1840-1849

[bewerken] Belangrijke gebeurtenissen en ontwikkelingen

Johan Rudolf Thorbecke

1839 - 1842: Tweede Opiumoorlog tussen Groot-Brittannië en China. Het Verenigd Koninkrijk neemt in 1841 bezit van het eiland Hongkong en kondigt aan hier een handelskolonie te willen stichten. Later dat jaar telt de nieuwe stad al zo'n 7500 inwoners.
1842: Einde van de eerste Opiumoorlog. China is gedwongen meer mogelijkheden voor buitenlandse handel te geven, en Hongkong aan Groot-Brittannië af te staan.
De Britten maken zich meester van belangrijke gebieden in het Indisch subcontinent. In 1843 lijven ze Sind in en in 1849 veroveren ze de Punjab na zware strijd met de Sikhs.

1846 - In de winter 1846-47 heerst overal in Europa de aardappelziekte. Deze leidt tot misoogsten en voedselschaarste. Bij de onderdrukking van het Groninger hongeroproer in 1847 komen 7 mensen om het leven.
De Duitse scheikundige Justus von Liebig betoogt in zijn boeken dat men stikstof en fosfor aan de landbouwgrond moet teruggeven om uitputting te voorkomen. Hij gaat experimenteren met een oplossing van beendermeel in zwavelzuur.
Ontdekt wordt, dat de oeroude lagen mest op de vogeleilanden voor de kust van Chili en Peru rijk zijn aan mineralen en geschikt als landbouwmest. In 1844 komt het eerste schip met deze guano in Engeland aan. In de volgende jaren redt de export van guano Peru van een staatsbankroet.

1840 - De Union Act verenigt Upper en Lower Canada onder de naam Province of Canada, onderverdeeld in 2 secties: Canada Oost en Canada West.
Bij het Oregonverdrag wordt de grens tussen Canada en de Verenigde Staten bepaald op de 49ºNoorderbreedte.
1846 tot 1848 - De Mexicaans-Amerikaanse Oorlog. De verenigde Staten veroveren grote stukken van Mexico. In 1848 wordt De Vrede van Guadalupe Hidalgo gesloten. Mexico "verkoopt"een groot gebied voor US$15 miljoen aan de Verenigde Staten.
In Ierland is er de Grote Hongersnood. Een miljoen Ieren trekken in gammele boten naar de Nieuwe Wereld om een beter bestaan te zoeken.
Iowa en Wisconsin treden toe, waarmee het aantal staten op 30 komt.

Nederland krijgt een nieuwe grondwet, opgesteld door de liberaal Thorbecke. Deze neemt in 1844 in de Tweede Kamer het initiatief om de ministeriële verantwoordelijkheid in te voeren, en krijgt de steun van 20 der 55 afgevaardigden. De Koning wil er niet van horen, maar ook binnen zijn regering gaan stemmen op voor verandering. Als in 1848 overal in Europa revoluties uitbreken geeft Willem II toe. Nederland wordt een parlementaire democratie.
1848/49: Revoluties in heel Europa. In Frankrijk, Rome en Venetië wordt de republiek uitgeroepen. Hongarije onder Lajos Kossuth verklaart zich onafhankelijk. Het volgende jaar zijn deze echter weer onderdrukt.
Daarbij verschijnt in 1848 het Communistisch Manifest, geschreven door Karl Marx en Friedrich Engels. Het draagt op de omslag als kenspreuk: "Proletariërs aller landen, verenigt u!". Dit manifest legt de basis voor de communistische revoluties, enkele decennia later.

Altsaxofoon

1840: Henle stelt dat ziekten veroorzaakt kunnen worden door levende ziekteverwekkers.
1840 - De Schotse smid Kirkpatrick Macmillan ontwerpt de eerste trapfiets (een driewieler).
De spoorlijn Amsterdam - Haarlem wordt doorgetrokken naar Den Haag en Rotterdam. Er komt ook een lijn Amsterdam - Utrecht, die later wordt doorgetrokken naar Arnhem.
1840 - 6 mei - De eerste postzegel wordt gebruikt.
1842: Oprichting in Delft van de Koninklijke Akademie ter opleiding van burgerlijke ingenieurs zoo voor 's lands dienst als voor de nijverheid en van kweekelingen voor den handel, de latere Technische Universiteit Delft.
1844: Samuel Morse verstuurt zijn eerste telegram via de elektrische telegraaf. Het net van telegraafposten wordt verder uitgebreid en in 1848 zijn alle Europese hoofdsteden aangesloten.
1844: De Zweedse chemicus Gustaf Erik Pasch vindt de lucifer uit.
1846 - 28 juni - In Frankrijk verwerft de Belg Adolphe Sax het patent op een zes jaar eerder door hem uitgevonden blaasinstrument: de saxofoon.
1846 - Er worden meer dan 2500 oude graven ontdekt in Hallstatt, nabij Salzburg (Keizerrijk Oostenrijk).