31 januari

31 januari is de 31ste dag van het jaar in de gregoriaanse kalender. Hierna volgen nog 334 dagen (335 dagen in een schrikkeljaar) tot het einde van het jaar.

Gebeurtenissen

•  Algemeen
  • 1994 - De opera van Barcelona wordt door brand verwoest.
  • 1995 - Een kwart miljoen Nederlanders moet hun huis verlaten omdat de Maas, de Waal en de IJssel buiten hun oevers dreigen te treden.
  • 2001 - Een van de Libische verdachten van de aanslag in 1988 op een Boeing boven Lockerbie wordt schuldig bevonden aan moord, de andere wordt vrijgesproken.

•  Bouwkunst en architectuur
  • 1977 - president Giscard d'Estaing opent het Centre Georges Pompidou in Parijs.

•  Economie
  • 1990 - De eerste McDonald's in Rusland wordt geopend in Moskou.

•  Media
  • 1974 - De Nederlandse draadomroep ('radiodistributie') wordt opgeheven.
  • 1995 - KanaalTwee start met uitzenden in België.

•  Oorlog
  • 1915 - Duitsland zet tijdens de Eerste Wereldoorlog voor het eerst gifgas in; dat gebeurde in Polen tegen de Russen.

•  Politiek
  • 1876 - De regering van de Verenigde Staten dwingt alle Indianen in reservaten te gaan wonen.
  • 1929 - Leon Trotski wordt verbannen uit de Sovjet-Unie.
  • 1968 - Het Oceanische eiland Nauru wordt onafhankelijk van Australië (Oceanië).

•  Religie
  • 1560 - Paus Pius IV creëert drie nieuwe kardinalen, onder wie zijn neef, de in 1610 heilig verklaarde Carolus Borromeüs.
  • 1959 - Benoeming van de Italiaan Giuseppe Beltrami tot nuntius in Nederland.
  • 1985 - Benoeming van Johannes ter Schure tot bisschop van Bisdom 's-Hertogenbosch.

•  Sport
  • 1892 - In Kongsvinger wordt de Noorse voetbalclub Kongsvinger IL opgericht.
  • 1960 - Het Estadio Jalisco wordt officieel geopend in de Mexicaanse stad Guadalajara.

•  Wetenschap en technologie
  • 1854 - Het Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut (KNMI) wordt opgericht. Christophorus Buys Ballot is de eerste hoofddirecteur.
  • 1958 - De Explorer 1 is de eerste succesvolle Amerikaanse satellietlancering.
  • 1961 - De Verenigde Staten lanceert haar eerste ruimtevaarder: de chimpansee Ham. Dit leidt bij Amerikaanse testpiloten al snel tot de woordgrap "Ham in a Can".
  • 1966 - Lancering van Luna 9, de eerste maanlander.

Geboren

Franz Schubert
geboren 31 januari 1797

Prinses Beatrix
geboren 31 januari 1938

Jurica Vranješ,
geboren 31 januari 1980

• 36 v.Chr. - Antonia de Jongere, keizerin en moeder van Claudius
• 1512 - Hendrik van Portugal, kardinaal en koning van Portugal (overleden 1580)
• 1543 - Tokugawa Ieyasu, Japans shogun-leider (overleden 1616)
• 1673 - Louis-Marie Grignion de Montfort, Frans katholiek priester, ordestichter en heilige (overleden 1716)
• 1742 - Giovanni Castiglione, Italiaans kardinaal-bisschop van Osimo en Cingoli (overleden 1815)
• 1759 - François Devienne, Frans componist en fluitist (overleden 1803)
• 1795 - Gabriele Ferretti, Italiaans kardinaal-staatssecretaris (overleden 1860)
• 1797 - Franz Schubert, Oostenrijks componist (overleden 1828)
• 1802 - Jan van Speijk, Nederlands kanonneerbootcommandant (overleden 1831)
• 1813 - Samuel Sarphati, Nederlands arts (overleden 1866)
• 1813 - Agostino Depretis, Italiaans politicus (overleden 1887)
• 1835 - Gustave Rolin-Jaequemyns, Belgisch jurist, diplomaat en politicus (overleden 1902)
• 1863 - Richard Constant Boer, Nederlandse (Oud)Germanist, met als specialiteit oud-Noors (overleden 1929)
• 1865 - Henri Desgrange, Frans sportorganisator (overleden 1940)
• 1869 - Henri Carton de Wiart, Belgisch politicus (overleden 1951)
• 1873 - Melitta Bentz, Duits uitvindster van het koffiefilter (overleden 1950)
• 1875 - Charles van Wijk, Nederlands beeldhouwer (overleden 1917)
• 1879 - Theodoor Franciscus Goedvriend, Nederlands kunstschilder (overleden 1969)
• 1881 - Irving Langmuir, Amerikaans fysicus en chemicus, Nobelprijswinnaar (overleden 1957)
• 1881 - Anna Pavlova, Russisch ballerina (overleden 1931)
• 1884 - Theodor Heuss, Duits politicus (eerste president van de Bondsrepubliek Duitsland) (overleden 1963)
• 1884 - Gerrit van Poelje, Nederlands ambtenaar en bestuurskundige (overleden 1976)
• 1901 - Marie Luise Kaschnitz, Duits schrijfster (overleden 1974)
• 1902 - Alva Myrdal, Zweeds diplomate, politica en schrijfster (overleden 1986)
• 1902 - Willy Spühler, Zwitsers politicus (overleden 1990)
• 1903 - Tallulah Bankhead, Amerikaans actrice (overleden 1968)
• 1904 - Leon Jungschläger, Nederlands zeeman en militair (overleden 1956)
• 1905 - Anna Blaman, Nederlands prozaïste (overleden 1960)
• 1908 - Bill Cantrell, Amerikaans autocoureur (overleden 1996)
• 1912 - Bauke Roolvink, Nederlands politicus (overleden 1979)
• 1914 - André Ramseyer, Zwitsers beeldhouwer (overleden 2007)
• 1920 - Pedro Bantigue, Filipijns rooms-katholieke geestelijk (overleden 2012)
• 1920 - Bert Williams, Engels voetballer
• 1921 - Mario Lanza, Amerikaans tenor (overleden 1959)
• 1922 - Alfred Kossmann, Nederlands schrijver (overleden 1998)
• 1922 - Ernst Heinrich Kossmann, Nederlands historicus (overleden 2003)
• 1923 - Carol Channing, Amerikaans zangeres en actrice
• 1923 - Norman Mailer, Amerikaans schrijver en journalist (overleden 2007)
• 1926 - Johannes Joachim Degenhardt, Duits kardinaal-aartsbisschop van Paderborn (overleden 2002)
• 1927 - Werner Leich, Duits evangelisch bisschop
• 1928 - Dušan Džamonja, Joegoslavisch beeldhouwer (overleden 2009)
• 1929 - Rudolf Mössbauer, Duits natuurkundige en Nobelprijswinnaar
• 1929 - Jean Simmons, Engels-Amerikaans actrice (overleden 2010)
• 1930 - Jo Bonnier, Zweeds autocoureur (overleden 1972)
• 1931 - Hansjörg Felmy, Duits acteur (overleden 2007)
• 1932 - Ralph Gubbins, Engels voetballer (overleden 2011)
• 1933 - Joseph D. Early, Amerikaans politicus (overleden 2012)
• 1933 - Bernardo Provenzano, Italiaans maffiabaas
• 1933 - Ruedi Rymann, Zwitsers volkszanger en jodelaar (overleden 2008)
• 1934 - Ernesto Brambilla, Italiaans autocoureur
• 1937 - Philip Glass, Amerikaans componist
• 1937 - Suzanne Pleshette, Amerikaans actrice (overleden 2008)
• 1938 - Prinses Beatrix, koningin der Nederlanden (1980-2013), prinses der Nederlanden
• 1938 - Lous Haasdijk, Nederlands nieuwslezer (overleden 2010)
• 1944 - Ivo Opstelten, Nederlands politicus en bestuurder
• 1948 - Per Bjørang, Noors schaatser
• 1949 - Johan Derksen, Nederlands voetballer en sportjournalist
• 1949 - Juan Francisco Escobar, Paraguayaans voetbalscheidsrechter
• 1950 - Robert Grubb, Australisch acteur
• 1950 - Wilfried Wesemael, Belgisch wielrenner
• 1951 - Ad Vandenberg, Nederlands gitarist
• 1951 - Harry Wayne Casey, Amerikaans muzikant
• 1951 - Phil Manzanera, Brits gitarist
• 1952 - Ulrike Apel-Haefs, Duits politica (overleden 2009)
• 1954 - Mauro Baldi, Italiaans autocoureur
• 1956 - Jo Lemaire, Belgisch zangeres
• 1956 - Johnny Rotten, Brits zanger
• 1956 - Stefan Majewski, Pools voetballer en voetbalcoach
• 1957 - Shirley Babashoff, Amerikaans zwemster
• 1957 - Gonny van Oudenallen, Nederlands producer, presentatrice, ondernemer en politica
• 1961 - Fatou Bensouda, Gambiaans juriste
• 1961 - Peter-Paul Pigmans, Nederlands hardcoreproducent en live-dj (overleden 2003)
• 1962 - Stephen Keshi, Nigeriaans voetballer en voetbalcoach
• 1963 - Brian Keith Adams, Amerikaans worstelaar (overleden 2007)
• 1964 - Jeff Hanneman, Amerikaans (metal)gitarist (Slayer) (overleden 2013)
• 1964 - Sandra Masmeijer, Nederlands televisiepresentatrice
• 1966 - Rolf Järmann, Zwitsers wielrenner
• 1966 - JJ Lehto, Fins autocoureur
• 1967 - Chad Channing, Amerikaans drummer
• 1967 - Joey Wong, Taiwanees zangeres en actrice
• 1968 - John Collins, Schots voetballer en voetbalcoach
• 1968 - Patrick Stevens, Belgisch atleet
• 1968 - Saidali Yuldashev, Oezbeeks schaker
• 1970 - Minnie Driver, Engels actrice
• 1970 - Margriet van der Linden, Nederlands journaliste, presentatrice en feministe
• 1971 - Sylvana Simons, Nederlands televisiepresentatrice
• 1972 - Reinier Robbemond, Nederlands voetballer
• 1973 - Portia de Rossi, Australisch actrice
• 1975 - Roy Harald Fyllingen, Noors schaker
• 1975 - Koert Walraven, Nederlands radioproducer
• 1976 - Traianos Dellas, Grieks voetballer
• 1977 - Torri Edwards, Amerikaans atlete
• 1977 - Sergei Pareiko, Estisch voetballer
• 1979 - Felix Sturm, Bosnisch-Duits bokser
• 1979 - Daniel Tammet, Engels autist, savant en auteur
• 1979 - Jenny Wolf, Duits schaatsster
• 1980 - Koen Raymaekers, Nederlands atleet
• 1980 - Jurica Vranješ, Kroatisch voetballer
• 1981 - André Hanssen, Noors voetballer
• 1981 - Marnix Kolder, Nederlands voetballer
• 1981 - Danilo Napolitano, Italiaans wielrenner
• 1981 - Justin Timberlake, Amerikaans zanger
• 1982 - Elena Paparizou, Zweeds-Grieks zangeres
• 1983 - Aaron Cleare, Bahamaans atleet
• 1983 - Fabio Quagliarella, Italiaans voetballer
• 1983 - Tom Vangeneugden, Belgisch zwemmer
• 1984 - Mohamed Tchité, Belgisch-Congolees voetballer
• 1984 - Jeremy Wariner, Amerikaans atleet
• 1985 - Grégory Baugé, Frans baanwielrenner
• 1986 - Bregje Crolla, Nederlands atlete
• 1986 - Walter Dix, Amerikaans atleet
• 1986 - Yves Makabu-Makalambay, Belgisch voetballer
• 1988 - Gregory Nelson, Nederlands voetballer
• 1988 - Chiró N'Toko, Congolees-Belgisch voetballer
• 1988 - Gert Trasha, Albanees gewichtheffer
• 1989 - Pauline van Nies, Nederlands schaakster
• 1992 - Dico Koppers, Nederlands voetballer
• 1994 - Silke Lippok, Duits zwemster

Overleden

Hendrik van Portugal
overleden 31 januari 1580

• 1561 - Menno Simons (±64), katholiek priester en leidinggevend kerkhervormer
• 1580 - Hendrik van Portugal (68), kardinaal en koning van Portugal
• 1606 - Guy Fawkes (35), Engels terrorist
• 1788 - Karel Eduard Stuart (67), Brits troonpretendent
• 1821 - Antonio Maria Doria Pamphilj (71), Italiaans curiekardinaal
• 1888 - Giovanni Bosco (72), Italiaans priester en heilige, stichter van de Salesianen van Don Bosco
• 1914 - Casimiro Gennari (74), Italiaans curiekardinaal
• 1918 - Léon Houa (50), Belgisch wielrenner
• 1924 - Curt von Bardeleben (62), Duits schaker
• 1929 - Franklin Sumner Earle (42), Amerikaans mycoloog
• 1933 - John Galsworthy (65), Brits schrijver
• 1946 - Pietro Boetto (74), Italiaans kardinaal-aartsbisschop van Genua
• 1954 - Vivian Woodward (74), Engels voetballer
• 1956 - A.A. Milne (74), Engels schrijver
• 1960 - Harry Blanchard (30), Amerikaans autocoureur
• 1972 - Mahendra (51), koning van Nepal
• 1974 - Glenn Morris (61), Amerikaans atleet
• 1975 - Roelof Dijksma (79), Nederlands tjasker- en molenbouwer
• 1988 - Corry Vonk (86), Nederlands actrice
• 1993 - Frithjof Ulleberg (81), Noors voetballer
• 2001 - Renaat Braem (90), Vlaams-Belgisch architect
• 2001 - Gordon R. Dickson (77), Canadees schrijver
• 2002 - Karel Voous (81), Nederlands bioloog en hoogleraar
• 2003 - Werenfried van Straaten (90), Nederlands norbertijn
• 2005 - Nel Benschop (87), Nederlands dichteres
• 2006 - Don Burgers (73), Nederlands politicus
• 2007 - Lee Bergere (82), Amerikaans acteur
• 2007 - Kirka (56), Fins zanger
• 2007 - Milan Opočenský (75), Tsjechisch protestants theoloog
• 2007 - Adelaide Tambo (77), Zuid-Afrikaans politicus en antiapartheidsactivist
• 2009 - C.K. Nagesh (75), Indiaas Kollywoodacteur
• 2009 - Anna Stella Schic (83), Braziliaans pianiste
• 2009 - Pieter Van den Bosch (81), Belgisch voetballer
• 2010 - Pierre Vaneck (78), Frans/Belgisch acteur
• 2011 - Günter Ludolf (56), Duits televisiepersoonlijkheid (Die Ludolfs)
• 2012 - Anthony Joseph Bevilacqua (88), Amerikaans kardinaal
• 2012 - Leslie Carter (25), Amerikaans zangeres
• 2012 - Erik De Clercq (68), Belgisch burgemeester
• 2012 - Mike Kelley (57), Amerikaans kunstenaar en muzikant
• 2012 - Fred Röhrig (84), Nederlands voetballer

Viering/herdenking

• Nauru - Nationale feestdag (onafhankelijkheid in 1968)
• rooms-Katholieke kalender:
  • Heilige Johannes Bosco († 1888) - Gedachtenis
  • Heilige Ludovika (Albertoni) († 1533)
  • Heilige Marcella (van Rome) († 410)
  • Heilige Veronus van Lembeek († 863)
  • Heilige Franciscus Xaverius Bianchi († 1815)
  • Heilige Ulfia van Amiens († c. 750)
  • Heilige Aiden van Ferns († 632)
  • Zalige Emma († 876)
  • Zalige Maria Christina (van Savoie) († 1836)
  • Zalige Eusebius van Sankt Gallen († 884)
• Imbolc

Weerextremen

Nederland

Dagrecords

• 1956 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur -9 °C
• 1990 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 10,9 °C
• 1956 - Laagste minimumtemperatuur -13,2 °C
• 1943 - Hoogste maximumtemperatuur 12,2 °C
• 1953 - Hoogste uurgemiddelde windsnelheid 22,6 m/s
• 1911 - Langste zonneschijnduur 8,2 uur
• 1953 - Langste neerslagduur 13,5 uur
• 1980 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 23,9 mm
• 1956 - Laagste etmaalgemiddelde relatieve vochtigheid 61 %

België

Dagrecords

• 1954 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur -9,6 °C
• 1975 en 1966 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 10,6 °C
• 1954 - Laagste minimumtemperatuur -12,6 °C
• 1869 - Hoogste maximumtemperatuur 13,3 °C
• 1983 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 24,4 mm

Uitzonderlijke gebeurtenissen

• 1969 - Tijdens januari valt er, zoals in 1932, geen sneeuw in Ukkel.
• 1995 - Natste januari-decade van de eeuw: 89,2 mm neerslag in tien dagen.

Bronnen, noten en/of referenties