30 januari

30 januari is de 30ste dag van het jaar in de gregoriaanse kalender. Hierna volgen nog 335 dagen (336 dagen in een schrikkeljaar) tot het einde van het jaar.

Gebeurtenissen

•  Algemeen
  • 1847 - Het Californische dorpje Yerba Buena krijgt de naam San Francisco toebedeeld.
  • 1945 - In de Oostzee wordt het schip de Wilhelm Gustloff getorpedeerd. Van de naar schatting vijf- tot zevenduizend opvarenden aan boord overleefden slechts 1239 personen de ramp. De ondergang van de Wilhelm Gustloff is de grootste scheepsramp uit de geschiedenis.

•  Muziek
  • 1969 - Het laatste publieke concert van The Beatles op het dak van het Apple Records gebouw. Het concert wordt door de politie afgebroken.

•  Oorlog
  • 330 v.Chr. - De Perzische hoofdstad Persepolis wordt door Alexander de Grote geplunderd en door brand verwoest.
  • 1648 - De tekst van het verdrag van de Vrede van Münster wordt vastgesteld, en ter ondertekening naar Den Haag en Madrid gestuurd
  • 1968 - Noordvietnamese troepen en het bevrijdingsfront beginnen het Tet-offensief op steden in Zuid-Vietnam

•  Politiek
  • 1649 - Koning Charles I van Engeland wordt op last van Oliver Cromwell onthoofd.
  • 1661 - Het lijk van Oliver Cromwell (1599 - 1658) opgegraven en postuum geëxecuteerd.
  • 1835 - Poging tot moord op President van de Verenigde Staten Andrew Jackson. Dit is de eerste moordaanslag op een president van de VS.
  • 1933 - Adolf Hitler wordt ingezworen als Kanselier van Duitsland
  • 1948 - De Indiase pacifist en leider Mahatma Gandhi wordt vermoord door een hindoe-extremist.
  • 1972 - Bloody Sunday: tijdens een demonstratie in het Noord-Ierse Londonderry schiet het Britse leger dertien burgers dood.
  • 1996 - De waarschijnlijke aanvoerder van de INLA, Gino Gallagher, wordt vermoord.
  • 2003 - In België keurt de Kamer de wet op het homohuwelijk goed.

•  Religie
  • 1592 - Kardinaal Ippolito Aldobrandini wordt gekozen tot Paus Clemens VIII.
  • 1713 - Paus Clemens XI creëert twee nieuwe kardinalen.

•  Sport
  • 1911 - Oprichting van de Cypriotische omnisportvereniging Anorthosis Famagusta.
  • 1940 - De zesde Elfstedentocht wordt verreden.
  • 1994 - Péter Lékó wordt de jongste schaakgrootmeester.
  • 2000 - Lindsay Davenport wint de Australian Open. In de finale verslaat de Amerikaanse tennisster in Melbourne de Zwitserse titelverdedigster Martina Hingis: 6-1 en 7-5.
  • 2005 - Sven Nys wordt wereldkampioen veldrijden in het Duitse Sankt Wendel.

•  Wetenschap en technologie
  • 1820 - Edward Bransfield ontdekt Antarctica.
  • 1868 - Charles Darwin publiceert Variations of Plants and Animals under Domestication
  • 1928 - Tussen Nederland en de Verenigde Staten komt een draadloze telefoonverbinding tot stand.
  • 2007 - Microsoft brengt Windows Vista uit.

Geboren

Franciscus Gomarus
geboren 30 januari 1563

Franklin Delano Roosevelt
geboren 30 januari 1882

Felipe de Borbón
geboren 30 januari 1968

Anna Rokita
geboren 30 januari 1986

• 133 - Didius Julianus, keizer van het Romeinse Keizerrijk (overleden 193)
• 1563 - Franciscus Gomarus, Nederlands theoloog (overleden 1641)
• 1687 - Balthasar Neumann, Duits architect (overleden 1753)
• 1697 - Johann Joachim Quantz, Duits componist (overleden 1773)
• 1780 - Israel Pickens, Amerikaans politicus (overleden 1827)
• 1781 - Adelbert von Chamisso, Duits schrijver, zoöloog, botanicus en ontdekkingsreiziger (overleden 1838)
• 1796 - Mathieu Leclercq, Belgisch politicus en rechter (overleden 1889)
• 1845 - Bernard Blommers, Nederlands schilder en etser (overleden 1914)
• 1882 - Franklin Delano Roosevelt, 32^ste president van de Verenigde Staten (overleden 1945)
• 1885 - Iuliu Hossu, Roemeens kardinaal-bisschop van Cluj-Gherla (overleden 1970)
• 1889 - Antonio Caggiano, Argentijns kardinaal-aartsbisschop van Buenos Aires (overleden 1979)
• 1894 - Koning Boris III van Bulgarije (overleden 1943)
• 1897 - Herman van den Bergh, Nederlands journalist en dichter (overleden 1967)
• 1897 - Piet Elling, Nederlands architect (overleden 1968)
• 1902 - Gianbattista Guidotti, Italiaans autocoureur (overleden 1994)
• 1903 - G. Evelyn Hutchinson, Brits-Amerikaans zoöloog en ecoloog (overleden 1991)
• 1911 - Berten Fermont, Vlaams dienstweigeraar (overleden 1933)
• 1912 - Barbara Tuchman, Amerikaans historica (overleden 1989)
• 1915 - Joachim Peiper, Duits officier (overleden 1976)
• 1915 - John Profumo, Brits politicus (overleden 2006)
• 1917 - Paul Frère, Belgisch autocoureur (overleden 2008)
• 1920 - Delbert Mann, Amerikaans regisseur (overleden 2007)
• 1921 - Telmo Zarraonaindía, Spaans voetballer (overleden 2006)
• 1924 - Lloyd Alexander, Amerikaans (kinderboeken)schrijver (overleden 2007)
• 1925 - Douglas Engelbart, Amerikaans uitvinder van de computermuis
• 1925 - Dorothy Malone, Amerikaans actrice
• 1926 - Ruth Brown, Amerikaans actrice (overleden 2006)
• 1927 - Jef Nys, Belgisch striptekenaar (overleden 2009)
• 1927 - Olof Palme, premier van Zweden (overleden 1986)
• 1930 - Gene Hackman, Amerikaans acteur
• 1931 - Shirley Hazzard, Australisch schrijfster
• 1935 - Dorothy Provine, Amerikaans actrice (overleden 2010)
• 1936 - Can Bartu, Turks voetballer en basketballer
• 1937 - Bruce Johnstone, Zuid-Afrikaans autocoureur
• 1937 - Vanessa Redgrave, Brits actrice
• 1938 - Marlies van Alcmaer, Nederlands actrice
• 1938 - Awilda Carbia, Puerto Ricaans actrice (overleden 2009)
• 1938 - Marcel van Dam, Nederlands politicus en columnist
• 1938 - Islom Karimov, Oezbeeks president-dictator
• 1941 - Dick Cheney, Amerikaans vicepresident
• 1942 - Dries Holten, Nederlands zanger
• 1942 - Arie van der Veer, Nederlands predikant
• 1943 - Jos Staatsen, Nederlands politicus, ambtenaar en topman (overleden 2006)
• 1944 - Jerzy Góral, Pools politicus (overleden 2009)
• 1949 - Peter Agre, Amerikaans bioloog
• 1951 - Phil Collins, Brits zanger en drummer
• 1953 - Tijs Goldschmidt, Nederlands schrijver
• 1954 - Willy Geurts, Belgisch voetballer
• 1954 - Jon Hermans, Nederlands politica
• 1956 - Hugo Matthysen, Vlaams zanger en acteur
• 1957 - Payne Stewart, Amerikaans golfer (overleden 1999)
• 1960 - Patrick Deneut, Belgisch wielrenner
• 1961 - Angie Stone, Amerikaans zangeres
• 1963 - Kees Vendrik, Nederlands politicus (GroenLinks)
• 1968 - Eddy Bouwmans, Nederlands wielrenner
• 1968 - Felipe van Spanje, Spaans kroonprins
• 1970 - Yves Vanderhaeghe, Belgisch voetballer
• 1970 - Hans Vonk, Zuid-Afrikaans-Nederlands voetbaldoelman
• 1973 - Erik Bouwman, Nederlands langebaanschaatser
• 1974 - Christian Bale, Brits acteur
• 1974 - Roger Hammond, Brits wielrenner
• 1975 - Magnus Bäckstedt, Zweeds wielrenner
• 1975 - Juninho Pernambucano, Braziliaans voetballer
• 1975 - Luigi Sartor, Italiaans voetballer
• 1975 - Martijn Spierenburg, Nederlands toetsenist
• 1976 - Lotte Verlackt, Vlaams presentatrice
• 1978 - Gregory Delwarte, Belgisch voetballer
• 1978 - Sébastien Sansoni, Frans voetballer
• 1979 - Luis Perea, Colombiaans voetballer
• 1980 - Zurab Menteshashvili, Georgisch voetballer
• 1981 - Afonso Alves, Braziliaans voetballer
• 1981 - Dimitar Berbatov, Bulgaars voetballer
• 1981 - Peter Crouch, Engels voetballer
• 1982 - Marloes de Boer, Nederlands voetbalster
• 1982 - Heike Hartmann, Duits langebaanschaatser
• 1982 - Gilles Yapi Yapo, Ivoriaans voetballer
• 1983 - Steve Morabito, Zwitsers wielrenner
• 1983 - Slavko Vraneš, Montenegrijns basketballer
• 1984 - Kid Cudi, Amerikaans hiphopartiest
• 1985 - Gisela Dulko, Argentijns tennisster
• 1985 - Jiang Tengyi, Chinees autocoureur
• 1986 - Lucas Biglia, Argentijns voetballer
• 1986 - Anna Rokita, Oostenrijks schaatsster
• 1986 - Hesdey Suart, Nederlands voetballer
• 1987 - Hamdi Bouslama, Tunesich-Belgisch voetballer
• 1987 - Timothy Dreesen, Belgisch voetballer
• 1987 - Glynor Plet, Nederlands voetballer
• 1987 - Arda Turan, Turks voetballer
• 1988 - Sven Verdonck, Belgisch voetballer
• 1989 - Liene Fimbauere, Lets alpineskiester
• 1989 - Anne Garretsen, Nederlands voetbalster
• 1989 - Regina Koelikova, Russisch tennisster
• 1989 - Mike van der Kooy, Nederlands voetballer
• 1990 - Jake Thomas, Amerikaans acteur
• 1991 - Darren Maatsen, Nederlands voetballer
• 1992 - Filip Đuričić, Servisch voetballer

Overleden

• 1649 - Karel I van Engeland (58), Engels koning
• 1816 - Reinier Vinkeles (75), Nederlands tekenaar en graveur
• 1836 - Betsy Ross (84), naaister van de Amerikaanse vlag
• 1838 - Hijbo Everdes de Boer (61), Nederlands militair
• 1881 - Jacques-Nicolas Lemmens (58), Belgisch componist en organist
• 1889 - Rudolf van Oostenrijk (30), kroonprins van Oostenrijk-Hongarije
• 1889 - Marie von Vetsera (17), Oostenrijks maîtresse van kroonprins Rudolf
• 1915 - Klaas de Vrieze (78), Nederlands onderwijzer, voorvechter van het gebruik van kunstmest
• 1942 - Frederick Haultain (84), Canadees politicus
• 1948 - Mahatma Gandhi (78), Indiaas politicus
• 1948 - Orville Wright (76), Amerikaans luchtvaartpionier
• 1951 - Ferdinand Porsche (75), Oostenrijks automobiel-pionier
• 1956 - Charles Taylor (87), Amerikaans uitvinder en luchtvaartpionier
• 1958 - Ernst Heinkel (70), Duits vliegtuigbouwer
• 1963 - Francis Poulenc (64), Frans componist
• 1969 - Dominique Pire (58), Belgisch dominicaans pater
• 1986 - Federico Ezquerra (77), Spaans wielrenner
• 1986 - Ivan Papanin (91), Russisch poolonderzoeker
• 1986 - Gusztáv Sebes (79), Hongaars voetballer en voetbaltrainer
• 1988 - Kees Pellenaars (74), Nederlands wielrenner en ploegleider
• 1991 - John Bardeen (82), Amerikaans natuurkundige en tweevoudig Nobelprijswinnaar
• 1991 - Josine Meyer (94), Nederlands essayiste en astrologe
• 1994 - Jan Schaefer (53), Nederlands politicus
• 1999 - Dolf van der Linden (83), Nederlands dirigent van het Metropole Orkest
• 2005 - Maurice Desimpelaere (84), Belgisch wielrenner
• 2006 - Coretta Scott King (78), Amerikaans activiste, weduwe van dominee Martin Luther King
• 2006 - Frans Wanders (87), Nederlands zanger en bassist
• 2008 - Johannes Eekels (90), Nederlands industrieel ontwerper
• 2008 - Lolle van Houten (63), Nederlands bokser
• 2008 - Marcial Maciel (87), Mexicaans geestelijke
• 2008 - Frits Terwindt (93), Nederlands politicus
• 2009 - Lino Aldani (82), Italiaans sciencefictionschrijver
• 2009 - Hans Beck (79), Duits uitvinder van Playmobil
• 2009 - Mike Francis (47), Italiaans singer-songwriter
• 2009 - Ingemar Johansson (76), Zweeds bokser
• 2009 - Sune Jonsson (78), Zweeds fotograaf en schrijver
• 2009 - Willem de Looper (76), Nederlands-Amerikaans kunstschilder
• 2009 - José de Almeida Batista Pereira (91), Braziliaans bisschop
• 2011 - John Barry (77), Engels componist
• 2012 - Doeschka Meijsing (64), Nederlands schrijfster

Viering/herdenking

• Rooms-katholieke kalender:
  • Heilige paus Felix IV († 530), paus en martelaar
  • Heilige Aldegonde († 684), abdis
  • Heilige Mutien-Marie Wiaux († 1917), broeder
  • Heilige Savina (van Milaan) († 311), martelares
  • Heilige Hyacinth (Maricotti) († 1640)
  • Heilige Hippoliet, martelaar
  • Heilige Martina (van Rome) († 228), martelares
  • Heilige Bathildis (van Chelles) († 680), kloosterzuster
  • Zalige Ludovica van Albertoni († 1533)

Weerextremen

Nederland

Dagrecords

• 1947 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur -8,2 °C
• 2002 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 10,5 °C
• 1947 - Laagste minimumtemperatuur -12,4 °C
• 2002 - Hoogste maximumtemperatuur 11,9 °C
• 1946 - Hoogste uurgemiddelde windsnelheid 17 m/s
• 1987 - Langste zonneschijnduur 8,1 uur
• 1960 - Langste neerslagduur 23,4 uur
• 1961 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 20,6 mm
• 1911 - Laagste etmaalgemiddelde relatieve vochtigheid 59 %

België

Dagrecords

• 1888 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur -9,4 °C
• 1884 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 10,8 °C
• 1895 - Laagste minimumtemperatuur -14,5 °C
• 2002 - Hoogste maximumtemperatuur 13,6 °C
• 1961 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 19,8 mm

Uitzonderlijke gebeurtenissen

• 1956 - Tussen 30 januari (maximum 9,1 °C) en 1 februari (minimum -16,0 °C) temperatuurdaling: 25,1 °C.
• 1961 - Algemene overstromingen vooral in de valleien van de Samber en de Maas.
• 1983 - Tornado veroorzaakt schade in de streek van Attert, nabij Martelange.

Bronnen, noten en/of referenties