1881

1881
Eeuwen:	18e eeuw · 19e eeuw · 20e eeuw
Decennia:	1870-1879 · 1880-1889 · 1890-1899
Jaren:	<< · < · 1880 · 1881 · 1882 · > · >>
Jaartelling in verschillende culturen
Ab urbe condita:		2634 MMDCXXXIV
Armeense jaartelling:		1330 ԹՎ ՌՅԼ
Chinese jaartelling:		4577 – 4578 丁辰 – 戊巳
Christelijke jaartelling:		1881 MDCCCLXXXI
Ethiopische jaartelling:		1873 – 1874
Hebreeuwse jaartelling:		5641 – 5642
Hindoekalenders:
- Vikram Samvat		1936 – 1937
- Shaka Samvat		1803 – 1804
- Kali Yuga		4982 – 4983
Iraanse jaartelling:		1259 – 1260
Islamitische jaartelling:		1298 – 1299
Maçonnieke jaartelling:		5880 – 5881
Dit jaar naar onderwerp
Lijst van landen in 1881
Juliaanse kalender van 1881
Gregoriaanse kalender van 1881

De Dodge City Vredescommissie met Earp tweede van links voorste rij

Het jaar 1881 is het 81e jaar in de 19e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

januari

• 1 - De spoorlijn Zwolle - Almelo (exploitatie SS) komt gereed.
• 28 - Met de slag bij Laingsnek, waar generaal Piet Joubert het leger van generaal Sir George Colley verslaat, begint de Eerste Transvaalse Vrijheidsoorlog (Boerenoorlog).

februari

• 10 - Première van "Hoffmans vertellingen" van Jacques Offenbach.
• 27 - Nadat een Britse strijdmacht onder George Pomeroy-Collery vernietigend wordt verslagen in de Slag van Majuba, eindigt de Eerste Boerenoorlog.

maart

• 3 - De Nederlandse minister van justitie Anthony Modderman kondigt een nieuw Wetboek van Strafrecht af, dat de nog geldende Franse Code pénal zal vervangen.
• 4 - De Republikein James Garfield aanvaardt het presidentschap van de Verenigde Staten van Amerika.
• 5 - Trappisten uit Frankrijk stichten in Berkel-Enschot het klooster Koningshoeven.
• 13 - Tsaar Alexander II van Rusland komt bij een bomaanslag om het leven.
• 22 - Het eiland Chios wordt zwaar getroffen door een aardbeving.

april

• 5 - In de Conventie van Pretoria staat het Britse bestuur van Gladstone de Boeren van Transvaal zelfbestuur toe in Transvaal onder Brits toezicht. Expansie buiten de huidige grenzen is verboden.
• 12 - Johan Wilhelm van Lansberge wordt door Frederik s'Jacob opgevolgd als Gouverneur-Generaal van Nederlands-Indië.

mei

• 9 - Vorst Alexander van Bulgarije schort voor zeven jaar de grondwet op.
• 12 - In Utrecht wordt de Nederlandsch-Zuid-Afrikaansche Vereeniging opgericht.

juni

• 1 - In Amsterdam wordt het eerste Nederlandse openbare telefoon netwerk in gebruik genomen door de Bell Telefoon Maatschappij. Er zijn 49 aansluitingen.
• 4 - De Brabantse Lijn, de spoorlijn die Tilburg met Nijmegen verbindt, wordt geëxploiteerd.

juli

• 2 - De Amerikaanse president James Garfield wordt in een spoorstation in Washington neergeschoten door een geestelijk gestoorde man.
• 23 - De Internationale Gymnastiekfederatie wordt opgericht in Luik.

september

• 19 - De Amerikaanse president Garfield bezwijkt aan de gevolgen van de moordaanslag op 2 juli. Vice-president Chester Arthur volgt hem op.
• 20 - In Karlsruhe trouwen prinses Victoria van Baden en kroonprins Gustaaf V Adolf van Zweden.

oktober

• 4 - Het Nederlandse mailschip "Koning der Nederlanden" zinkt op weg van Batavia naar Amsterdam, in het westelijk deel van de Indische Oceaan. 90 van de 216 opvarenden komen om het leven.
• 26 - In Tombstone (Arizona) vindt het befaamde vuurgevecht bij de O. K. Corral plaats met Wyatt Earp en Doc Holiday.

december

• 8 - De brand in het Ringtheater, van Wenen, waarbij meer dan vierhonderd mensen omkomen.
• 12 - de Groningse Farmaceutische Studentenvereniging Pharmaciae Sacrum wordt opgericht.

zonder datum

• Louis Pasteur bewijst dat gevaccineerde kinderen afweer opbouwen.
• Frankrijk bezet Tunesië.
• In Nederland wordt de Neo-Malthusiaanse Bond opgericht om geboortebeperking te bevorderen.
• Nabij Exloo wordt het uit de bronstijd afkomstige Kralensnoer van Exloo gevonden.

Muziek

Aria uit de opera Jevgeni Onegin van Pjotr Iljitsj Tsjaikovski. De opera ging op 23 januari 1881 in première in het Bolsjoj Theater van Moskou. Uitvoering uit 1905 door Albert Janpolski.

• Johannes Brahms componeert zijn Pianoconcert nr 2 Opus 83
• De opera Patience van William S. Gilbert en Arthur Sullivan gaat in première
• Gabriel Fauré componeert de Ballade in Fis-gr.t. voor piano en orkest, Opus 19

Beeldende Kunst

• 

  Jongeman, gras snijdend met een sikkel (1881) Vincent van Gogh, Kröller-Müller Museum

• 

  L'Evasion de Rochefort (1881) Edouard Manet, Kunsthaus, Zurich

• 

  Twee zusjes (Op het terras) (1881) Pierre-Auguste Renoir

Bouwkunst

• 

  Stedelijk Gymnasium, Leeuwarden Thomas Adrianus Romein

• 

  Station Hemmen-Dodewaard (1881) M.A. van Wadenoyen

Geboren

januari

• 1 - Carry van Bruggen, Nederlands schrijfster (overleden 1932)
• 1 - Rama VI, koning van Thailand (overleden 1925)
• 4 - Wilhelm Lehmbruck, Duits expressionistisch kunstenaar (overleden 1919)
• 12 - Anna Pavlova, Russisch ballerina (overleden 1931)
• 31 - Irving Langmuir, Amerikaans fysicus en chemicus, Nobelprijswinnaar (overleden 1957)

februari

• 1 - Emile Andrieu, Belgisch voetballer (overleden 1955)
• 3 - Rudolf Bode, Duits gymnastiekpedagoog (overleden 1970)
• 4 - Fernand Léger, Frans kunstenaar (overleden 1955)
• 23 - Titus Brandsma, Nederlands pater en verzetsstrijder (overleden 1942)

maart

• 20 - Fritz Pfleumer, Oostenrijks natuurkundige en uitvinder (overleden 1945)
• 24 - Kristian Middelboe, Deens voetballer en voetbalbestuurder (overleden 1965)
• 25 - Béla Bartók, Hongaars componist en etnomusicoloog (overleden 1945)

april

• 3 - Alcide de Gasperi, Italiaans staatsman (overleden 1954)
• 14 - Petrus Josephus Cautaerts, Vlaams politicus (overleden 1953)
• 20 - Nikolaj Mjaskovski, Russisch componist (overleden 1950)

mei

• 1 - Pierre Teilhard de Chardin, Frans priester en filosoor (overleden 1955)
• 18 - Léon Dupont, Belgisch atleet (overleden 1956)
• 19 - Mustafa Kemal Atatürk, Turks grondlegger en eerste president van het moderne Turkije (overleden 1938)
• 26 - Adolfo de la Huerta, Mexicaans politicus (overleden 1955)

juni

• 4 - Natalja Gontsjarova, Russisch kunstschilder (overleden 1962)

juli

• 5 - August Hlond, Pools geestelijke (overleden 1948)
• 7 - Otto Cornelis Adriaan van Lidth de Jeude, Nederlands waterbouwkundige en politicus (overleden 1952)
• 21 - Ludwig Drescher, Deens voetballer (overleden 1917)
• 27 - Hans Fischer, Duits organisch scheikundige en Nobelprijswinnaar (overleden 1945)
• 30 - Henricus Thijsen, Nederlands turner (overleden 19??)

augustus

• 6 - Alexander Fleming, Brits bacterioloog en Nobelprijswinnaar (overleden 1955)
• 12 - Cecil B. DeMille, Amerikaans filmregisseur en -producent (overleden 1959)
• 20 - Rosa Manus, Voorvechtster voor vrouwenkiesrecht (overleden 1943)
• 27 - Sigurd Islandsmoen, Noors componist (overleden 1964)

september

• 3 - Franz Koenigs, Nederlands bankier en kunstverzamelaar (overleden 1941)
• 15 - Ettore Bugatti, Italiaans autoconstructeur (overleden 1947)
• 21 - Jack Reynolds, Engels voetbaltrainer (overleden 1962)

oktober

• 13 - Albert Michotte van den Berck, Belgisch psycholoog (overleden 1965)
• 25 - Pablo Picasso, Spaans kunstenaar (overleden 1973)

november

• 28 - Stefan Zweig, Oostenrijks schrijver (overleden 1942)

december

• 26 - Henricus Huijbers, Nederlands historicus (overleden 1929)
• 28 - Ma Braun, Nederlands zwemtrainster (overleden 1956)
• 31 - Jacob Israël de Haan, Nederlands schrijver en dichter (overleden 1924)

exacte datum onbekend

• Valerian Albanov, Russisch navigator (overleden 1919)

Overleden

Dostojevski

januari

• 18 - Auguste Mariette (59), Frans egyptoloog
• 24 - James Collinson (55), Engels kunstschilder

februari

• 9 - Fjodor Dostojevski (59), Russisch schrijver en publicist

maart

• 13 - Alexander II van Rusland (62), tsaar van Rusland
• 28 - Modest Moessorgski (42), Russisch componist

april

• 2 - Johannes Tavenraat (72), Nederlands kunstschilder

mei

• 14 - Maria Mazzarello (44), heilige van de Rooms-katholieke kerk

juni

• 6 - Henri Vieuxtemps (61), Belgisch violist en componist

juli

• 14 - Billy the Kid (21), Amerikaans crimineel

augustus

• 11 - Willem Jan Schuttevaer (83), oprichter van de Koninklijke Schippersvereniging Schuttevaer

september

• 18 - David Alter (73), Amerikaans arts, natuurkundige en uitvinder
• 19 - James Garfield (49), 20^ste president van de Verenigde Staten

Weerextremen in België

• 15 januari: laagste etmaalgemiddelde temperatuur ooit op deze dag: -13.5 °C en laagste minimumtemperatuur: -17 °C.
• 25 januari: laagste etmaalgemiddelde temperatuur ooit op deze dag: -15.5 °C en laagste minimumtemperatuur: -20.7 °C. Dit is de laagste minimumtemperatuur ooit in Ukkel waargenomen.
• 10 februari: hoogste etmaalsom van de neerslag ooit op deze dag: 18.6 mm.
• 24 maart: hoogste etmaalsom van de neerslag ooit op deze dag: 18.7 mm.
• 14 april: hoogste etmaalsom van de neerslag ooit op deze dag: 13,4 mm.
• 15 april: hoogste etmaalsom van de neerslag ooit op deze dag: 18 mm.
• 21 april: laagste etmaalgemiddelde temperatuur ooit op deze dag: 2,4 °C.
• 9 juni: laagste etmaalgemiddelde temperatuur ooit op deze dag: 8,3 °C en laagste minimumtemperatuur: 5,1 °C.
• 10 juni: laagste etmaalgemiddelde temperatuur ooit op deze dag: 7,3 °C en laagste minimumtemperatuur: 4 °C.
• 26 juli: hoogste etmaalsom van de neerslag ooit op deze dag: 29,5 mm.
• 22 september: hoogste etmaalsom van de neerslag ooit op deze dag: 40,2 mm.
• september: september met hoogste relatieve vochtigheid: 93 % (normaal 82,3 %).
• 2 oktober: laagste minimumtemperatuur ooit op deze dag: 2,2 °C.
• 5 oktober: laagste etmaalgemiddelde temperatuur ooit op deze dag: 2,9 °C en laagste minimumtemperatuur: -1,5 °C.
• 19 oktober: laagste etmaalgemiddelde temperatuur ooit op deze dag: 3,3 °C en laagste minimumtemperatuur: -1,2 °C.
• 31 oktober: laagste etmaalgemiddelde temperatuur ooit op deze dag: 0,1 °C.
• oktober: koudste oktober ooit met een gemiddelde temperatuur van 5,8 °C (normaal: 10,5 °C).

Bron: KMI Gegevens Ukkel 1901-2003 met aanvullingen

Mediabestanden

Zie de categorie 1881 van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.