1870-1879
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
|
Eeuwen: 18e eeuw – 19e eeuw – 20e eeuw Decennia: 1850-1859 - 1860-1869 - 1870-1879 - 1880-1889 - 1890-1899 Jaaroverzichten: <<< - 1870 - 1871 - 1872 - 1873 - 1874 - 1875 - 1876 - 1877 - 1878 - 1879 - >>> |
[bewerken] Belangrijke gebeurtenissen en ontwikkelingen
- Onderwijs
- Aletta Jacobs wordt met speciale toestemming van premier Thorbecke in 1871 als eerste meisje toegelaten tot de HBS. In 1877 gaat een meisje naar het gymnasium.
- In Nederland wordt de Wet op het Hoger Onderwijs ingevoerd. Op de universiteiten neemt het Nederlands als voertaal de plaats in van het Latijn. Op de lagere scholen wordt de klassegrootte teruggebracht van 70 naar 40. Begin van de Schoolstrijd. Ook in België breekt een schoolstrijd uit wanneer de liberale regering Frère-Orban het officieel onderwijs seculariseerd.
- Europa
- 1870-71 - Frans-Pruisische Oorlog. De Pruisische overwinning leidt tot stichting van het Duitse Keizerrijk. Het "Keizerrijk" van Napoleon III komt juist ten val, en Frankrijk sticht de Derde Republiek.
- 1872 - 1879: Kulturkampf in het Duitse Keizerrijk. Onderdrukkende maatregelen tegen de katholieken in de zuidelijke staten. Ook in Zwitserland worden de katholieken onderdrukt.
- Koloniën
- 1873 - 1 juli - Einde van de periode van het Staatstoezicht in Suriname: tien jaar na de afschaffing van de slavernij zijn de voormalige slaven nu definitief vrij van werken op de plantages; met de aanvoer van Brits-Indische contractarbeiders probeert de arbeider het arbeidsvraagstuk op te lossen.
- In Nederlands-Indië wordt het Cultuurstelsel afgeschaft. Javanen krijgen de eigendom van hun bouwgrond terug en ze kunnen deze verpachten voor max. 20 jaar. Europeanen en Chinezen mogen plantages stichten buiten de dessa's.
- De Indische suikercrisis breekt uit. Nederland en andere Europese landen gaan bietsuiker produceren in plaats van rietsuiker importeren, waardoor Indië nog slechts eenderde van de suikerprijs ontvangt en een deel van de oogst helemaal niet kwijtraakt.
- België
- 1873 - In België worden de eerste taalwetten gestemd.
- Met Nederland wordt in 1873 een akkoord bereikt over een route van de IJzeren Rijn door Limburg. In 1879 is de spoorlijn gereed voor goederenvervoer van de haven van Antwerpen naar het Rijnland.
- Amerika
- In de Verenigde Staten breekt de goudkoorts uit. Duizenden trekken naar Zuid-Dakota, waar ze de Indianen van hun land verjagen.
- Financieel
- 1873 - De Latijnse muntunie van Frankrijk, België, Italië en Zwitserland voert de gouden standaard in (die in de 20e eeuw weer werd verlaten). Nederland doet dit in 1875.
- 1874 - 19 september werd de Wet houdende maatregelen tot het tegengaan van overmatigen arbeid en verwaarloozing van kinderen, beter bekend als het Kinderwetje van Van Houten, van kracht.
- Amsterdam krijgt het Noordzeekanaal en Rotterdam de Nieuwe Waterweg.
- 1877-78 - Russisch-Turkse Oorlog.
- 1878 - Bulgarije wordt onafhankelijk van het Ottomaanse Rijk.
- In Ierland neemt de beweging voor zelfbestuur sterk toe in getal en gewicht. De Ierse kwestie gaat de Britse binnenlandse politiek domineren.
- In Nederland wordt de 'levenslange gevangenisstraf' ingevoerd ter vervanging van de doodstraf. Als echter een paar jaar later Hendrik Jut wordt ontmaskerd als moordenaar van een rijke weduwe en haar dienstbode, is het volk furieus. Kermisexploitanten laten de mannen hun woede koelen op de Kop van Jut.
- Wetenschap en techniek
- 1872 - George Smith, een leerling van Henry Rawlinson, slaagt erin een aantal spijkerschrift-tabletten te ontcijferen die een vroege versie van het zondvloed-verhaal bevatten.
- De Rus Pavel Jablochkoff doet onderzoek naar elektriciteit, wat in 1875 leidt tot de elektrische kaars en in 1878 tot de elektrische verlichting van enkele straten van Parijs.
- 1878 - Thomas Edison vindt de fonograaf uit. Een jaar later patenteert hij de gloeilamp. In 1854 was de gloeilamp al uitgevonden door Heinrich Göbel die Edison's patentaanvraag met succes aanvocht voor de rechtbank.
- kunsten
- 1875 - Carmen, de opera van Georges Bizet, wordt voor het eerst opgevoerd.
- 1876 - Seth Tomas ontwerpt een uurwerk met alarm: de wekker is uitgevonden.
- sport
- 1875 - 25 augustus - Kapitein Matthew Webb zwemt als eerste over Het Kanaal. De tocht van Engeland naar Frankrijk kost hem 21 uur en 25 minuten. In de volgende vijftig jaar lukt het slechts vier mannen Webbs prestatie te evenaren. De snelste van deze vier legt in 1923 de afstand af in 16 uur en 33 minuten.
- 1877 - Alfred Nobel ontwikkelt springgelatine (een soort springstof).
- 1877 - In Wimbledon, een wijk in Londen, wordt het eerste Britse tennistoernooi gehouden.