Boerenstaat

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
De republieken gesticht door de voormalig Nederlandse kolonisten.
Europese geschiedenis in Zuid-Afrika

Charles Bell - Jan van Riebeeck se aankoms aan die Kaap.jpg

Van
VOC Tussenstation (1652)
tot en met de
Republiek Zuid-Afrika (heden)


Vlag van de Vereenigde Oost-Indische Compagnie Vlag van Nederland Vlag van de Bataafse Republiek Vlag van Republiek Natalia Vlag van Oranje Vrijstaat Vlag van Transvaal
Vlag van Kaapkolonie Vlag van kolonie Oranjerivier Vlag van kolonie Transvaal Vlag van Zuid-Afrika 1912-1928
Vlag van Zuid-Afrika 1928=1994 Vlag van Zuid-Afrika
..Naar chronologie
  • Nederlandse republieken (1795-1902)
  • Brits Zuid-Afrika (1902-1910)
  • Onafhankelijkheid (1931-heden)

Portaal  Portaalicoon  Zuid-Afrika
Portaal  Portaalicoon  Geschiedenis

Een Boerenstaat of een Boerenrepubliek was een land gesticht en geregeerd door de Boeren, Nederlandstalige kolonisten uit de Kaapkolonie, nadat de Kaap overging van Nederlandse naar Britse handen in 1795 en opnieuw in 1806.

In de 19e eeuw trokken de Boeren massaal naar het binnenland met de Grote Trek. De grootste en bekendste Boerenstaten waren de Zuid-Afrikaansche Republiek (Transvaal) en de Oranje Vrijstaat.

Eerste republieken[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Republiek Graaff-Reinet voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
Nuvola single chevron right.svg Zie Republiek Swellendam voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De eerste onafhankelijke landjes werden gesticht toen de Kaapkolonie nog Nederlands was. Republiek Graaff-Reinet en Republiek Swellendam riepen in 1795 hun onafhankelijkheid uit maar verloren deze al snel door de verovering van de Kaapkolonie door het Verenigd Koninkrijk.

Grote Trek[bewerken]

Na de Britse overname van de Kaapkolonie ontstond er een grote immigratiestroom, bekend als de Grote Trek. De Nederlandstalige kolonisten genaamd Voortrekkers trokken hiermee het binnenland in en stichtten een groot aantal Boerenrepublieken.

Andries Hendrik Potgieter, stichter van Winburg, Potchefstroom, Winburg-Potchefstroom en Zoutpansberg

Winburg-Potchefstroom[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Republiek Winburg-Potchefstroom voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De eerste Boerenrepubliek voorbij de Oranjerivier was Winburg, gesticht op 16 oktober 1836 door Andries Hendrik Potgieter. Het jaar daarop stichtte hij de republiek Potchefstroom. Op 9 april 1844 fuseerden deze twee republieken tot de Republiek Winburg-Potchefstroom, maar hield op te bestaan toen sir Harry Smith het gebied tussen de Oranje- en Vaalrivier (Transoranje) annexeerde met de Oranjeriviersoevereiniteit, inclusief Winburg.

Natalia[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Republiek Natalia voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Nadat Voortrekkersleider Piet Retief in 1838 vermoord werd door Zoeloekoning Dingane werden de Zoeloes op 16 december van dat jaar verslagen in de Slag bij Bloedrivier. Het jaar hierop werd de Republiek Natalia aan de oostkust van Zuid-Afrika gesticht, met als hoofdstad Pietermaritzburg. Deze republiek werd echter in 1843 ook geannexeerd door de Britten. Een laatste poging om in dit gebied een republiek te vestigen mislukt met de Republiek van Kliprivier (1847), het latere Ladysmith.

Andries Pretorius, stichter van de Zuid-Afrikaansche Republiek

Transvaal en Vrijstaat[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Zuid-Afrikaansche Republiek voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
Nuvola single chevron right.svg Zie Oranje Vrijstaat voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Op 17 januari 1852 werd de Zuid-Afrikaansche Republiek, informeel bekend als Transvaal, erkend door het Verenigd Koninkrijk bij de Conventie van Zandrivier. Op 23 februari 1854 volgde de Oranje Vrijstaat met de Conventie van Bloemfontein.

Ten oosten van Transvaal ontstonden de republieken Utrecht en Lydenburg die in 1858 fuseerden. Samen met de noordelijke republiek Zoutpansberg voegden ze zich in 1860 bij de Zuid-Afrikaansche Republiek.

Terwijl de Oranje Vrijstaat onder president Johannes Henricus Brand prima functioneerde werd de Zuid-Afrikaansche Republiek vanwege faillissement en onrust in 1877 door Theophilus Shepstone voor het Verenigd Koninkrijk geannexeerd. In 1881 wonnen ze hun onafhankelijkheid terug na de Eerste Boerenoorlog.

Lucas Johannes Meyer, stichter van de Nieuwe Republiek

Laatste republieken[bewerken]

Verenigde Staten van Stellaland[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Verenigde Staten van Stellaland voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Ten westen van Transvaal verenigden de republieken Stellaland en Goosen zich tot de Verenigde Staten van Stellaland onder bescherming van de Zuid-Afrikaansche Republiek, maar werden alsnog ingenomen door de Britten in 1885.

Upingtonia[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Upingtonia voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Een heel eind verderop kwamen de trekkers van de Dorslandtrek, die door de steppewoestijn van westen waren getrokken, aan in Duits-Zuidwest-Afrika (tegenwoordig Namibië) waar ze in 1885 de republiek Upingtonia stichtten met als hoofdstad Grootfontein. Deze republiek kwam echter nauwelijks van de grond en verdween al snel van de kaart.

Oosten[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Nieuwe Republiek voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
Nuvola single chevron right.svg Zie Klein Vrystaat voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

In het oosten, bij de Zoeloelanden, werden de republieken Nieuwe Republiek en Klein Vrystaat respectievelijk in 1888 en 1891 geannexeerd door de, ondertussen schatrijke, Zuid-Afrikaansche Republiek.

Het einde[bewerken]

Na de Tweede Boerenoorlog werden de laatste overgebleven Boerenrepublieken, de Zuid-Afrikaansche Republiek en de Oranje Vrijstaat, in 1902 voorgoed geannexeerd door het Verenigd Koninkrijk.

De Boerenstaten[bewerken]

Gesticht in de Nederlandse tijd[bewerken]

Gesticht door Voortrekkers[bewerken]

Latere Boerenrepublieken[bewerken]

Zie ook[bewerken]