1790-1799

De jaren 1790-1799 (van de christelijke jaartelling) zijn een decennium in de 18e eeuw.

Belangrijke gebeurtenissen

Marie Antoinette wordt in 1793 geëxecuteerd met de guillotine

Franse Revolutie

• Koning Lodewijk XVI van Frankrijk en zijn vrouw Marie Antoinette worden geëxecuteerd met de guillotine. De Terreur treft eerst de adel, vervolgens de girondijnen, en dan de jakobijnen ("de revolutie eet haar eigen kinderen op"). Ze eindigt met de executie van Robespierre.
• De meter wordt in 1791 gedefinieerd door de Franse Academie van Wetenschappen als het tienmiljoenste deel van de afstand van de noordpool tot de evenaar, gemeten op zeeniveau, langs de meridiaan van Parijs.
• Met het decimale stelsel worden ook de liter en de Franse Republikeinse Kalender ingevoerd. Een week bestaat voortaan uit 10 dagen, décades genaamd Een dag telt tien uren van elk honderd minuten enz.
• De Eerste Coalitieoorlog tegen Frankrijk duurt van 1792 - 1795. Frankrijk vecht tegen Pruisen, Spanje en Hessen-Kassel. Ten slotte staat Pruisen alle gebieden ten westen van de Rijn aan Frankrijk af. De Oostenrijkse Nederlanden gaan formeel naar Frankrijk. De Republiek Venetië wordt opgeheven en haar grondgebied verdeeld tussen Oostenrijk en Frankrijk.
• 1798 - Napoleon Bonaparte valt Egypte binnen met een Frans leger.
• 1799 - Napoleon Bonaparte grijpt de macht in Frankrijk in de staatsgreep van 18 Brumaire.
• 1799 - De Tweede Coalitieoorlog tegen Frankrijk breekt uit.
• Het revolutionaire Frankrijk plaatst de Cultus van de Rede tegenover de katholieke godsdienst.
• Onder invloed van de Franse revolutie wordt in 1791 in Ierland de Society of United Irishmen opgericht door protestanten en katholieken. Zij streven naar de vorming van een onafhankelijke republiek. Als reactie richten Britsgezinde protestanten in 1795 de Oranjeorde. In 1798 breekt de Ierse opstand uit, die door het Revolutionaire Frankrijk wordt gesteund. Na een half jaar herstellen de Britten hun gezag.

Zuidelijke Nederlanden en de Bataafse Republiek

• 1790 - De Zuidelijke Nederlanden verklaren zichzelf op 11 januari onafhankelijk van Oostenrijk als de Verenigde Nederlandse Staten, maar de staat blijft maar tot december bestaan.
• 1794 - Het Franse leger verovert de Zuidelijke Nederlanden. Dit markeert het begin van de Franse tijd in België.
• omwenteling van 1795: de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden wordt bezet door Franse troepen en komt tot een roemloos einde. Stadhouder Willem V vlucht naar Engeland en de Bataafse Republiek, een Franse vazalstaat, werd uitgeroepen. Begin van de Franse tijd in Nederland.
• 1795 - De Zuidelijke Nederlanden, het prinsbisdom Luik, delen van de Bataafse Republiek en het Pruisische Kleef worden als "Départements belgiques" door de Franse Republiek geannexeerd. Friesland houdt zelfs op te bestaan. Het grootste deel van Friesland gaat samen met Groningen op in het departement van de Eems terwijl Zevenwouden bij het departement van de Oude IJssel kwam.
• 1796 - In Den Haag komt de eerste democratisch gekozen Nederlandse volksvertegenwoordiging bijeen.
• 1798 - De eerste Nederlandse Grondwet wordt aangenomen.
• 1798 - De Vereenigde Oostindische Compagnie wordt ontbonden.
• 1798 - Boerenkrijg-opstand tegen de Fransen in de Zuidelijke Nederlanden.
• 1799 - Brits-Russische expeditie naar Noord-Holland: Een Brits-Russische invasiemacht valt Noord-Holland binnen, verovert de Nederlandse vloot in Den Helder en bezet Alkmaar. De geallieerden worden echter verslagen in de Slag bij Castricum en moeten zich weer uit Nederland terugtrekken.

Amerika

• George Washington is van 1789 tot 1797 de eerste president van de Verenigde Staten van Amerika.
• 1791 - De Bill of Rights wordt aangenomen in de Verenigde Staten.
• 1792 - De New York Stock Exchange, de effectenbeurs van New York op Wall Street, wordt gesticht door het tekenen van een overeenkomst door 24 beurshandelaren.

Koloniën

• 1793 - De Nederlandse autoriteiten in de Kaapkolonie nemen bezit van Walvisbaai (Namibië).
• In het Surinaamse district Saramacca wordt de militaire post Groningen gesticht. Vervolgens wordt begonnen met het aanleggen van plantages.

Cultuur

• De Duitse romantische schrijver Novalis brengt in enkele jaren een groot oeuvre tot stand waarin sehnsucht een sterke drijfveer is.
• 1799 - In Egypte wordt de Steen van Rosetta gevonden.