner (73), Engels arts die het pokkenvaccin ontwikkelde
• 1855 - Gérard de Nerval (46), Frans dichter en schrijver
• 1871 - Amélie van Leuchtenberg (59), tweede vrouw van Peter I van Brazilië
• 1889 - Lodewijk Willem Ernst Rauwenhoff (70), Nederlands theoloog, predikant en hoogleraar
• 1890 - Wildman Whitehouse (73), Engels chirurgijn
• 1893 - Abner Doubleday (73), Amerikaans militair
• 1915 - Akaki Tsereteli (74), Georgisch dichter
• 1920 - Jozef Thissen (79), Nederlands beeldhouwer
• 1946 - René De Pauw (58), Belgisch kunstschilder
• 1947 - Gustaaf Adolf (40), erfprins van Zweden
• 1948 - Thomas Theodor Heine (80), Duits kunstschilder en tekenaar
• 1950 - Anton van der Waals (38), Nederlands spion in dienst van de Duitse SD, verrader
• 1952 - Lodewijk van Deyssel (87), Nederlands schrijver en dichter
• 1953 - Georges Aeby (50), Zwitsers componist, muziekpedagoog en dirigent
• 1953 - Martinus Nijhoff (58), Nederlands schrijver
• 1962 - Lucky Luciano (64), Italiaans-Amerikaans gangster
• 1973 - Edward G. Robinson (79), Amerikaans acteur van Roemeense afkomst
• 1973 - Meyer Sluyser (71), Nederlands journalist en commentator
• 1975 - Cornelius Herminus Rijke (86), Nederlands componist en dirigent
• 1978 - Leo Genn (72), Engels acteur
• 1979 - Nelson Rockefeller (70), 41e vicepresident van de Verenigde Staten
• 1990 - Bob Gerard (76), Brits autocoureur
• 1990 - Lewis Mumford (94), Amerikaans historicus, wetenschappelijk filosoof en schrijver
• 1991 - Johnny van Doorn (46), Nederlands schrijver
• 1992 - José Ferrer (83), Puerto Ricaans acteur
• 1992 - Okke Jager (74), Nederlands televisiepredikant
• 1993 - Jan Gies (86), Nederlands lid van het verzet, hielp om Anne Frank en haar familie te verbergen
• 1995 - Vic Buckingham (80), Engels voetballer en voetbaltrainer
• 1996 - Charles Jewtraw (95), Amerikaans schaatser
• 1996 - Henry Lewis (63), Amerikaans contrabassist en orkestdirigent
• 2000 - A.E. van Vogt (87), Canadees sciencefiction-schrijver
• 2001 - Jan Faber (83), Nederlands verzetsstrijder tijdens de Tweede Wereldoorlog
• 2003 - Valeri Broemel (60), Sovjet-Russisch atleet
• 2003 - Hugh Trevor-Roper (89), Brits historicus
• 2005 - Rudi Falkenhagen (71), Nederlands acteur
• 2006 - Pieter Terpstra (86), Nederlands schrijver en journalist
• 2007 - Jean David Ichbiah (66), Frans computerwetenschapper, ontwierp de programmeertaal Ada
• 2008 - George Habash (81), Palestijns kinderarts en activist-terrorist
• 2008 - Janez Lenassi (80), Sloveens beeldhouwer
• 2009 - Rik Van den Abbeele (94), Belgisch televisiepionier en -producer
• 2009 - James Brady (79), Amerikaans roddeljournalist
• 2009 - Tine van Buul (89), Nederlands uitgeefster
• 2009 - Ahmad Hasan Dani (88), Pakistaans archeoloog, historicus en taalkundige
• 2010 - Louis Auchincloss (92), Amerikaans schrijver
• 2010 - Dag Frøland (64), Noors zanger en komiek
• 2010 - Götz Kauffmann (61), Oostenrijks acteur
• 2011 - Gladys Horton (66), Amerikaans zangeres
• 2011 - Charlie Louvin (83), Amerikaans countryzanger
• 2011 - Shawn McGrath (34), Amerikaans prof-worstelaar
• 2011 - Tore Sjöstrand (89), Zweeds atleet
• 2012 - Roberto Mieres (87), Argentijns autocoureur

Viering/herdenking

• Australia Day
• India - Dag van de Republiek
• Koeweit - Onafhankelijkheidsdag (1961)
• Rooms-katholieke kalender:
  • Heilige stichter-abten van Cîteaux: Heiligen Albericus (Alberik) van Cîteaux († 1109), Robert van Molesme († 1111) en Stefanus Hardin († 1134)
  • Heiligen Timoteüs († c. 94) en Titus († c. 96) - Gedachtenis
  • Heilige Conan van Iona († 658)
  • Zalige Michaël Kozal († 1943)
  • Heilige Paula van Rome († 347)
  • Heilige Alice Croft († 12e eeuw)

Weerextremen

Nederland

Dagrecords

• 1942 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur -14,4 °C
• 2002 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 10,3 °C
• 1942 - Laagste minimumtemperatuur -23,4 °C
• 1995 - Hoogste maximumtemperatuur 12,2 °C
• 1977 - Hoogste uurgemiddelde windsnelheid 14,4 m/s
• 1998 - Langste zonneschijnduur 7,7 uur
• 1995 - Langste neerslagduur 11,4 uur
• 2002 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 22,9 mm
• 1954 - Laagste etmaalgemiddelde relatieve vochtigheid 67 %

België

Dagrecords

• 1838 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur -9,7 °C
• 1983 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 10,1 °C
• 1838 - Laagste minimumtemperatuur -14,3 °C
• 1983 - Hoogste maximumtemperatuur 13,6 °C
• 1884 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 14 mm

Uitzonderlijke gebeurtenissen

• 1933 - IJs in rivieren en kanalen, zelfs in de Maas en de Schelde.

Bronnen, noten en/of referenties