1820-1829

De jaren 1820-1829 (van de christelijke jaartelling) zijn een decennium in de 19e eeuw.

Belangrijke gebeurtenissen en ontwikkelingen

Joseph Smith
Stichter van de Mormoonse Kerk.

Europa

• 1820 - Staatsgreep in Spanje door generaal Rafael del Riego. In 1822 valt een enorm Frans leger, gestuurd door de Heilige Alliantie, Spanje binnen en herstelt het absolutistische bewind van Ferdinand VII.
• De Griekse Onafhankelijkheidsoorlog brengt Europa in beroering. Aanvankelijk kunnen de Grieken zich redelijk handhaven. Beroemd wordt het verzet van Mesolongi.
• Maar de Egyptische legerleider Ibrahim Pasha arriveert in 1826 en terroriseert de bevolking van de Peloponnesos en Midden-Griekenland. De Grieken moeten zich terugtrekken in de bergen en langs de westkust. Groot-Brittannië, Frankrijk en Rusland grijpen in en brengen in de Zeeslag bij Navarino tweederde van de Turkse vloot tot zinken. Griekenland wordt de facto vrrij onder de voorlopige leiding van Ioannis Kapodistrias.
• In de Italiaanse landen wakkeren de Carbonari het Nationale gevoel aan en bestrijden de Oostenrijkse invloed. In 1820 dwingen zij koning Ferdinand I van de Beide Siciliën een constitutionele monarchie af te kondigen. Dit succes brengt Carbonari in het koninkrijk Sardinië ertoe dezelfde eis aan koning Victor Emanuel I voor te leggen, die hierop besluit af te treden ten gunste van zijn broer. Beide politieke omwentelingen zijn slechts van korte duur doordat met hulp van de legers van de Heilige Alliantie –Rusland, Oostenrijk en Pruisen- de opstanden onderdrukt worden en de situatie van vóór 1820 weer hersteld wordt. Hierop besluiten verschillende Carbonari het land te ontvluchten en zich vooral in Frankrijk te vestigen.

Amerika

• Spanje moet zich neerleggen bij de onafhankelijkheid van Mexico, Peru en Midden-Amerika.
• De Verenigde Staten van Amerika weigeren hulp aan de liberale regering van Spanje en waarschuwen tegelijk de Europese mogendheden zich niet te bemoeien met de onafhankelijkheid van Zuid-Amerika. Deze Monroedocterine zal de rest van de eeuw het buitenlands beleid van de USA bepalen.
• De droom van Simon Bolivar op een 'Verenigde Staten van Zuid-Amerika' vervliegt. In de republiek Groot-Colombia gaan de regio's hun eigen gang, en Bolivar treedt teleurgesteld af als president. In 1829 scheiden Ecuador en Venezuela zich af.

Verenigde Nederlanden

• Voortvarend wordt de aanleg van kanalen ter hand genomen. In 1823 geeft het Noordhollands Kanaal de stad de haven van Amsterdam een verbinding met de Noordzee. Tussen 1825 en 1827 wordt het Kanaal Gent-Terneuzen gegraven, waardoor ook de stad Gent een uitweg naar zee verkrijgt. Er wordt een kanaal gegraven door Voorne om de marinehaven Hellevoetsluis te verbinden met Rotterdam.
• Het Koninklijk Besluit volgens hetwelk in de Vlaamse provincies in bestuur en rechtspraak alleen Nederlands mag worden gebruikt, jaagt de Franstaligen tegen Willem I in het harnas.
• Koning Willem I sluit een Concordaat met de Paus, maar raakt in conflict met het episcopaat in de zuidelijke provincies. Hij laat semenaries sluiten waarvoor geen vergunning was gevraagd, en gaat zich bemoeien met bisschopsbenoemingen.
• Door dit alles en door het autoritaire karakter van de regering komt in 1828 het monsterverbond tot stand tussen Franstalige liberalen en katholieken.

Nederlands Indië

• Nederland en het Verenigd Koninkrijk regelen hun verhoudingen in "de Oost". Nederland trekt zich terug uit Malakka en de Britten geven de Nederlanders de vrije hand op Sumatra.
• Hubert de Stuers herstelt het Nederlands gezag op Borneo en Celebes.
• Na de overdracht van de koloniën aan Nederland door Engeland dreigen overal opstanden. Onder leiding van de pangeran Diponegoro breekt in Djokjakarta de Java-oorlog uit, die tot 1830 zal duren. Er wordt een guerrillaleger gevormd en Nederland wordt de jihad verklaard. op Sumatra woeden de Padri-oorlogen.

Godsdienst

• In Nederland ontstaat het Réveil, een protestantse beweging die streeft naar godsdienstige verdieping.
• 1820 - Voorjaar - Joseph Smith ziet in een visioen God en Jezus Christus als antwoord op zijn zoektocht naar de ware kerk. Zie ook Mormonen.

Innovatie

• 1826 - Joseph Nicephore Niépce maakt de eerste foto op een geasfalteerde plaat. Hij heeft hiervoor bij helder zonlicht een belichtingstijd van maar liefst acht uur nodig.
• De Brusselse boulevards worden voorzien van gaslicht. Brussel is de eerste stad op het vasteland van Europa met deze nieuwigheid.
• 1823 - De Nederlander is het eerste stoomschip van de Koninklijke Nederlandse Stoomboot-Maatschappij. Het loopt van stapel op de scheepswerf van Hoogendijk in Capelle aan den IJssel.
• 1825 - 27 september - George Stephenson bestuurt met zijn ontworpen stoomlocomotief de eerste passagierstrein.

Wetenschap

Stoomlocomotief

• 1820 - Hans Christian Ørsted ontdekt de eerste principes van het elektromagnetisme.
• 1825 - Sadi Carnot publiceert La puissance motrice du feu.
• 1827 - Robert Brown ontdekt de Brownse beweging wanneer hij met zijn microscoop stuifmeelkorrels in water observeert.
• 1823 tot 1826 derde expeditie rond de wereld van Otto von Kotzebue.