1780
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
| 1780 | ||
| Eeuwen: | 17e eeuw · 18e eeuw · 19e eeuw | |
| Decennia: | 1770-1779 · 1780-1789 · 1790-1799 | |
| Jaren: | < · 1778 · 1779 · 1780 · 1781 · 1782 · > | |
| Ab urbe condita: | 2533 MMDXXXIII | |
| Armeense jaartelling: | 1229 ԹՎ ՌՄԻԹ |
|
| Chinese jaartelling: | 4476 – 4477 |
|
| Christelijke jaartelling: | 1780 MDCCLXXX | |
| Ethiopische jaartelling: | 1772 –1773 | |
| Hebreeuwse jaartelling: | 5540 – 5541 | |
| Hindoekalenders: | ||
| - Vikram Samvat | 1835 – 1836 | |
| - Shaka Samvat | 1702 – 1703 | |
| - Kali Yuga | 4881 – 4882 | |
| Iraanse jaartelling: | 1158 –1159 | |
| Islamitische jaartelling: | 1194 – 1195 | |
| Maçonnieke jaartelling: | 5779 - 5780 | |
Het jaar 1780 is het 80e jaar in de 18e eeuw volgens de christelijke jaartelling.
Inhoud |
[bewerken] Gebeurtenissen
- 8 maart - Keizerin Catharina de Grote van Rusland verklaart de gewapende neutraliteit van haar land. Ze plaatst haar handelsvloot onder marinebescherming en stuurt oorlogsbodems naar de Noordzee, de Atlantische Oceaan en de Middellandse Zee. Denemarken en Zweden sluiten zich bij Rusland aan.
- 11 mei - In de Scheveningse duinen wordt de begraafplaats Ter Navolging in gebruik genomen. Het is de eerste dodenakker die buiten een stad is aangelegd.
- 12 mei en 16 augustus - Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog: De Engelsen boeken overwinningen in de slag bij Charleston (12 mei) en de slag bij Camden (16 augustus).
- 19 mei - Over geheel Nieuw Engeland valt een onverklaarbare duisternis. Die duisternis wordt door sommigen in verband gebracht met de Bijbelse profetie in Amos 8:9.
- 4 juli - Karel van Lorreinen, landvoogd van de Nederlanden overlijdt. Hij wordt later opgevolgd door Albert Casimir van Saksen-Teschen.
- 10 september - De Britse marine entert bij Newfoundland het Amerikaanse schip de Mercury, en arresteert Henry Lawrence. Deze is met een diplomatieke en zakelijke opdracht op weg naar de Republiek der Verenigde Nederlanden. In zijn uit het water geviste papieren vinden de Britten het bewijs van Nederlandse wapenhulp aan de opstandelingen. Dit wordt de casus belli van de Vierde Engelse Oorlog, die in december uitbreekt.
- Tussen 10 en 16 oktober woedt in het Caraïbisch gebied de waarschijnlijk meest verwoestende orkaan aller tijden (Grote Orkaan van 1780).
- Ong Boun herwint de macht in Vientiane.
- De vrede van Stockholm wordt getekend.
- Horace de Saussure vindt de hygrometer uit.
- Kokaku wordt keizer van Japan.
- Muhammad Tajuddin volgt Omar Ali Saifuddin op als sultan van Brunei.
- Po Tithuntirai da parang volgt Po Tithuntirai da paguh op als koning van Champa.
- Pécs wordt een vrije koninklijke stad.
- De Drentsche Hoofdvaart wordt doorgetrokken tot Assen.
- Kong Kristian wordt aangenomen als koninklijk volkslied van Denemarken.
- Friedrich Breitner schrijft Belmonte und Constanze.
[bewerken] Muziek
- Domenico Cimarosa componeeert Le donne rivali.
- Johann Baptist Vanhal componeert het Strijkkwartet no. 4, Opus 4:1.
- Joseph Haydn componeert zijn Symfonie nr. 71.
- Antoine Dauvergne componeert Le sicilien
- Carl Friedrich Abel componeert 6 strijkkwartetten, Opus 15
- Christian Cannabich componeert de operette Elektra
[bewerken] Bouwkunst
-
Tsjesme-kerk,Sint-Petersburg (1780) Joeri Velten
[bewerken] Geboren
- januari
- 10 - Martin Lichtenstein, Duits fysicus, onderzoeker en zoöloog (overleden 1857)
- 30 - Israel Pickens, Amerikaans politicus (overleden 1827)
- februari
- 2 - Johannes van den Bosch, Nederlands politicus
- maart
- 20 - José Joaquín de Olmedo, Ecuadoraans politicus (overleden 1847)
- juni
- 14 - Henry Salt, Engels kunstenaar, diplomaat en Egyptoloog
- augustus
- 29 - Jean Auguste Dominique Ingres, schilder
- september
- 24 - Hendrik Tollens, Nederlands dichter
- oktober
- 10 - John Abercrombie, Schots natuurkundige en filosoof
- 20 - Pauline Bonaparte, Hertogin van Parma en Guastalla (overleden 1825)
- november
- 12 - Piet Retief, Zuid-Afrikaans leider der Voortrekkers
[bewerken] Overleden
- januari
- 1 - Johann Ludwig Krebs (66), Duitse organist en componist
- februari
- 14 - William Blackstone (56), Engels rechtsgeleerde
- maart
- 3 - Joseph Highmore (87), Engels kunstschilder
- november
- 16 - Nicolas Gilbert (29), Frans dichter
| Zie de categorie 1780 van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |