22 juni

22 juni is de 173ste dag van het jaar (174ste dag in een schrikkeljaar) in de gregoriaanse kalender. Hierna volgen nog 192 dagen tot het einde van het jaar.

Gebeurtenissen

•  Algemeen
  • 109 - De Thermen van Trajanus van architect Apollodorus van Damascus worden geopend, de thermae zijn gebouwd op de ruïnes van de Domus Aurea (Gouden Huis) van Nero op de Esquilijn.
  • 1954 - De Parker-Hulme zaak: in Christchurch (Nieuw-Zeeland) vindt op deze dag een moord plaats die voor die tijd wereldnieuws is: twee tienermeisjes, Pauline Parker en Juliet Hulme, vermoorden de moeder van een van beiden omdat die hun vriendschap in de weg staat (onderwerp van de film Heavenly Creatures uit 1994). Ze krijgen 5 jaar gevangenisstraf.
  • 1962 - Een Boeing 707 van Air France stort als gevolg van het slechte weer neer op Guadeloupe; 113 mensen komen om.
  • 1990 - In Berlijn wordt na 29 jaar de grenspost Checkpoint Charlie opgeheven.
  • 2002 - Een aardbeving van 6,5 op de schaal van Richter doodt meer dan 261 mensen in west-Iran.
  • 2009 - Bij een botsing van twee treinen van de metro van Washington komen tenminste 7 personen om het leven.
  • 2012 - Een vliegtuig van de Turkse luchtmacht wordt neergehaald boven Syrische wateren.

• Cultuur
  • 1634 Rembrandt van Rijn huwt met Saskia van Uylenburgh.

•  Oorlog
  • 168 v.Chr. - Slag bij Pydna: Het Romeinse leger onder Lucius Aemilius Paulus verslaat Perseus van Macedonië en neemt hem gevangen. Dit is het einde van de Derde Macedonische oorlog.
  • 1593 - Slag om Sisak: Sloveens - Kroatische troepen verslaan de Turken.
  • 1812 - Napoleon verklaart de oorlog aan Rusland.
  • 1815 - Napoleon wordt voor de tweede keer tot aftreden gedwongen.
  • 1898 - Spaans-Amerikaanse oorlog: Amerikaanse mariniers landen op Cuba.
  • 1940 - Frankrijk wordt gedwongen een wapenstilstand met nazi-Duitsland te tekenen.
  • 1941 - Nazi-Duitsland begint Operatie Barbarossa, de grootste militaire onderneming in de geschiedenis, tegen de Sovjet-Unie.

•  Politiek
  • 1527 - Officiële stichtingsdatum van de stad Jakarta.
  • 1976 - Het Canadese Lagerhuis schaft de doodstraf af.

•  Religie
  • 431 - Concilie van Efeze: Keizer Theodosius II roept de kerkelijke raad (derde Oecumenisch Concilie) bijeen in Efeze.
  • 1218 - Oprichting van het bisdom Seckau in Stiermarken (Oostenrijk).
  • 1622 - Oprichting van de Congregatie voor de Voortplanting van het geloof (de Propaganda Fide) door Paus Gregorius XV.
  • 1866 - Paus Pius IX creëert vijf nieuwe kardinalen.
  • 1877 - Paus Pius IX creëert drie nieuwe kardinalen.
  • 1896 - Paus Leo XIII creëert vier nieuwe kardinalen.
  • 1901 - Goedkeuring van de Congregatie van de Zonen van de Heilige Familie door Paus Leo XIII.
  • 1903 - Paus Leo XIII creëert zeven nieuwe kardinalen.
  • 1929 - De Sint-Janskathedraal in 's-Hertogenbosch krijgt de eretitel basiliek.
  • 1932 - Catalina Tomàs wordt heilig verklaard door Paus Pius XI.
  • 2004 - De Frauenkirche in Dresden is aan het exterieur na 50 jaar hersteld van het bombardement in de Tweede Wereldoorlog.
  • 2006 - Benoeming van Tarcisio Bertone tot kardinaal-staatssecretaris als opvolger van kardinaal Angelo Sodano met ingang van 15 september.

•  Sport
  • 1980 - West-Duitsland wint in Rome het EK voetbal door België in de finale met 2-1 te verslaan.
  • 1995 - Het Slowaaks voetbalelftal lijdt de grootste nederlaag uit zijn geschiedenis. De ploeg gaat in een vriendschappelijke wedstrijd met 6-0 onderuit tegen Argentinië, onder meer door doelpunten van Marcelo Gallardo (2) en Gabriel Batistuta (2).
  • 2006 - Tijdens de WK-voetbalwedstrijd Kroatië-Australië (2-2) krijgt Josip Šimunić drie (!) gele kaarten, omdat scheidsrechter Graham Poll hem na de tweede vergeten is rood te geven. Na de derde gele kaart in de 94e minuut wordt hij wel met rood van het veld gestuurd.

•  Wetenschap en technologie
  • 1633 - De inquisitie dwingt Galileo Galilei tot het afzweren van het heliocentrisme en de stelling dat de aarde in het universum niet stilstaat.
  • 1978 - De Amerikaanse astronoom James Christy ontdekt Pluto's maan en noemt haar Charon.

Geboren

John Dillinger wanted,
geboren in 1903

Prunella Scales in 2010,Sybil Fawlty in de komedie Fawlty Towers.
geboren in 1932

Jimmy Somerville zanger van Bronski Beat en Communards
geboren in 1961

Lisa Hordijk,winnares X Factor
geboren in 1987

• 1478 - Filips de Schone, vorst van de Bourgondische Nederlanden (overleden 1506)
• 1757 - George Vancouver, Brits ontdekkingsreiziger (overleden 1798)
• 1763 - Étienne Nicolas Méhul, Frans componist (overleden 1817)
• 1767 - Wilhelm von Humboldt, Duits wetenschapper (overleden 1835)
• 1805 - Giuseppe Mazzini, Italiaans politicus (overleden 1872)
• 1837 - Paul Morphy, Amerikaans schaker (overleden 1884)
• 1851 - Jacques Martin, Belgisch componist, dirigent en musicus (overleden 1930)
• 1854 - Willem Gerard van Nouhuys, Nederlands auteur (overleden 1914)
• 1856 - Henry Rider Haggard, Engels schrijver (overleden 1925)
• 1861 - Maximilian von Spee, Duits admiraal (overleden 1914)
• 1864 - Hermann Minkowski, Duits wiskundige (overleden 1909)
• 1869 - Hendrikus Colijn, Nederlands staatsman (overleden 1944)
• 1880 - Johannes Drost, Nederlands zwemmer (overleden 1954)
• 1882 - Nescio, Nederlands schrijver (overleden 1961)
• 1884 - James Rector, Amerikaans atleet (overleden 1949)
• 1885 - Milan Vidmar, Sloveens schaker (overleden 1962)
• 1887 - Julian Huxley, Brits bioloog (overleden 1975)
• 1897 - Norbert Elias, Joods-Duits-Brits socioloog (overleden 1990)
• 1898 - Erich Maria Remarque, Duits schrijver (overleden 1970)
• 1903 - John Dillinger, Amerikaans crimineel (overleden 1934)
• 1906 - Anne Morrow Lindbergh, Amerikaans schrijfster en vliegenier (overleden 2001)
• 1906 - Billy Wilder, Amerikaans regisseur (overleden 2002)
• 1907 - Wesley Brown, Amerikaans jurist en was ooit de oudste rechter van de wereld (overleden 2012)
• 1909 - Katherine Dunham, Afro-Amerikaans antropologe, danseres, choreografe, actrice, songwriter en burgerrechtenactiviste (overleden 2006)
• 1910 - Konrad Zuse, Duits computerpionier (overleden 1995)
• 1911 - Marie Braun, Nederlands zwemster (overleden 1982)
• 1915 - Dolf van der Linden, Nederlands dirigent en componist (overleden 1999)
• 1917 - George Fonder, Amerikaans autocoureur (overleden 1958)
• 1918 - Cicely Saunders, Brits arts en promotor van hospices en palliatieve zorg (overleden 2005)
• 1921 - Joseph Hanson Kwabena Nketia, Ghanees etnomusicoloog en componist
• 1922 - Bill Blass, Amerikaans modeontwerper (overleden 2002)
• 1927 - Ann Petersen, Vlaams actrice (overleden 2003)
• 1930 - Saadoun Hammadi, Iraaks diplomaat en politicus (overleden 2007)
• 1931 - André Spoor, Nederlands journalist en columnist (overleden 2012)
• 1931 - Henk Vonhoff, Nederlands politicus (overleden 2010)
• 1932 - Soraya Esfandiary Bakhtiari, koningin van Perzië (overleden 2001)
• 1932 - Amrish Puri, Indiaas filmacteur (overleden 2005)
• 1932 - Prunella Scales, Brits actrice
• 1933 - Gerrit Brokx, Nederlands politicus (overleden 2002)
• 1933 - Adriano Zamboni, Italiaans wielrenner (overleden 2005)
• 1934 - Henk Binnendijk, Nederlands evangelist, predikant, christelijk schrijver, televisieprogrammamaker en televisiepresentator
• 1936 - Kris Kristofferson, Amerikaans songwriter, zanger en acteur
• 1939 - Horst Kuhnert, Duits schilder en beeldhouwer
• 1939 - Sandor Popovics, Hongaars voetballer en voetbaltrainer
• 1941 - Michael Lerner, Amerikaans acteur
• 1942 - Duse Nacaratti, Braziliaans actrice (overleden 2009)
• 1943 - Klaus Maria Brandauer, Oostenrijks acteur
• 1943 - Eumir Deodato, Braziliaans musicus, muziekproducent en arrangeur
• 1943 - Brit Hume, Amerikaans journalist en presentator
• 1944 - Peter Asher, Brits zanger en gitaristenproducer (Peter & Gordon)
• 1944 - Miel Vanattenhoven, Vlaams radioproducer en concertorganisator (overleden 2008)
• 1947 - Octavia E. Butler, Amerikaans schrijfster (overleden 2006)
• 1947 - Don Henley, Amerikaans drummer en zanger
• 1947 - Jerry Rawlings, Ghanees president
• 1947 - John Wright, Engels folkzanger (overleden 2008)
• 1948 - Franciszek Smuda, Pools voetbaltrainer
• 1948 - Todd Rundgren, zanger en liedjesschrijver
• 1949 - Meryl Streep, Amerikaans actrice
• 1951 - Ali Farzat, Syrisch cartoonist
• 1952 - Graham Greene, Canadees acteur
• 1952 - Flor Koninckx, Belgisch rijkswachter, presentator en politicus
• 1953 - Wim Eijk, Nederlands aartsbisschop van Utrecht
• 1953 - Cyndi Lauper, Amerikaans zangeres
• 1955 - Leo Driessen, Nederlands sportverslaggever
• 1956 - Fons De Wolf, Belgisch wielrenner
• 1956 - Manuel Saval, Mexicaans acteur (overleden 2009)
• 1957 - Russ Bray, Engels (darts)caller
• 1958 - Rodion Cămătaru, Roemeens voetballer
• 1958 - Charles van Commenée, Nederlands atletiekcoach
• 1958 - Bruce Campbell, Amerikaans acteur
• 1961 - Jean Koumy, Belgisch kunstschilder
• 1961 - Jimmy Somerville, Brits zanger
• 1962 - Stephen Chow, Chinees regisseur en acteur
• 1963 - Randy Couture, Amerikaans worstelaar
• 1963 - Ludo Philippaerts, Belgisch springruiter
• 1964 - Amy Brenneman, Amerikaans actrice
• 1964 - Dan Brown, Amerikaans schrijver
• 1964 - Nico Jalink, Nederlands voetballer
• 1965 - Daphne Jongejans, Nederlands schoonspringster
• 1966 - Ľubomír Moravčík, Slowaaks voetballer en voetbalcoach
• 1966 - Michael Park, Brits rallyrijder (overleden 2005)
• 1966 - Emmanuelle Seigner, Frans model, actrice en zangeres
• 1966 - Christine Toonstra, Nederlands atlete
• 1967 - Menno Bentveld, Nederlands televisiepresentator
• 1967 - Marc van Hintum, Nederlands voetballer en voetbalbestuurder
• 1967 - Andy Smith, Engels darter
• 1968 - Paul Blatny, Amerikaans schaker
• 1968 - Fabián Guevara, Chileens voetballer
• 1968 - Heidi Rakels, Belgisch judoka
• 1970 - Michael Trucco, Amerikaans acteur
• 1971 - Mary Lynn Rajskub, Amerikaans actrice en komiek
• 1972 - Dariusz Baranowski, Pools wielrenner
• 1972 - Jeroen van der Boom, Nederlands televisiepresentator en zanger
• 1972 - Yves Buelinckx, Belgisch voetballer
• 1972 - Emanuel Filibert van Savoye, Italiaans politicus
• 1972 - Stephan Vuckovic, Duits triatleet
• 1973 - Craig Alexander, Australisch triatleet
• 1973 - Tjörven De Brul, Belgisch voetballer
• 1974 - Donald Faison, Amerikaans acteur
• 1975 - Andreas Klöden, Duits wielrenner
• 1976 - Inna Gaponenko, Oekraïens schaakster
• 1976 - Vincent Kipsos, Keniaans atleet
• 1976 - Nienke Vlotman, Nederlands paralympisch sportster
• 1977 - Maxime De Winne, Belgisch acteur
• 1977 - Angelo Furlan, Italiaans wielrenner
• 1977 - Wanderson de Paula Sabino, Braziliaans voetballer
• 1978 - José Meolans, Argentijns zwemmer
• 1978 - Fabien Pasquasy, Belgisch oriëntatieloper
• 1978 - Dan Wheldon, Brits autocoureur (overleden 2011)
• 1979 - Joey Cheek, Amerikaans schaatser
• 1979 - Thomas Voeckler, Frans wielrenner
• 1982 - Kristof Vliegen, Belgisch tennisser
• 1982 - Tim Zweije, Nederlands acteur
• 1983 - Jérémy Roy, Frans wielrenner en veldrijder
• 1984 - Luciano van den Berg, Nederlands voetballer (overleden 2005)
• 1984 - Adam Miller, Australisch atleet
• 1984 - Marije te Raa, Nederlands atlete
• 1984 - Janko Tipsarević, Servisch tennisser
• 1985 - Aaron Lim, Maleisisch autocoureur
• 1987 - Lisa Hordijk (Lisa Lois), Nederlands zangeres
• 1988 - Davíd Garza Pérez, Mexicaans autocoureur
• 1989 - Aminata Aboubakar Yacoub, zwemster uit Congo-Brazzaville
• 1991 - Carlos Huertas, Colombiaans autocoureur

Overleden

• 431 - Paulinus van Nola (77), Latijns dichter en bisschop
• 1101 - Rogier I van Sicilië (ong. 70), graaf van Sicilië
• 1276 - Paus Innocentius V (ong. 50)
• 1535 - John Fisher (66?), Engels heilige, kardinaal-bisschop van Rochester
• 1664 - Katherine Philips (32), Engels dichteres
• 1837 - Antonie Sminck Pitloo (47), Nederlands kunstschilder
• 1861 - Jean-Marc Mousson (85), Zwitsers politicus
• 1874 - Howard Staunton (64), Engels schaker
• 1885 - Mohammed Ahmad ibn Abd Allah (40), Soedanees religieus leider
• 1893 - Jozef Habets (63), Nederlands priester en schrijver
• 1913 - August Hendrik Sassen (60), Nederlands notaris en archivaris
• 1925 - Felix Klein (76), Duits wiskundige
• 1931 - Armand Fallières (89), Frans politicus
• 1936 - Moritz Schlick (54), Duits filosoof
• 1940 - Wladimir Köppen (93), Russisch-Oostenrijks bioloog
• 1944 - Siewert de Koe (39), Nederlands verzetsstrijder
• 1945 - Jan Versteegt (55), Nederlands predikant en verzetsman
• 1961 - Marie van Hohenzollern-Sigmaringen (61), koningin-moeder van Joegoslavië
• 1964 - Havank (60), Nederlands romanschrijver
• 1965 - David O. Selznick (63), Amerikaans filmproducent
• 1969 - Judy Garland (47), Amerikaans zangeres, actrice
• 1971 - Joseph Teixeira de Mattos (78), Nederlands tekenaar en kunstschilder
• 1972 - Johannes Olav Smit (89), Nederlands apostolisch vicaris van Noorwegen en titulair bisschop
• 1974 - Darius Milhaud (81), Frans componist en muziekpedagoog
• 1977 - Paul Oppenheim (92), Duits wetenschapper
• 1978 - Jens Otto Krag (63), Deens politicus
• 1979 - Louis Chiron (79), Monegaskisch autocoureur
• 1984 - Joseph Losey (75), Amerikaans filmregisseur
• 1987 - Fred Astaire (88), Amerikaans danser, acteur
• 1989 - Lee Calhoun (56), Amerikaans atleet
• 1990 - Ilja Frank (81), Sovjet-Russisch natuurkundige
• 1995 - Yves Congar (91), Frans kardinaal en theoloog
• 1997 - Ted Gärdestad (41), Zweeds zanger en muzikant
• 1999 - Guy Tunmer (50), Zuid-Afrikaans autocoureur
• 2002 - Chang Cheh (79), Chinees regisseur
• 2004 - Mattie Stepanek (13), Amerikaans auteur en vredestichter
• 2005 - Herman Berkien (63), Nederlands cabaretier
• 2007 - Erik Parlevliet (43), Nederlands hockeyer
• 2007 - Gerrit Voges (74), Nederlands voetballer
• 2008 - George Carlin (71), Amerikaans komiek
• 2008 - Gerard Tusveld (79), Nederlands accountant en sportbestuurder
• 2009 - Betty Allen (82), Amerikaans operazangeres
• 2009 - June Gordon (95), Brits pianiste en dirigente
• 2009 - Steve Race (88), Brits componist, pianist en presentator
• 2009 - Karel Van Miert (67), Belgisch politicus
• 2012 - Carlos Daled (75), Belgisch burgemeester
• 2012 - Jackie Neilson (83), Brits voetballer

Viering/herdenking

• Katholieke kalender:
  • Heilige Paulinus van Nola, bisschop († 431) - Vrije Gedachtenis
  • Heiligen John Fisher, bisschop en Thomas More, martelaren († 1535) - Vrije Gedachtenis
  • Heilige Achatius, martelaar († c. 135)
  • Heilige Eberhard van Biburg († 1163)
  • Heilige Domitianus van Hoei († 560)
  • Heilige Aaron van St-Malo († 6e eeuw)
  • Zalige Lambert(us) (van St-Bertin) († 1125)
  • Zalige Paus Innocentius V († 1277)
• Rusland - Dag van herdenking en verdriet

Weerextremen

Nederland

Dagrecords

• 1921 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur 9,8 °C
• 1941 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 24,1 °C
• 1903 - Laagste minimumtemperatuur 4,3 °C
• 1941 - Hoogste maximumtemperatuur 32,4 °C
• 1950 - Hoogste uurgemiddelde windsnelheid 13,4 m/s
• 1941 - Langste zonneschijnduur 14,8 uur
• 1972 - Langste neerslagduur 9,8 uur
• 1932 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 25,7 mm
• 1983 - Laagste etmaalgemiddelde relatieve vochtigheid 54 %

België

Dagrecords

• 1956 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur 10,2 °C
• 1941 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 23,5 °C
• 1903 - Laagste minimumtemperatuur 4,2 °C
• 1941 - Hoogste maximumtemperatuur 31,4 °C
• 1980 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 13,9 mm

Uitzonderlijke gebeurtenissen

• 1951 - 141 mm neerslag in Moerbeke, in het Land van Waas.
• 1982 - Tornado's veroorzaken schade in de streek van Yvoir en tussen Bouillon en Libramont.

Bronnen, noten en/of referenties