10 januari

10 januari is de 10de dag van het jaar in de gregoriaanse kalender. Hierna volgen nog 355 dagen (356 dagen in een schrikkeljaar) tot het einde van het jaar.

Gebeurtenissen

•  Algemeen
  • 69 - Keizer Galba adopteert Lucius Calpurnius Piso Licinianus als toekomstige troonopvolger en benoemt hem tot onderkeizer.
  • 402 - Keizer Arcadius benoemt zijn eenjarige zoon Theodosius II tot Augustus en troonopvolger van het Oost-Romeinse Rijk.
  • 1950 - De Katholieke Arbeidersbeweging viert op feestelijke wijze haar 25-jarig bestaan.
  • 1967 - Prinses Margriet en Pieter van Vollenhoven treden in het huwelijk.
  • 1987 - De actiegroep RARA sticht brand in de Makro-vestiging in Nuth.
  • 1999 - Twee meisjes komen om als drie mannen twaalf kogels afvuren op de deur van Café Bacchus in Gorinchem.

De Londense metro

•  Infrastructuur
  • 1863 - De metro van Londen maakt haar eerste rit. Het is de eerste ondergrondse ter wereld.
  • 2009 - Museumtreinstel 419 van de Stichting Mat'64 raakt betrokken bij een botsing op het Haagsche rangeerterrein Leidschendam

•  Media
  • 1978 - Een nachtelijke puzzeltocht per auto, georganiseerd door VPRO-radiomaker Willem de Ridder, eindigt in chaos als er 3000 deelnemers blijken te zijn in plaats van het verwachte handjevol.
  • 2001 - Larry Sanger stelt voor een wiki te gebruiken voor Nupedia.

•  Kunst
  • 1929 - Publicatie van de eerste strip van Kuifje.
  • 1999 - Ter gelegenheid van de zeventigjarige verjaardag van de eerste publicatie van het eerste Kuifjeverhaal, geeft de firma Casterman een herdruk uit van Tintin au pays des Soviets (Kuifje in het land van de Sovjets).

•  Politiek
  • 1916 - Rusland opent een offensief in de Kaukasus tegen de Duitse troepen.
  • 1920 - Eerste algemene vergadering van de Volkenbond.
  • 1950 - Henriette Roland Holst-van der Schalk ontvangt uit handen van de minister van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen de Vredesprijs.
  • 1984 - Na 117 jaar knopen de Verenigde Staten en het Vaticaan weer diplomatieke banden aan.
  • 1985 - Daniel Ortega wordt geïnstalleerd als democratisch gekozen president van Nicaragua.
  • 2007 - Karim Masimov wordt de nieuwe premier van Kazachstan nadat de vorige regering enkele dagen daarvoor ontslag had genomen.

•  Religie
  • 1529 - Paus Clemens VII creëert één nieuwe kardinaal.

•  Sport
  • 1993 - Zwemster Franziska van Almsick scherpt in Peking haar eigen, vier dagen oude wereldrecord op de 100 meter vrije slag kortebaan (25 meter) aan tot 53,33.
  • 1999 - Darter Raymond van Barneveld wint in Frimley Green zijn tweede Embassy (tegenwoordig Lakeside), het wereldkampioenschap darts van de British Darts Organisation.

•  Wetenschap en technologie
  • 1901 - In Texas wordt olie ontdekt.
  • 1946 - Voor het eerst wordt met radar een verbinding met de maan gemaakt.

Geboren

Margaretha van Oostenrijk,
geboren in 1480)

Lodewijk van Nassau,
geboren in 1538

Grigori Raspoetin,
geboren in 1869

• 1480 - Margaretha van Oostenrijk, landvoogdes der Nederlanden (overleden 1530)
• 1538 - Graaf Lodewijk van Nassau, aanvoerder van de legers bij de slag bij Heiligerlee en de Slag op de Mookerheide (overleden 1574)
• 1638 - Nicolaus Steno, Deens geoloog (overleden 1686)
• 1721 - Pierre Van Cortlandt, Amerikaans politicus (overleden 1814)
• 1769 - Michel Ney, Frans maarschalk onder Napoleon (overleden 1815)
• 1780 - Martin Lichtenstein, Duits fysicus, onderzoeker en zoöloog (overleden 1857)
• 1797 - Annette von Droste-Hülshoff, Duits dichteres (overleden 1848)
• 1814 - Aubrey Thomas de Vere, Iers dichter en criticus (overleden 1902)
• 1816 - Jean Baptist van Hugenpoth tot den Beerenclauw, Nederlands schrijver (overleden 1877)
• 1869 - Grigori Raspoetin, Russisch monnik (overleden 1916)
• 1876 - Jan Eisenloeffel, Nederlands kunstenaar (overleden 1957)
• 1880 - Paolo Giobbe, Italiaans internuntius in Nederland en curiekardinaal (overleden 1972)
• 1880 - Eduard Meijers, Nederlands rechtsgeleerde (overleden 1954)
• 1880 - Frans Van Cauwelaert, Belgisch politicus (overleden 1961)
• 1882 - Eugène Delporte, Belgisch astronoom (overleden 1955)
• 1889 - Efrem Forni, Italiaans nuntius in België en curiekardinaal (overleden 1976)
• 1893 - Lod. Lavki, Vlaams schrijver (overleden 1954)
• 1896 - Claudius Prinsen, Nederlands politicus (overleden 1952)
• 1900 - Jan Eekhout, Nederlands schrijver, dichter en vertaler (overleden 1978)
• 1905 - Jaap Barendregt, Nederlands voetballer (overleden 1952)
• 1908 - Bernard Lee, Brits acteur (overleden 1981)
• 1909 - Federico Ezquerra, Spaans wielrenner (overleden 1986)
• 1911 - Henk van Riemsdijk, Nederlands president-directeur van Philips (overleden 2005)
• 1913 - Franco Bordoni, Italiaans piloot en autocoureur (overleden 1975)
• 1913 - Gustáv Husák, Tsjecho-Slowaaks politicus (overleden 1991)
• 1913 - Mehmet Shehu, Albanees politicus (overleden 1981)
• 1915 - Joseph Galibardy, Indiaas hockeyer (overleden 2011)
• 1917 - Urbain Caffi, Frans wielrenner (overleden 1991)
• 1918 - Harry Merkel, Duits autocoureur (overleden 1995)
• 1924 - Max Roach, Amerikaans jazzdrummer (overleden 2007)
• 1925 - Arja Peters (Chinny van Erven), Nederlands schrijfster (overleden 1996)
• 1927 - Mies Bouhuys, Nederlands dichteres, scenario-, toneel- en kinderboekenschrijfster (overleden 2008)
• 1930 - Roy Edward Disney, Amerikaans zakenman (overleden 2009)
• 1938 - Donald Knuth, Amerikaans informaticus
• 1939 - Harrie Geelen, Nederlands dichter, schrijver en illustrator
• 1939 - Sal Mineo, Amerikaans acteur (overleden 1976)
• 1942 - Jaime Graça, Portugees voetballer (overleden 2012)
• 1943 - Jim Croce, Amerikaans zanger (overleden 1973)
• 1945 - Rod Stewart, Brits zanger
• 1946 - Chris Hartjes, Nederlands voetballer
• 1947 - Olga Madsen, Nederlands cineaste en televisieproducente (overleden 2011)
• 1948 - Donald Fagen, Amerikaans muzikant
• 1948 - Henk van Rooy, Nederlands voetballer
• 1948 - Bernard Thévenet, Frans wielrenner
• 1949 - George Foreman, Amerikaans bokser en evangelist
• 1949 - Linda Lovelace, Amerikaans pornoactrice (overleden 2002)
• 1953 - Pat Benatar, Amerikaans zangeres
• 1953 - Bobby Rahal, Amerikaans autocoureur
• 1955 - Michael Schenker Duits gitarist
• 1958 - Eddie Cheever, Amerikaans autocoureur
• 1958 - Marc Lauwrys, Vlaams acteur en regisseur
• 1960 - Jurrie Koolhof, Nederlands voetbaltrainer
• 1961 - William Ayache, Frans voetballer
• 1964 - Bart Oomen, Nederlands acteur
• 1966 - Thiyagarajah Maheswaran, Sri Lankaans parlementslid (overleden 2008)
• 1967 - Trini Alvarado, Amerikaans actrice
• 1967 - Jan Åge Fjørtoft, Noors voetballer
• 1968 - Keziah Jones, Nigeriaans zanger en gitarist
• 1968 - Michel Zanoli, Nederlands wielrenner (overleden 2003)
• 1969 - Robert Maaskant, Nederlands voetballer en voetbaltrainer
• 1970 - Alisa Marić, Servisch schaakster
• 1971 - Rudi Istenič, Sloveens voetballer
• 1971 - Nick Radkewich, Amerikaans triatleet
• 1972 - Mohammed Benzakour, Nederlands publicist, columnist, schrijver en dichter
• 1974 - Steve Marlet, Frans voetballer
• 1974 - Bob Peeters, Belgisch voetballer
• 1975 - Nevil Dede, Albanees voetballer
• 1975 - Anne-Wil Lucas-Smeerdijk, Nederlands politica en Tweede Kamerlid
• 1976 - Remy Bonjasky, Nederlands-Surinaams vechtsporter
• 1976 - Marlon Pérez, Colombiaans wielrenner
• 1977 - Joris Van Hout, Belgisch voetballer
• 1978 - Kurt Van De Paar, Belgisch voetballer
• 1980 - Nelson Cuevas, Paraguayaans voetballer
• 1981 - Hayden Roulston, Nieuw-Zeelands wielrenner
• 1982 - Pieter-Jan Postma, Nederlands zeiler
• 1983 - Rob Craeghs, Belgisch handballer
• 1983 - Danilo Dirani, Braziliaans autocoureur
• 1983 - David Elm, Zweeds voetballer
• 1984 - Solomon Bushendich, Keniaans atleet
• 1984 - Marouane Chamakh, Marokkaans voetballer
• 1984 - Dex Elmont, Nederlands judoka
• 1984 - Ariane Friedrich, Duits atlete
• 1984 - Nando Rafael, Duits voetballer
• 1985 - Chuang Chia-jung, Taiwanees tennisster
• 1985 - Anette Sagen, Noors schansspringster
• 1986 - Kirsten Flipkens, Belgisch tennisster
• 1986 - Suzanne Harmes, Nederlands turnster
• 1986 - Kenneth Vermeer, Nederlands voetbaldoelman
• 1987 - César Cielo Filho, Braziliaans zwemmer
• 1987 - Roel Stoffels, Nederlands voetballer
• 1988 - Leonard Patrick Komon, Keniaans atleet
• 1988 - Marvin Martin, Frans voetballer
• 1989 - Conor Dwyer, Amerikaans zwemmer
• 1989 - Michail Politsjoek, Russisch zwemmer
• 1990 - Jeroen D'hoedt, Belgisch atleet
• 1992 - Hannes van Asseldonk, Nederlands autocoureur
• 1992 - Emmanuel Frimpong, Ghanees voetballer
• 1992 - Daniel Godelli, Albanees gewichtheffer
• 1994 - Mohammed Aman, Ethiopisch atleet
• 1994 - Maddie Bowman, Amerikaans freestyleskiester

Overleden

Carolus Linnaeus
overleden in 1778

Anton Karas
overleden in 1985

Vampira
overleden in 2008

• 681 - Paus Agatho
• 1152 - Theobald IV van Blois (62), tweede zoon van Stefanus II van Blois en van Adela van Engeland
• 1674 - Jacob de Witt (84), vader van Johan en Cornelis de Witt
• 1775 - Jemeljan Poegatsjov (32 of 34), Russisch opstandeling
• 1778 - Carolus Linnaeus (71) (Carl von Linné), Zweeds bioloog
• 1794 - Johann Georg Adam Forster (39), Duits antropoloog, botanicus, essayist, geograaf, revolutionair en wereldreiziger
• 1824 - Victor Emanuel I (64), koning van Sardinië
• 1828 - Henri Daniel Guyot (74), Nederlands predikant, oprichter doveninstituut
• 1833 - Adrien-Marie Legendre (80), Frans wiskundige
• 1895 - Benjamin Godard (45), Frans componist
• 1917 - Buffalo Bill (70), Amerikaan uit het Wilde Westen
• 1917 - Joseph Willem Jan Carel Marie van Nispen tot Sevenaer (55), Nederlands politicus
• 1921 - Raymond Thorne (33), Amerikaans zwemmer
• 1933 - Simon Zeisel (78), Tsjechisch scheikundige
• 1934 - Marinus van der Lubbe (24), Nederlands communist
• 1935 - Teddy Flack (62), Australisch atleet en tennisser
• 1945 - August Vermeylen (72), Vlaams schrijver, kunsthistoricus en politicus
• 1949 - Othon Friesz (69), Frans kunstschilder
• 1951 - Sinclair Lewis (66), Amerikaans schrijver
• 1954 - Fred Raymond (53), Oostenrijks componist
• 1961 - Dashiell Hammett (66), Amerikaans schrijver
• 1970 - Pavel Beljajev (44), Russisch kosmonaut
• 1971 - Coco Chanel (87), Frans modeontwerpster
• 1971 - Ignazio Giunti (29), Italiaans autocoureur
• 1976 - Howlin' Wolf (65), Amerikaans bluesmuzikant
• 1985 - Anton Karas (78), Oostenrijks citerspeler en componist
• 1986 - Jaroslav Seifert (84), Tsjechisch schrijver, dichter en journalist
• 1988 - Hilde Bussmann (73), Duits tafeltennisster
• 1990 - Lei Molin (72), Nederlands kunstschilder
• 1992 - Roberto Bonomi (72), Argentijns autocoureur
• 1994 - Ien Dales (62), Nederlands politica
• 2005 - James Forman (76), Amerikaans burgerrechtenleider
• 2005 - Prinses Josephine Charlotte van België (77), moeder van groothertog Hendrik van Luxemburg
• 2005 - José Manuel Pérez (41), Spaans motorcrosser
• 2005 - Werner Quintens (67), Belgisch geestelijke
• 2005 - Jan Schotte (76), Belgisch kardinaal
• 2007 - Eric Aubijoux (42), Frans motorrijder
• 2007 - Herman Bode (81), Nederlands vakbondsman
• 2007 - Carlo Ponti (94), Italiaans filmproducent
• 2008 - Herman Sandberg (89), Nederlands journalist
• 2008 - Vampira (86), Amerikaans televisie- en filmster
• 2009 - Coosje van Bruggen (66), Nederlands-Amerikaans beeldhouwer
• 2009 - Georges Cravenne (94), Frans filmproducent
• 2009 - Eluned Phillips (94), Welsh bard
• 2009 - Bill Stone (108), Engels oorlogsveteraan
• 2009 - Elżbieta Zawacka (99), Pools vrijheidsstrijder
• 2010 - Wien van den Brink (64), Nederlands varkenshouder, vakbondsbestuurder en politicus
• 2011 - Margaret Whiting (86), Amerikaans zangeres
• 2013 - Christel Adelaar (77), Nederlands actrice en zangeres
• 2013 - Antonino Calderone (77), Italiaans maffioso
• 2013 - Johannes Hoorn (63), Nederlands dominee
• 2013 - Jorge Selarón (65), Chileens (trappen)kunstenaar

Viering/herdenking

• Rooms-katholieke kalender:
  • Heilige Anna der Engelen Monteguado, († 1686)
  • Heilige Guillaume van Bourges († 1209)
  • Heilige Diarmaid van Innis-Closran († c. 542)
  • Heilige Florida
  • Heilige Agatho († 681)

Weerextremen

Nederland

Dagrecords

• 1963 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur -11 °C
• 2005 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 11,3 °C
• 1985 - Laagste minimumtemperatuur -15,6 °C
• 2007 - Hoogste maximumtemperatuur 13,4 °C
• 1946 - Hoogste uurgemiddelde windsnelheid 17 m/s
• 1940 - Langste zonneschijnduur 7,2 uur
• 1988 - Langste neerslagduur 15,5 uur
• 1920 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 12,6 mm
• 1940 - Laagste etmaalgemiddelde relatieve vochtigheid 67 %

België

Dagrecords

• 1861 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur -10,7 °C
• 2007 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 12,7 °C. Dit is de warmste dag ooit in de maand januari.
• 1861 - Laagste minimumtemperatuur -15,8 °C
• 2007 en 2005 - Hoogste maximumtemperatuur 13,6 °C
• 1885 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 24,2 mm

Uitzonderlijke gebeurtenissen

• 1965: Erge overstromingen in Laag-België.
• 1997: Koudste januari-decade van de eeuw in Ukkel: gemiddelde temperatuur –7,1 °C.

Bronnen, noten en/of referenties