10 juni

10 juni is de 161ste dag van het jaar (162ste dag in een schrikkeljaar) in de gregoriaanse kalender. Hierna volgen nog 204 dagen tot het einde van het jaar.

Gebeurtenissen

•  Algemeen
  • 1190 - Tijdens de Derde Kruistocht verdrinkt Frederik Barbarossa, als hij in Zuid-Turkije het riviertje de Saleph wil doorwaden.
  • 1610 - De eerste Nederlandse kolonisten vestigen zich op het eiland Manhattan.

•  Gezondheid
  • 1935 - Alcoholics Anonymous wordt opgericht in New York.

•  Muziek
  • 1865 - Wereldpremière van de opera Tristan en Isolde van Richard Wagner in het Nationaltheater te München.
  • 1971 - Tijdens een concert van de Britse rockband Jethro Tull in het Red Rocks Amphitheater in Colorado breken rellen uit. De politie uit Denver bedwelmt de band en het publiek met traangas.

•  Oorlog
  • 1619 - Slag bij Záblati in de Dertigjarige Oorlog.
  • 1916 - In Arabië breekt de Arabische opstand uit.
  • 1940 - Italië verklaart de oorlog aan Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk.
  • 1942 - Een groot deel van de bevolking van Lidice wordt in een wraakactie op bevel van Hitler uitgemoord. Het Tsjechische dorp wordt platgebulldozerd.
  • 1944 - In het Franse dorp Oradour-sur-Glane worden bijna alle inwoners (642) afgeslacht door een SS-bataljon.
  • 1967 - Einde van de Zesdaagse Oorlog.

•  Politiek
  • 1846 - Californië verklaart zich onafhankelijk van Mexico.
  • 1850 - Bijzetting van prins Maurits der Nederlanden in de grafkelder van de Nieuwe Kerk te Delft.
  • 1967 - Kroonprinses Margaretha II van Denemarken trouwt met Henri de Laborde de Monpezat.
  • 1975 - De Tweede Kamer kiest de F-16 als opvolger van de Starfighter.
  • 1990 - Burgerforum, de partij van president Václav Havel, krijgt de absolute meerderheid bij vrije verkiezingen in Tsjecho-Slowakije.
  • 1990 - In de tweede ronde van de Peruiaanse presidentsverkiezingen wint Alberto Fujimori (52).
  • 1998 - België - Alain Van der Biest, ex-minister, wordt veroordeeld tot 30 maanden celstraf.
  • 2007 - Federale verkiezingen met de destijds langste regeringsvorming in België, maar in de schaduw gesteld door de federale verkiezingen van 2010.

•  Religie
  • 1630 - Paus Urbanus VIII verleent de kardinalen bij decreet de titel Eminentie.
  • 1990 - Op een begraafplaats in Oost-Jeruzalem schenden vandalen een zeventigtal joodse graven.

•  Sport

Justine Henin in 2006

• • 1829 - Eerste Boat Race tussen de universiteiten van Oxford en Cambridge.
  • 1910 - Oprichting van de Deense voetbalclub Fremad Amager.
  • 1922 - Oprichting van de Oostenrijkse voetbalclub SV Mattersburg.
  • 1968 - Gastland Italië wint het EK voetbal door Joegoslavië in de (replay van de) finale met 2-0 te verslaan.
  • 1979 - Telstar-voetballer Fred Bischot krijgt een mes naar zijn hoofd geslingerd in de nacompetitiewedstrijd tegen FC Groningen.
  • 1988 - De openingswedstrijd van het Europees kampioenschap voetbal 1988 wordt gespeeld.
  • 2001 - Het Frans voetbalelftal wint voor de eerste keer het toernooi om de Confederations Cup door in de finale Japan met 1-0 te verslaan.
  • 2006 - Justine Henin wint voor de derde keer Roland Garros.
  • 2007 - Rafael Nadal wint voor de derde keer op rij Roland Garros.
  • 2007 - Lewis Hamilton, die dit jaar voor het eerst in de Formule 1 uitkomt, wint de Grote Prijs van Canada. In dezelfde race vliegt Robert Kubica uit de bocht.
  • 2008 - Tom Boonen wordt betrapt op het gebruik van cocaïne bij een dopingcontrole buiten de competitie.

•  Wetenschap en technologie
  • 1943 - László Bíró vraagt octrooi aan op de balpen.
  • 1947 - Saab produceert zijn eerste auto.
  • 2003 - De Mars Exploration Rover Spirit wordt gelanceerd.

Geboren

Jacobus Frans Eduard Stuart
geboren in 1688

Louis Couperus
geboren in 1863

John Edwards
geboren in 1953

Esther Ouwehand
geboren in 1976

Prinses Madeleine van Zweden
geboren in 1982

• 1688 - Jacobus Frans Eduard Stuart, Brits troonpretendent (overleden 1766)
• 1796 - Antun Mihanović, Kroatisch diplomaat en dichter (overleden 1861)
• 1819 - Gustave Courbet, Frans schilder (overleden 1877)
• 1825 - Hildegard van Beieren, prinses van Beieren (overleden 1864)
• 1844 - Albert Neuhuys, Nederlands schilder (overleden 1914)
• 1861 - Joseph Cuypers, Nederlands architect (overleden 1949)
• 1863 - Louis Couperus, Nederlands schrijver (overleden 1923)
• 1876 - Willem Ernst van Saksen-Weimar-Eisenach, laatste groothertog (overleden 1923)
• 1884 - Minne Hoekstra, Nederlands schaatser (overleden 1941)
• 1892 - Cornelius Berkhout, Nederlands pianist en pianopedagoog (overleden 1958)
• 1892 - Henry Macintosh, Schots atleet (overleden 1918)
• 1895 - Gustav Kinn, Zweeds atleet (overleden 1978)
• 1895 - Hattie McDaniel, Amerikaans actrice (overleden 1952)
• 1901 - Frederick Loewe, Oostenrijks-Amerikaans componist (overleden 1988)
• 1901 - Eric Maschwitz, Brits auteur, componist, dramaticus en scenarist (overleden 1969)
• 1902 - Gaston Brenta, Belgisch componist (overleden 1969)
• 1903 - Theo Lingen, Duits acteur en regisseur (overleden 1978)
• 1904 - Cornelis Brandsma, Nederlands politicus (overleden 1982)
• 1908 - Jan Verhaert, Belgisch atleet (overleden 1999)
• 1909 - Mike Salay, Amerikaans autocoureur (overleden 1973)
• 1910 - Howlin' Wolf, Amerikaans blueszanger en -gitarist (overleden 1976)
• 1911 - John Henri uit den Bogaard, Nederlands schrijver van o.a. Swiebertje (overleden 1993)
• 1911 - Terence Rattigan, Brits toneelschrijver (overleden 1977)
• 1914 - Henryk Tomaszewski, Pools affiche- en posterkunstenaar (overleden 2005)
• 1915 - Saul Bellow, Amerikaans schrijver (overleden 2005)
• 1919 - Moultrie Patten, Amerikaans acteur (overleden 2009)
• 1921 - Prins Philip, hertog van Edinburgh en prins van Groot-Brittannië
• 1921 - Jean Robic, Frans wielrenner (overleden 1980)
• 1921 - Teddy Schaank, Nederlands actrice (overleden 1988)
• 1922 - Judy Garland, Amerikaans actrice en zangeres (overleden 1969)
• 1925 - Willem Oltmans, Nederlands journalist (overleden 2004)
• 1926 - Brita Borg, Zweeds zangeres en actrice (overleden 2010)
• 1927 - Ladislao Kubala, Hongaars voetballer (overleden 2002)
• 1928 - Maurice Sendak, Amerikaans kinderboekenschrijver (overleden 2012)
• 1929 - Edward Osborne Wilson, Brits entomoloog
• 1931 - Gaston Geens, eerste minister-president van Vlaanderen (overleden 2002)
• 1931 - João Gilberto, Braziliaans musicus
• 1934 - Frans Hazewinkel, Nederlands krantenuitgever
• 1934 - Nicolas Roussakis, Amerikaans componist (overleden 1994)
• 1938 - Shambhu Hegde, Indiaas Yakshagana-kunstenaar (overleden 2009)
• 1938 - Violetta Villas, Pools zangeres (overleden 2011)
• 1940 - Jim Alder, Schots atleet
• 1940 - Peter Ryan, Amerikaans autocoureur (overleden 1962)
• 1941 - Harry Muskee, Nederlands zanger (overleden 2011)
• 1941 - Jürgen Prochnow, Duits acteur
• 1941 - David Walker, Australisch autocoureur
• 1943 - Ronald Breugelmans, Nederlands bibliograaf
• 1943 - Arif Hasan, Pakistaans architect, sociaalfilosoof en dichter
• 1943 - Henk Wery, Nederlands voetballer
• 1944 - Eegje Schoo, Nederlands minister
• 1946 - Jacques Chapel, Nederlands voetballer en sportverslaggever (overleden 2008)
• 1946 - Mensje van Keulen, Nederlands schrijfster
• 1949 - Jan Brokken, Nederlands schrijver
• 1953 - John Edwards, Amerikaans politicus
• 1954 - Sonja Castelein, Belgisch atlete
• 1954 - Rich Hall, Amerikaans komiek en schrijver
• 1957 - Rolandas Paksas, president van Litouwen
• 1958 - Clemens Cornielje, Nederlands politicus
• 1958 - Guy Vanhengel, Belgisch politicus
• 1958 - Mario van Vlimmeren, Nederlands wielrenner
• 1959 - Carlo Ancelotti, Italiaans voetballer
• 1961 - Maxi Priest, Engels zanger
• 1962 - Gina Gershon, Amerikaans actrice
• 1962 - Cees Jan Winkel, Nederlands zwemmer
• 1963 - Carlo Bomans, Belgisch wielrenner
• 1963 - Wim Van Belleghem, Belgisch roeier
• 1964 - Margreet Spijker, Nederlands televisiepresentatrice
• 1965 - Johan Geleyns, Belgisch basketballer (overleden 2009)
• 1965 - Elizabeth Hurley, Engels actrice
• 1965 - Joey Santiago, Filipijns gitarist
• 1966 - David Platt, Engels voetballer
• 1967 - Darren Robinson, Amerikaans rapper (The Fat Boys) (overleden 1995)
• 1969 - Ronny Johnsen, Noors voetballer
• 1970 - Chris Coleman, Welsh voetballer en voetbalcoach
• 1971 - Reinout Oerlemans, Nederlands acteur, televisiepresentator en -producer
• 1972 - Matthew Breeze, Australisch voetbalscheidsrechter
• 1973 - Faith Evans, Amerikaans zangeres
• 1973 - Jonathan Vaughters, Amerikaans wielrenner en ploegmanager
• 1975 - Elfenesh Alemu, Ethiopisch atlete
• 1976 - Esther Ouwehand, Nederlands politica
• 1976 - Georg Friedrich van Pruisen
• 1978 - Macarena Rodríguez, Argentijns hockeyster
• 1979 - Konstantinos Loumpoutis, Grieks voetballer
• 1980 - Marco Marzano, Italiaans wielrenner
• 1982 - Tara Lipinski, Amerikaans kunstschaatsster
• 1982 - Madeleine van Zweden, prinses van Zweden
• 1982 - Lamine Traoré, Burkinees voetballer
• 1983 - Kees Kwakman, Nederlands voetballer
• 1983 - Leelee Sobieski, Amerikaans actrice
• 1984 - Michael Jansen, Nederlands voetballer
• 1984 - Meo, Nederlands rapper
• 1984 - Dirk Van Tichelt, Belgisch judoka
• 1985 - Kaia Kanepi, Ests tennisster
• 1985 - Rok Perko, Sloveens alpineskiër
• 1985 - Andy Schleck, Luxemburgs wielrenner
• 1985 - Arjan Wisse, Nederlands voetballer
• 1988 - Jagoš Vuković, Servisch voetballer
• 1990 - Tahmina Kohistani, Afghaans atlete
• 1991 - Krisztián Simon, Hongaars voetballer
• 1997 - Dave Dekker, Nederlands musicalacteur en zanger

Overleden

Ray Charles
overleden in 2004

• 838 - Ziyadat Allah I, Aghlabidisch emir
• 1190 - Frederik Barbarossa (68), keizer van het Heilige Roomse Rijk
• 1584 - Frans van Anjou (28), hertog van Anjou
• 1727 - George I (67), koning van Groot-Brittannië en Ierland
• 1808 - Jean Baptiste de Belloy (98), Frans kardinaal-aartsbisschop van Parijs
• 1836 - André-Marie Ampère (61), Frans natuurkundige en ontdekker van de elektriciteit
• 1909 - Edward Everett Hale (87), schrijver
• 1912 - Anton Aškerc (56), Sloveens rooms-katholiek priester, schrijver en dichter
• 1915 - Jenő Hégner-Tóth (21), Hongaars waterpolospeler
• 1924 - Giacomo Matteotti, Italiaanse socialist (vermoord)
• 1924 - Edward Poppe (33), priester en stichter van de Eucharistische Kruistocht
• 1926 - Antoni Gaudí (73), Spaans architect
• 1940 - Marcus Garvey (52), Jamaicaans burgerrechtenactivist
• 1944 - Paul Guermonprez, fotograaf en verzetsstrijder tijdens de Tweede Wereldoorlog
• 1944 - Willem Jacob van Stockum (33), Nederlands theoretisch natuurkundige
• 1944 - Gerrit Jan van der Veen (41), Nederlands verzetsheld
• 1944 - Christa Winsloe (55), Hongaars schrijfster
• 1946 - Jack Johnson (68), Amerikaans bokser
• 1949 - Sigrid Undset (67), Noors schrijfster en Nobelprijswinnares
• 1958 - Jay Abney (26), Amerikaans autocoureur
• 1967 - Arthur Prévost (78), Belgisch componist en dirigent
• 1967 - Joseph Elmer Ritter (74), Amerikaans kardinaal-aartsbisschop van Saint Louis
• 1967 - Spencer Tracy (67), Amerikaans acteur
• 1974 - Prins Hendrik, hertog van Gloucester (74)
• 1976 - Adolph Zukor (103), Amerikaans-Hongaars filmproducent, zakenman en oprichter van Paramount Pictures
• 1978 - Väinö Muinonen (79), Fins atleet
• 1982 - Rainer Werner Fassbinder (37), Duits filmregisseur, filmproducer, acteur en toneelschrijver
• 1988 - Louis L'Amour (80), Amerikaans schrijver
• 1993 - Arleen Augér (53), Amerikaans zangeres
• 1996 - Jo Van Fleet (81), Amerikaans actrice
• 1997 - Leo Fuld (84), Nederlands zanger
• 2000 - Hafiz al-Assad (70), president van Syrië
• 2001 - Prinses Leila van Iran (31)
• 2004 - Ray Charles (73), Amerikaans jazzmuzikant
• 2006 - Stacy Lemmens (7), Belgisch misdaadslachtoffer
• 2006 - Nathalie Mahy (10), Belgisch misdaadslachtoffer
• 2007 - Sjarel Branckaerts (59), Vlaams acteur
• 2007 - André Wynen (83), Belgisch arts en verzetsstrijder
• 2008 - Dieuwke de Graaff-Nauta (78), Nederlands onderwijzeres, lerares en politica (o.a. staatssecretaris)
• 2008 - Adriaan Jaeggi (45), Nederlands columnist, dichter, essayist en schrijver
• 2009 - Barry Beckett (66), Amerikaans keyboardspeler, sessiemuzikant en platenproducent
• 2009 - Tenniel Evans (83), Brits acteur
• 2009 - Huey Long (105), Amerikaans zanger en muzikant
• 2009 - Michel Nguyên Khác Ngu (100), Vietnamees rooms-katholiek bisschop
• 2009 - Helle Virkner (83), Deens filmactrice
• 2011 - Rein Bloem (105) Nederlands sportpedagoog
• 2011 - Patrick Leigh Fermor (96), Brits auteur en schrijver

Viering/herdenking

• Rooms-katholieke kalender:
  • Heilige Aster († c. 362)
  • Heilige Landerik († c. 661)
  • Heilige Bardo (van Mainz) († 1051)
  • Heilige Oliv(i)a (van Palermo († 9e eeuw)
  • Zalige Ward Poppe († 1924)
  • Zalige Diana d'Andalo († 1236)
  • Zalige Amata van Bologna († c. 1270)

Weerextremen

Nederland

Dagrecords

• 1902 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur 10 °C
• 1937 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 23,8 °C
• 1927 - Laagste minimumtemperatuur 2,9 °C
• 1937 - Hoogste maximumtemperatuur 32,1 °C
• 1954 - Hoogste uurgemiddelde windsnelheid 12,9 m/s
• 1969 - Langste zonneschijnduur 15,1 uur
• 1995 - Langste neerslagduur 7 uur
• 1935 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 20,2 mm
• 1940 - Laagste etmaalgemiddelde relatieve vochtigheid 52 %

België

Dagrecords

• 1881 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur 7,3 °C
• 1937 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 24,2 °C
• 1881 - Laagste minimumtemperatuur 4 °C
• 1937 - Hoogste maximumtemperatuur 31,3 °C
• 1895 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 65,8 mm. Dit is de natste dag ooit in de maand juni.

Uitzonderlijke gebeurtenissen

• 1915: Tornado in Chastre, nabij Gembloers.
• 1970: Tornado veroorzaakt schade in een strook van 4 kilometer lang en 100 meter breed tussen Lembeek en Halle.
• 1977: Tornado veroorzaakt schade in de streek van Kinrooi, in het oosten van Limburg.

Bronnen, noten en/of referenties