Republiek Natalia

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Republiek Natalia
 Zoeloekoninkrijk 1839–1843 Natal (kolonie) 
Flag of Natalia Republic.svg
(Details)
Kaart
LocationNatalia.svg
Algemene gegevens
Hoofdstad Pietermaritzburg
Talen Nederlands/Afrikaans
Zoeloe
Engels
Religie(s) Nederduits Gereformeerd
Regering
Regeringsvorm Republiek
Staatshoofd President
Geschiedenis
- Ontstaan 12 oktober 1839
- Annexatie 12 mei 1843

De Republiek Natalia was een onafhankelijk land in het tegenwoordige KwaZoeloe-Natal, Zuid-Afrika van 1839 tot 1843 dat geregeerd werd door Nederlandstalige Boeren. Het was een van de eerste pogingen van de Voortrekkers om een Boerenstaat te stichten.

Geschiedenis[bewerken]

Voorgeschiedenis[bewerken]

Het gebied van Natal werd al eeuwen bevolkt door inheemse Bantoevolken. Met Kerstmis 1497 werd de oostkust van Zuid-Afrika door Vasco da Gama Natal genoemd, naar het Portugese woord voor Kerstmis. In 1824 werd hier de Britse havenstad Port Natal gesticht, later bekend als Durban.

Stichting[bewerken]

Tijdens de Grote Trek in de jaren 30 van de 19e eeuw verlieten ontevreden Afrikaner boeren de Britse Kaapkolonie om een eigen land te stichten. Er was onenigheid onder deze Voortrekkers waar ze zich zouden moeten vestigen: Andries Hendrik Potgieter gaf de voorkeur aan Transoranje en Transvaal in het noorden terwijl Piet Retief voor Natal in het oosten koos.

De meest dominante bevolkinsgroep in de buurt van Natal waren de Zoeloes, toentertijd onder leiding van koning Dingane. Piet Retief onderhandelde in februari 1838 met Dingane over land, maar Dingane liet Retief en zijn afgezanten spontaan executeren en een groot deel van zijn volgelingen in de nacht vermoorden bij Bloukrans. Hierop werden de Zoeloes op 16 december 1838 vernietigend verslagen in de slag bij Bloedrivier, onder leiding van Andries Pretorius. Op 12 oktober 1839 werd de Republiek Natalia uitgeroepen met als hoofdstad Pietermaritzburg, vernoemd naar Retief en Voortrekker Gerrit Maritz.

In 1840 steunden de Voortrekkers een staatsgreep waarbij Dingane verslagen werd door zijn halfbroer Mpande. Hierop werd een vredesverdrag gesloten waarmee de Voortrekkers en Zoeloes sindsdien conflictloos naast elkaar zouden leven.

Annexatie[bewerken]

De Engelsen gedoogden de republiek voor een tijdje, maar begonnen de Boeren steeds meer onder druk te zetten omdat Natalia de veiligheid van Port Natal in gevaar bracht.[1] Als verdere argumentatie werden de gewapende conflicten tussen de Boeren en de Xhosa genoemd, vaak veroorzaakt door veediefstallen, waarbij de Boeren als barbaarse slavenhandelaars werden afgeschilderd.[2]

Toen een Nederlands handelsschip van Georgius Gerardus Ohrig en Johan Arnold Smellekamp in 1842 aankwam geloofden de Boeren dat dit een Nederlandse interventie betekende. De Volksraad van Natalia overhandigde Smellekamp een document voor koning Willem II waarin Natalia zich aanbood als Nederlandse kolonie, maar dit werd door de Nederlandse koning geweigerd. In 1843 werd Natalia door de Britten bezet en omgedoopt tot de Natalkolonie.

Na deze bezetting trokken de meeste Boeren onder leiding van Pretorius alsnog naar het noorden, waar Potgieter meer succes had geboekt. Hier werden later de Zuid-Afrikaansche Republiek en de Oranje Vrijstaat gesticht, die het langer zouden uithouden dan Natalia. Anderen bleven in de buurt, kochten land van Mpande en stichtten de Republiek Kliprivier, die bestond van 1847 tot 1848.

Bronnen, noten en/of referenties