16 juni

16 juni is de 167ste dag van het jaar (168ste dag in een schrikkeljaar) in de gregoriaanse kalender. Hierna volgen nog 198 dagen tot het einde van het jaar.

Gebeurtenissen

•  Algemeen
  • 1904 - Op deze dag speelt het boek Ulysses van James Joyce zich af.

•  Bouwkunst en architectuur
  • 1936 - In Nijmegen wordt de Waalbrug, destijds langste boogspanningbrug van Europa, geopend door koningin Wilhelmina.

•  Infrastructuur
  • 1948 - De Franse overheid richt de luchtvaartmaatschappij Air France op.
  • 2007 - Opening van de spoorlijn Rotterdam - Zevenaar (Betuweroute) door koningin Beatrix.

•  Muziek
  • 2007 - Laatste concert van de Nederlandse popgroep BZN.

•  Oorlog
  • 1815 - Napoleon trekt met zijn troepen de Franse noordgrens over, België in. Hij verslaat de Pruisische aanvoerder Blücher in de slag bij Ligny. Zie ook: Slag bij Waterloo. Wellington houdt in de Slag bij Quatre-Bras Franse troepen onder maarschalk Michel Ney tegen.

•  Politiek
  • 1831 - Het eerste nummer van het Belgisch Staatsblad rolt van de persen.
  • 1884 - Jules Malou wordt premier van België.
  • 1891 - John Abbott wordt premier van Canada.
  • 1912 - Rusland en Frankrijk sluiten een marineverdrag.
  • 1955 - Paus Pius XII excommuniceert Juan Perón.
  • 1961 - De Russische balletdanser Rudolf Noerejev vraagt in Parijs politiek asiel aan.
  • 1976 - Studentenrellen in Soweto, Zuid-Afrika.
  • 1981 - Grisja Filipov wordt voorzitter van de Raad van Ministers in Bulgarije.
  • 1999 - Thabo Mbeki volgt Nelson Mandela op als president van Zuid-Afrika.
  • 2005 - Het Nederlandse Alerteringssysteem Terrorismebestrijding ATb treedt in werking.

Batwing

•  Recreatie
  • 1967 - Het Monterey Pop Festival vindt plaats, een 3-daags evenement met o.a optredens van The Who, Jimi Hendrix en Janis Joplin.
  • 2011 - In Six Flags America wordt de attractie [[Batwing (achtbaan)]|Batwing]] geopend.

•  Religie
  • 1721 - Paus Innocentius XIII creëert één nieuwe kardinaal.
  • 1846 - Kardinaal Giovanni Maria Mastai Ferretti wordt gekozen tot Paus Pius IX.
  • 1856 - Paus Pius IX creëert vijf nieuwe kardinalen.
  • 1929 - Zaligverklaring van Claude de la Colombière (1641-1682), Frans Jezuïet

•  Sport
  • 1945 - Oprichting van de Poolse voetbalclub Odra Opole.
  • 1971 - Voetbalvereniging G.V.A.V. verandert haar naam in FC Groningen.
  • 1976 - Het Nederlands voetbalelftal gaat in Zagreb met 3-1 onderuit tegen Tsjecho-Slowakije in de halve finales van het EK voetbal 1976. Scheidsrechter Clive Thomas uit Wales deelt na rust drie rode kaarten uit: aan Jaroslav Pollák, Johan Neeskens en Wim van Hanegem.
  • 1999 - De Amerikaanse atleet Maurice Greene verbetert het bijna 3 jaar oude record op de 100 m sprint met 0,05 sec en brengt het op 9,79 sec.
  • 2001 - Hockeyclub 's-Hertogenbosch wint de landstitel in de Nederlandse hockeyhoofdklasse door Oranje Zwart met 2-1 te verslaan in de tweede wedstrijd uit de finale van de play-offs.
  • 2002 - De hockeysters van Hockeyclub 's-Hertogenbosch winnen de vijfde landstitel op rij in de Nederlandse hoofdklasse door HC Rotterdam met 4-1 te verslaan in het derde duel uit de finale van de play-offs.

•  Wetenschap en technologie
  • 1667 - Door de Staten-Generaal van Nederland wordt octrooi verleend aan Christiaan Huygens voor het door hem uitgevonden slingeruurwerk.
  • 1903 - Apotheker Caleb Bradham brouwt zijn eerste flesje Pepsi-Cola.
  • 1903 - Henry Ford richt de Ford Motor Company op in Detroit.
  • 1911 - Oprichting van het technologiebedrijf IBM.
  • 1963 - Lancering van de Vostok 6 met aan boord Valentina Teresjkova voor een gezamenlijke vlucht met Vostok 5. Teresjkova wordt daarmee de eerste vrouw in de ruimte.
  • 1998 - Na 134 jaar komt het laatste deel van het Woordenboek der Nederlandsche Taal gereed.

Geboren

• 1612 - Murat IV, sultan van het Ottomaanse Rijk (overleden 1640)
• 1792 - John Linnell, Engels kunstschilder (overleden 1882)
• 1829 - Geronimo, Apache-vechter en -leider (overleden 1909)
• 1858 - Koning Gustaaf V van Zweden (overleden 1950)
• 1879 - Theo Thijssen, Nederlands schrijver (overleden 1943)
• 1890 - Stan Laurel, Brits acteur en komiek (overleden 1965)
• 1895 - Oswald Wenckebach, Nederlands beeldhouwer en kunstschilder (overleden 1962)
• 1902 - Barbara McClintock, Amerikaans genetica (overleden 1992)
• 1904 - Gerard Holt, Nederlands architect (overleden 1988)
• 1909 - Willi Boskovsky, Oostenrijks dirigent en violist (overleden 1991)
• 1910 - Juan Velasco Alvarado, Peruviaans politicus (overleden 1977)
• 1911 - Gerrit Kempe, Nederlands criminoloog (overleden 1979)
• 1912 - Gordon Gollob, Oostenrijks gevechtspiloot (overleden 1987)
• 1912 - Enoch Powell, Brits politicus (overleden 1998)
• 1920 - José López Portillo, president van Mexico (overleden 2004)
• 1920 - Eva Estrada-Kalaw, Filipijns senator en parlementslid
• 1922 - Prinses Souvankham Vongkot Rattana, lid van de koninklijke familie van Luang Prabang (overleden 1995)
• 1922 - Rinus Terlouw, Nederlands voetballer (overleden 1992)
• 1923 - Ron Flockhart, Schots autocoureur (overleden 1962)
• 1925 - Sven Agge, Zweeds biatleet (overleden 2004)
• 1925 - Henny Orri, Nederlands actrice
• 1926 - Efraín Ríos Montt, Guatemalteeks dictator
• 1929 - Willy Lauwens, Vlaams schrijver (overleden 1995)
• 1930 - Mike Sparken, Frans autocoureur
• 1930 - Jack Straus, Amerikaans pokerspeler (overleden 1988)
• 1936 - Fred Oster, Nederlands televisiepersoonlijkheid
• 1936 - August Willemsen, Nederlands vertaler en schrijver (overleden 2007)
• 1937 - Simeon II, tsaar en premier van Bulgarije
• 1940 - Hans Dorrestijn, Nederlands cabaretier en schrijver
• 1941 - Tõnu Õim, Estisch schaker
• 1941 - Jan Schröder, Nederlandse wielrenner (overleden 2007)
• 1942 - Giacomo Agostini, Italiaans motorcoureur
• 1942 - Dineke van As-Kleijwegt, Nederlands politicus
• 1945 - Corrie Bakker, Nederlands atlete
• 1946 - Gérard Biguet, Frans voetbalscheidsrechter
• 1947 - Günther Kaufmann, Duits acteur (overleden 2012)
• 1948 - Eduardo Retat, Colombiaans voetballer en voetbaltrainer
• 1952 - Rob Kloet, Nederlands drummer
• 1952 - Gino Vannelli, Canadees zanger en tekstschrijver
• 1954 - John Albert Jansen, Nederlands journalist
• 1956 - Tony O'Callaghan, Engels acteur
• 1957 - Adri van Tiggelen, Nederlands voetballer
• 1957 - Erik de Zwart, Nederlands radiomaker
• 1965 - Laverne Eve, Bahamaans atlete
• 1966 - Randy Barnes, Amerikaans atleet
• 1966 - Jan Železný, Tsjecho-Slowaaks/Tsjechisch atleet
• 1967 - Koen Loete, Vlaams politicus
• 1967 - Jenny Shimizu, Japans-Amerikaans model
• 1968 - Sander Groen, Nederlands tennisser
• 1968 - Niclas Grönholm, Fins voetballer
• 1970 - Cobi Jones, Amerikaans voetballer
• 1971 - Tupac Shakur, Amerikaans rapmusicus (overleden 1996)
• 1973 - Jan Maarten Heideman, Nederlands marathonschaatser
• 1973 - Nikos Machlas, Grieks voetballer
• 1975 - Brigt Rykkje, Nederlands schaatser
• 1975 - Bianca Vanhaverbeke, Vlaams actrice
• 1977 - Addy Engels, Nederlands wielrenner
• 1978 - Daniel Brühl, Duits acteur
• 1979 - Korneel Evers, Nederlands acteur en cabaretier
• 1979 - Hüsnü Kocabaş, Turks-Nederlands bokser
• 1980 - Thijs Al, Nederlands wielrenner
• 1980 - Martin Stranzl, Oostenrijks voetballer
• 1980 - Sibel Kekilli, Duits actrice
• 1982 - Jorge Azanza, Spaans wielrenner
• 1982 - Matt Costa, Canadese zanger
• 1982 - Stein Huysegems, Belgisch voetballer
• 1982 - Missy Peregrym, Canadees actrice en voormalig model
• 1983 - Frederik Declercq, Belgisch voetballer
• 1986 - Urby Emanuelson, Nederlands voetballer
• 1986 - Korie Homan, Nederlands paralympisch sportster
• 1986 - Fernando Muslera, Uruguayaans voetballer
• 1987 - Gerald Beugnies, Belgisch voetballer
• 1987 - Benjamin Lariche, Frans autocoureur
• 1987 - Christian Tshimanga Kabeya, Belgisch voetballer
• 1988 - Mark Bloemendaal, Nederlands voetballer
• 1988 - Marit Bouwmeester, Nederlands zeilster
• 1989 - Thomas Carpels, Belgisch voetballer
• 1993 - Jordy van Loon, Nederlands zanger

Overleden

• 1047 - Poppo van Babenberg (61), aartsbisschop van Trier
• 1246 - Lutgardis van Tongeren (64), Vlaams heilige en mystica
• 1576 - Hadrianus Junius (64), stadsarts te Haarlem, humanist en dichter
• 1666 - Richard Fanshawe(ca. 58), Engels diplomaat, dichter en vertaler
• 1722 - John Churchill (72), 1e hertog van Marlborough, Engels veldheer
• 1816 - Eugène de Laprade (52), abt in de orde van de Trappisten
• 1848 - Lodewijk II van Hessen-Darmstadt (70), groothertog van Hessen en aan de Rijn
• 1932 - Frederik van Eeden (72), Nederlands schrijver
• 1936 - Isidore Weiss (59), Frans dammer
• 1945 - Nikolaj Berzarin (41), Russisch oorlogsmisdadiger
• 1958 - Imre Nagy (62), Hongaars politicus
• 1968 - Hans Gispen (62), Nederlands politicus, ambtenaar en topfunctionaris
• 1969 - Jan Hanlo (57), Nederlands schrijver en dichter
• 1970 - Heino Eller (83), Estisch componist
• 1977 - Wernher von Braun (65), Duits-Amerikaans raketpionier
• 1981 - Cor Lemaire (73), Nederlands pianist, dirigent en componist
• 1986 - Maurice Duruflé (84), Frans componist
• 1990 - Eva Turner (98), Brits sopraan
• 1991 - Vicky Brown (50), Brits zangeres
• 1996 - Edmond Beel (85), Nederlands hulpbisschop van het bisdom Roermond
• 1996 - Pieter Kaas (80), Nederlands onderwijzer en malacoloog
• 1998 - Fred Wacker (79), Amerikaans autocoureur
• 2000 - Nagako Kuni (97), keizerin van Japan
• 2001 - Marta Hillers (90), Duits journaliste en auteur
• 2001 - Wim Thomassen (91), Nederlands politicus
• 2006 - Barbara Epstein (77), Joods-Amerikaans journaliste, geschiedkundige en sociologe
• 2006 - Khamis al-Obeidi (39), Iraaks advocaat
• 2006 - Thiounn Thioeunn (86), Cambodjaans politicus
• 2008 - Tom Compernolle (32), Belgisch atleet en militair
• 2009 - Emmanuel Constant (81), Haïtiaans bisschop

Viering/herdenking

• Zuid-Afrika: Dag van de jeugd
• Ierland en elders: Bloomsday - naar aanleiding van James Joyce' boek Ulysses
• rooms-Katholieke kalender:
  • Heilige Lutgart van Tongeren, Patrones van de Vlaamse Beweging († 1246)
  • Heilige Benno (van Meißen) († 1660)
  • Heilige Juli(e)tta (en Cyricus) (van Tarsus) († c. 301)
  • Heilige John (Franciscus) Régis († 1640)
  • Heilige Ferreolus van Besançon († c. 212)

Weerextremen

Nederland

Dagrecords

• 1923 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur 9,2 °C
• 1917 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 24 °C
• 1956 - Laagste minimumtemperatuur 1,8 °C
• 1917 - Hoogste maximumtemperatuur 32,4 °C
• 1912 - Hoogste uurgemiddelde windsnelheid 10,3 m/s
• 1957 - Langste zonneschijnduur 15,5 uur
• 1993 - Langste neerslagduur 13,5 uur
• 1965 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 25,4 mm
• 1920 - Laagste etmaalgemiddelde relatieve vochtigheid 40 %

België

Dagrecords

• 1892 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur 8,7 °C
• 1858 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 24,9 °C
• 1892 - Laagste minimumtemperatuur 3,2 °C
• 1858 - Hoogste maximumtemperatuur 30,2 °C
• 1965 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 32,2 mm

Uitzonderlijke gebeurtenissen

• 1965 - Neerslag tot 76 mm in Sint-Job-in-'t-Goor (Brecht).

Bronnen, noten en/of referenties