9 januari

9 januari is de 9de dag van het jaar in de gregoriaanse kalender. Hierna volgen nog 356 dagen (357 dagen in een schrikkeljaar) tot het einde van het jaar.

Gebeurtenissen

•  Algemeen
  • 1999 - In Gent treden Massimiliano Secco d'Aragona (31) en Catharina von Habsburg (26) in het huwelijk. Bijna duizend gasten uit de hele Europese adel wonen de plechtigheid bij.
  • 1999 - De Bosniër Dragan Gagovic (38), die van oorlogsmisdaden wordt verdacht, wordt door Franse troepen van de Navomacht SFOR neergeschoten. Hij overlijdt later aan zijn verwondingen.
  • 2007 - Voor het eerst in de Belgische geschiedenis moet een prins komen getuigen in een rechtszaak. Prins Laurent wordt namelijk opgeroepen als getuige in een fraudezaak bij de Belgische marine.

•  Politiek
  • 400 - Keizer Arcadius laat zijn vrouw Aelia Eudoxia tot Augusta verheven.
  • 475 - Keizer Zeno wordt in Constantinopel door een staatsgreep afgezet en opgevolgd door Basiliscus.
  • 1464 - De allereerste Staten-Generaal van de Nederlanden wordt samengeroepen in het graafschap Vlaanderen in Brugge.
  • 1788 - Connecticut ratificeert de Grondwet van de Verenigde Staten van Amerika en treedt toe tot de Unie als 5e staat.
  • 1950 - In Colombo komen de ministers van Buitenlandse Zaken van het Britse Gemenebest bijeen om de basis te leggen van het Colombo-plan.
  • 2011 - Zuid-Soedan kiest voor onafhankelijkheid of niet.

•  Media
  • 2008 - Eerste uitzending van het discussieprogramma Volt op Eén.

•  Religie
  • 1548 - Paus Paulus III creëert één nieuwe kardinaal.

•  Wetenschap en technologie
  • 1998 - Kosmologen kondigen in Science aan dat de expansiesnelheid van het universum aan het vergroten is.
  • 2007 - Op de Macworld EXPO wordt de eerste iPhone gepresenteerd.
  • 2012 - De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) meldt de ontdekking van Metslawier-zuid, het grootste gasveld op land sinds 1995.

Geboren

Paus Gregorius XV,
geboren in 1554

Tiberius Hemsterhuis,
geboren in 1685

Richard Nixon,
geboren in 1913

Lee Van Cleef
geboren in 1925

Rob Teuwen,
geboren in 1987

• 1554 - Paus Gregorius XV (overleden 1623)
• 1685 - Tiberius Hemsterhuis, Nederlands filologist (overleden 1766)
• 1728 - Thomas Warton, Engels dichter en criticus (overleden 1790)
• 1856 - Anton Aškerc, Sloveens rooms-katholiek priester, schrijver en dichter (overleden 1912)
• 1866 - Albert Baertsoen, Vlaams schilder (overleden 1922)
• 1868 - Søren Sørensen, Deens scheikundige (overleden 1939)
• 1870 - Amadeus William Grabau, Duits-Amerikaans paleontoloog en geoloog (overleden 1946)
• 1873 - Chaim Nachman Bialik, Joods auteur (overleden 1934)
• 1873 - John Flanagan, Amerikaans atleet (overleden 1938)
• 1878 - John Watson, Amerikaans psycholoog (overleden 1958)
• 1885 - Charles Bacon, Amerikaans atleet (overleden 1968)
• 1890 - Karel Čapek, Tsjechisch schrijver (overleden 1938)
• 1904 - George Balanchine, Russisch balletdanser en -choreograaf (overleden 1983)
• 1908 - Simone de Beauvoir, Frans filosofe, schrijfster en feministe (overleden 1986)
• 1909 - Anthony Mamo, eerste president van Malta (overleden 2008)
• 1913 - Richard Nixon, 37ste president van de Verenigde Staten (overleden 1994)
• 1914 - Adolf Urban, Duits voetballer (overleden 1943)
• 1915 - Henk Sijthoff, Nederlands uitgever (overleden 2000)
• 1920 - Clive Dunn, Brits acteur (overleden 2012)
• 1921 - Patricia Highsmith, Amerikaans schrijver (overleden 1995)
• 1922 - Har Gobind Khorana, Indiaas-Amerikaans biochemicus en Nobelprijswinnaar
• 1925 - Lee Van Cleef, Amerikaans filmacteur (overleden 1989)
• 1928 - Domenico Modugno, Italiaans zanger (overleden 1994)
• 1929 - Ulu Grosbard, Amerikaans film- en theaterregisseur (overleden 2012)
• 1929 - Keith Hall, Brits autocoureur
• 1929 - Heiner Müller, Duits schrijver en regisseur (overleden 1995)
• 1930 - Jack Schwartz, Amerikaans informaticus (overleden 2009)
• 1935 - Hugo Weckx, Vlaams politicus
• 1938 - Aad Kosto, Nederlands politicus
• 1939 - Jimmy Boyd, Amerikaans zanger en artiest (overleden 2009)
• 1939 - Rob Hoeke, Nederlands pianist en zanger (overleden 1999)
• 1940 - Chris Konings, Nederlands atleet
• 1941 - Joan Baez, Amerikaans folkzangeres
• 1942 - Werner Schnitzer, Duits acteur
• 1944 - Marc Bossuyt, Belgisch rechter
• 1944 - Jimmy Page, Brits gitarist
• 1948 - Jan Tomaszewski, Pools voetballer
• 1949 - Mary Roos, Duits zangeres
• 1952 - Eveline Herfkens, Nederlands politica
• 1953 - Theodor Holman, Nederlands schrijver, columnist en radiopresentator
• 1954 - Steef Roothaan, Nederlands beeldhouwer en tekenaar
• 1955 - Haroetjoen Chatsjatrjan, Armeens filmregisseur en -producent
• 1956 - Martin van Waardenberg, Nederlands cabaretier en acteur
• 1958 - Mehmet Ali Ağca, Turks crimineel
• 1958 - Huub Narinx, Nederlands voetbalbestuurder
• 1960 - Bas Heijne, Nederlands schrijver en publicist
• 1963 - Michael Everson, Iers taalkundige
• 1963 - Mathieu Hermans, Nederlands wielrenner
• 1963 - Frenk Schinkels, Nederlands-Oostenrijks voetballer
• 1965 - Jonnie Boer, Nederlands meester-kok
• 1965 - Haddaway, Duits zanger
• 1967 - Claudio Caniggia, Argentijns voetballer
• 1967 - Dave Matthews, Amerikaans zanger en gitarist
• 1967 - Kazimierz Moskal, Pools voetballer
• 1968 - Leo Klein Gebbink, Nederlands hockeyer
• 1970 - Lara Fabian, Waals zangeres
• 1971 - Wim Bax, Nederlands acteur
• 1971 - Daniel Dumile, Amerikaans rapper
• 1971 - Joost Eerdmans, Nederlands politicus
• 1971 - Marc Houtzager, Nederlands springruiter
• 1971 - Rui Lavarinhas, Portugees wielrenner
• 1973 - Ronald Hamming, Nederlands voetballer
• 1976 - Svitlana Azarova, Oekraïens componiste
• 1977 - Stefan Selakovic, Zweeds voetballer
• 1978 - Gennaro Gattuso, Italiaans voetballer
• 1980 - Sergio García, Spaans golfer
• 1980 - Alexander James McLean, Amerikaans zanger
• 1981 - Jandino Asporaat, Nederlands stand-upcomedian
• 1981 - Dean Saunders, Nederlands zanger
• 1981 - Euzebiusz Smolarek, Pools voetballer
• 1981 - Erik Vendt, Amerikaans zwemmer
• 1982 - Grétar Steinsson, IJslands voetballer
• 1983 - Osmar Ferreyra, Argentijns voetballer
• 1983 - Manasseh Ishiaku, Nigeriaans voetballer
• 1983 - Arjan van der Kaaij, Nederlands voetballer
• 1983 - Jilleanne Rookard, Amerikaans schaatsster
• 1984 - Derlis Florentín, Paraguayaans voetballer (overleden 2010)
• 1984 - Rodan Ionescu, Roemeens schaatser
• 1984 - Oliver Jarvis, Brits autocoureur
• 1984 - Robert Lehmann, Duits schaatser
• 1985 - Brett Camerota, Amerikaans noordse combinatieskiër
• 1985 - Juanfran, Spaans voetballer
• 1986 - Klemen Bauer, Sloveens biatleet
• 1987 - Sam Bird, Brits autocoureur
• 1987 - Olena Pidhroesjna, Oekraïens biatlete
• 1987 - Rob Teuwen, Vlaams acteur
• 1989 - Nina Dobrev, Bulgaars-Canadees actrice
• 1989 - Michaëlla Krajicek, Nederlands tennisster
• 1989 - Rikke Møller Pedersen, Deens zwemster
• 1991 - Josh Hill, Brits autocoureur
• 1991 - Thilo Leugers, Duits voetballer
• 1992 - Maurice Vriend, Nederlands schaatser
• 1993 - Kevin Korjus, Estisch autocoureur
• 1995 - Devendra Harne, Indiaas persoon met de meeste vingers en tenen

Overleden

Marco Polo
overleden 9 januari 1324

• 1324 - Marco Polo (70), Venetiaans handelaar en ontdekkingsreiziger
• 1514 - Anna van Bretagne (36), Frans koningin
• 1843 - Caroline Herschel (97), Duits zangeres en astronoom
• 1849 - Jan Kops (83), Nederlands dominee
• 1849 - David Pierre Giottino Humbert de Superville (78), Nederlands kunstschilder
• 1869 - Paul Huet (65), Frans kunstschilder
• 1873 - Napoleon III van Frankrijk (64)
• 1878 - Victor Emanuel II (57), Italiaans vorst
• 1902 - Gustave Rolin-Jaequemyns, Belgisch jurist en diplomaat
• 1907 - Marie van Saksen-Altenburg (88), Duits prinses
• 1908 - Wilhelm Busch (75), Duits dichter en tekenaar
• 1917 - Heinrich Witte (87), Nederlands botanicus
• 1933 - Aart Jacob Marcusse (64), hoofdcommissaris van Amsterdam
• 1936 - John Gilbert (36), Amerikaans acteur
• 1939 - Nienke van Hichtum (78), Nederlands kinderboekenschrijfster
• 1941 - Sjaak Boezeman (27), Nederlands verzetsstrijder
• 1942 - Juan Sumulong (66), Filipijns politicus
• 1962 - Antoine Jorissen (77), Belgisch kunstschilder, beeldhouwer en medailleur
• 1967 - Adolf Vančura (66), Oostenrijks componist, dirigent en pianist
• 1968 - Gino Sciardis (50), Italiaans wielrenner
• 1969 - Jacques van Egmond (60), Nederlands wielrenner
• 1972 - Jacobus Marie Prange, Nederlands graficus en kunstcriticus
• 1986 - Michel de Certeau (60), Frans jezuïet en wetenschapper
• 1990 - Bazilio Olara-Okello (60 of 61), Oegandees generaal
• 1992 - Willem Michiels van Kessenich (89), Nederlands politicus
• 1993 - Templeton Fox (76), Amerikaans actrice
• 1998 - Imre Lichtenfeld (88), Israëlisch vechtsporter
• 1999 - Jim Peters (80), Brits atleet
• 2002 - Paul Huf (77), Nederlands fotograaf
• 2005 - Rob Brunia (57), Nederlands schaker
• 2005 - Suad Katana (36), Bosnisch voetballer
• 2006 - Andy Caldecott (41), Australisch motorcrosser
• 2006 - Mireille Cottenjé (72), Vlaams schrijfster en verpleegster
• 2009 - Armand Basi (84), Spaans modeontwerper
• 2009 - Dave Dee (65), Brits zanger
• 2009 - René Herms (26), Duits atleet
• 2009 - T. Llew Jones (93), Welsh schrijver
• 2010 - Gerard van Grieken (74), Nederlands beeldend kunstenaar
• 2010 - Pierre Wijnnobel (93), Nederlands componist, tekstdichter en musicus
• 2012 - Etienne Bagchus (71), Nederlands beeldhouwer en kunstschilder
• 2012 - Malam Bacai Sanhá (64), president van Guinee-Bissau
• 2012 - Mae Laborde (102), Amerikaans actrice
• 2012 - Ger van Norden (84), Nederlands kunstschilder en graficus
• 2013 - James M. Buchanan (93), Amerikaans econoom
• 2013 - Charly Jacobs (64), Belgisch voetballer

Viering/herdenking

• 1788 - Ratification Day in Connecticut
• 1964 - Panama - Dag van de martelaren (Martyrs' Day/Dia de los Martires) Panamakanaal
• Rooms-katholieke kalender:
  • Heilige Adrianus van Canterbury († 710)
  • Zalige Alix Le Clerc († 1622)
  • Heilige Marcelien (Marcellinus van Ancona) († 555)
  • Heiligen Julien (en Basilissa) van Antiochië, Antonius, Celsus, Marcionilla en Anastasius († c. 302)
  • Zalige Gregorius X († 1276)
  • Heilige Petrus van Sebaste († c. 391)
  • Heilige Paschasia van Dijon († 2e eeuw)
  • Heilige Florimond
  • Heiligen Jucundus, Epictetus, Secundus, Vitalis en Felix († c. 250)
  • Heilige Brithwald († 731)
  • Heilige Honorius van Buzançais († 1250)
  • Heilige Marcellinus van Ancona († c. 566)
  • Heilige Marciana († c. 303)
  • Heilige Waningus (van Fécamp) († 683)
  • Zalige Tomasso Reggio († 1901)
  • Heilige Paschasia van Dijon († 2e eeuw)

• Oosters Orthodox - Feest van de heilige Theophanus

Weerextremen

Nederland

Dagrecords

• 1963 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur -8 °C
• 2007 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 12,9 °C
• 1967 - Laagste minimumtemperatuur -12 °C
• 2007 - Hoogste maximumtemperatuur 13,7 °C
• 1958 - Hoogste uurgemiddelde windsnelheid 15,9 m/s
• 1941 - Langste zonneschijnduur 7,1 uur
• 1981 - Langste neerslagduur 13,3 uur
• 1914 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 21,1 mm
• 2003 - Laagste etmaalgemiddelde relatieve vochtigheid 69 %

België

Dagrecords

• 1861 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur -13,3 °C
• 2007 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 11,4 °C
• 1861 - Laagste minimumtemperatuur -16,4 °C
• 2007 - Hoogste maximumtemperatuur 13,7 °C
• 1914 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 25 mm

Uitzonderlijke gebeurtenissen

• 1985 - 18 cm sneeuw in Koksijde.

Bronnen, noten en/of referenties