Lhasa
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
 |
|
  Lhasa
|
|
|
|
|
| Autonome regio | Tibet |
| Coördinaten | 29°29'N 91°7'E |
|
|
|
| Inwoners | 257.000 |
| Hoogte | 3650 m |
 |
|
| Straat nabij het Barkhorplein | |
 China |
|
| Naamgeving | |
| Traditionele Chinese karakters | 拉薩 |
| Vereenvoudigde Chinese karakters | 拉萨 |
| Pinyin | Lāsà |
| Jyutping (Standaardkantonees) | laai1 saat3 |
| Tibetaans | ལྷ་ས་ |
| Tibetaanse pinyin | Lhasa |
| Wylie (romanisatie) (Tibetaans) | lha sa |
| Andere benamingen | [ʹl̥ʰásə] of [ʹl̥ʰɜ́ːsə] (Lhasa skad) |
Lhasa is de traditionele hoofdstad van Tibet en de hoofdstad van de Tibetaanse Autonome Regio, Tibet wordt namelijk sinds 1949 door China beschouwd als zijn autonome regio Xizang.
De stad is de traditionele zetel van de Dalai Lama met de paleizen Potala en Norbulingka. De stad wordt in het Tibetaans Boeddhisme gezien als het heiligste centrum van Tibet.
In de stad wonen ongeveer 257.000 mensen. Met een hoogte van ongeveer 3 650 m is de stad een van de hoogst gelegen steden van de wereld. Tibet, het land er omheen, wordt dan ook wel het dak van de wereld genoemd. Lhasa betekent letterlijk "plek van de goden". Oude Tibetaanse documenten en inscripties spreken echter tot vroeg in de 7e eeuw van Rasa, wat "binnenhofplek" of "geitenplek" betekent.
[bewerk] Geschiedenis
In 641 trouwde Songtsan Gampo, die rond die tijd al de hele Tibetaanse regio had veroverd, met Prinses Wencheng van het keizerlijke Tang-hof. Hij liet het Potala-paleis in de richting van de hoofdstad van China bouwen, omdat zijn Han-Chinese vrouw dan minder heimwee zou krijgen.
Na de voltooiing aan het begin van de 15de eeuw van de drie grote Gelugpa-kloosters door Je Tsongkhapa en zijn discipelen, was Lhasa uitgegroeid tot een belangrijke stad. De drie kloosters zijn Ganden, Sera en Drepung die zijn gebouwd als deel van de puritanische Boeddha-heropleving in Tibet. De wetenschappelijke prestaties en het politieke inzicht van deze sekte versterkten Lhasa's postitie als centrum steeds meer.
De vijfde Dalai Lama, Lobsang Gyatso (1617–1682), veroverde Tibet en verplaatste de regering van zijn rijk naar Lhasa, als de religieuze en politieke hoofdstad van Tibet. In 1645 begon de constructie van het Potala-paleis op de Rode Heuvel. In 1648 werd de Potrang Karpo, het witte paleis van de Potala, voltooid. Vanaf die tijd werd de Potala door de Dalai Lama gebruikt als winterpaleis. De Potrang Marpo {Potala's rode paleis) was toegevoegd tussen 1690 en 1694. De naam Potala is mogelijk afgeleid van de berg Potalaka, de mythologische woonplaats van Bodhisattva Avalokitesvara. De Jokhang-tempel was ook sterk vergroot rond die tijd. Hoewel sommige houten gravures en lateien van de Jokhang Tempel dateren uit de 7e eeuw, dateren de oudste van Lhasa's bestaande gebouwen, zoals midden in het Potala-paleis, de Jokhang en sommige van de kloosters en eigenschappen in de oude wijk, uit deze tweede bloeiperiode in Lhasa's geschiedenis.
In de eerste helft van de 20ste eeuw maakten meerdere westerse verkenners gevierde reizen naar de stad, waaronder Francis Younghusband, Alexandra David-Néel en Heinrich Harrer. Lhasa was het centrum van Tibetaans Boeddhisme, en bijna de helft van de populatie was monnik. Het aantal inwoners van Lhasa bedroeg in 1951 ongeveer 25 000, exclusief zo'n 15 000 monniken in de kloosters in het gebied. Na de inval door China ontvluchtten veel mensen de stad, waaronder de levende 14de Dalai Lama die was weggevlucht uit zijn woning in het Potala-paleis en in ballingschap in India aankwam in 1959.
Tussen 1987 en 1989 waren er grote demonstraties in Lhasa tegen de Chinese bezetting die geleid werden door monniken en nonnen. Als reactie hierop maakte de Chinese regering het leven voor monniken en nonnen moeilijker door restricties en politieke heropvoeding. Velen moesten deze "heropvoedingssessies ondergaan om zichzelf op een lijn te stellen met de communistische opvattingen en om de Dalai Lama en de Tibetaanse onafhankelijkheid aan de kaak te stellen". Veel monniken die weigerden werden veroordeeld tot gevangenisstraffen; anderen verlieten de kloosters en velen ontsnapten naar India om hun studie voort te zetten.
[bewerk] Gebouwen
Het Potala is het opvallendste gebouw. Het grote, wit met bruine gebouw staat midden in de stad. Van hieruit regeerden de Dalai Lama's. Het zomerpaleis van de Dalai Lama is gevestigd in de omgeving van Lhasa; een groot park met diverse gebouwen. Van hieruit vluchtte Tenzin Gyatso, de huidige Dalai Lama, naar India.
Ontdekkingsreizigers als Samuel van der Putte, Alexandra David-Néel, Nikolaj Przewalski en Sven Hedin brachten gegevens over Lhasa naar buiten. Gedurende lange tijd was Lhasa verboden gebied voor buitenlandse bezoekers.
Sinds 1 juli 2006 is Lhasa het eindstation van de Peking-Lhasa-spoorweg.
 |
Meer afbeeldingen die bij dit onderwerp horen zijn te vinden op de pagina Lhasa op Wikimedia Commons. |
