Billy Wilder

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Billy Wilder
Billy Wilder en Gloria Swanson (1950)
Billy Wilder en Gloria Swanson (1950)
Volledige naam Samuel Wilder
Geboren 22 juni 1906
Overleden 27 maart 2002
Geboorteland Vlag van Oostenrijk-Hongarije Oostenrijk-Hongarije
(en) IMDb-profiel
Moviemeter-profiel
Portaal  Portaalicoon   Film

Samuel (Billy) Wilder (Sucha, 22 juni 1906Beverly Hills, 27 maart 2002) was een Amerikaans filmmaker van Joods-Oostenrijkse komaf. Hij was meervoudig Oscarwinnaar en geldt als een van de belangrijkste regisseurs uit de Amerikaanse filmgeschiedenis.

Levensloop[bewerken]

Wilder begon zijn loopbaan als verslaggever, eerst in Wenen en later in Berlijn. Daar kwam hij met de filmindustrie in aanraking. Hij werd aangenomen als scenarioschrijver, maar moest vluchten voor het opkomende Duitse nazisme. Later zou hij vernemen dat zijn hele familie in de concentratiekampen was omgekomen.

Hij kwam terecht in Parijs, waar hij een tijdlang als regieassistent werkte. Vervolgens begon hij in de Verenigde Staten een loopbaan als filmregisseur. Bovendien trad hij in militaire dienst en nam deel aan gevechtshandelingen. Na de oorlog oogstte hij snel succes als regisseur. Op latere leeftijd raakte hij weliswaar iets van zijn glans kwijt, maar toch gelden veel van zijn films nog steeds als klassiekers.

Als scenarist deed Wilder onder meer ervaring op bij de regisseur Ernst Lubitsch, die hij het draaiboek voor de komedie Ninotchka op papier hielp te zetten.

Wilder kreeg al in 1945 zijn eerste Oscar voor de dramafilm The Lost Weekend, een verhaal over een auteur met een drankprobleem. In 1944 draaide hij de misdaadfilm Double Indemnity, in 1950 de klassieker Sunset Boulevard en in 1959 de komedie Some Like It Hot met Marilyn Monroe als hoofdrolspeelster.

Zijn werk wordt gekenmerkt door cynisme, humor en een originele verhaallijn. Hij was geboeid door zeer uiteenlopende onderwerpen en hij gebruikte dikwijls dezelfde acteurs, zoals Jack Lemmon en Walter Matthau.

In 2002 stierf Wilder op 95-jarige leeftijd aan de gevolgen van een longontsteking.

Filmografie[bewerken]

Jaar Titel Prijzen en nominaties Land(en)
1934 Mauvaise Graine Vlag van Frankrijk Frankrijk
1942 The Major and the Minor Vlag van Verenigde Staten 1912-1959 Verenigde Staten
1943 Five Graves to Cairo Vlag van Verenigde Staten 1912-1959 Verenigde Staten
1944 Double Indemnity Oscarnominatie voor Beste Regie
Oscarnominatie voor Beste Aangepaste Scenario
Vlag van Verenigde Staten 1912-1959 Verenigde Staten
1945 The Lost Weekend Oscar voor Beste Regie
Oscar voor Beste Aangepaste Scenario
Golden Globe voor Beste Regie
Gouden Palm
Vlag van Verenigde Staten 1912-1959 Verenigde Staten
1948 The Emperor Waltz Vlag van Verenigde Staten 1912-1959 Verenigde Staten
A Foreign Affair Oscarnominatie voor Beste Aangepaste Scenario Vlag van Verenigde Staten 1912-1959 Verenigde Staten
1950 Sunset Boulevard Oscarnominatie voor Beste Regie
Oscar voor Beste Originele Scenario
Golden Globe voor Beste Regie
Vlag van Verenigde Staten 1912-1959 Verenigde Staten
1951 Ace in the Hole Vlag van Verenigde Staten 1912-1959 Verenigde Staten
1953 Stalag 17 Oscarnominatie voor Beste Regie Vlag van Verenigde Staten 1912-1959 Verenigde Staten
1954 Sabrina Oscarnominatie voor Beste Regie
Oscarnominatie voor Beste Aangepaste Scenario
Vlag van Verenigde Staten 1912-1959 Verenigde Staten
1955 The Seven Year Itch Vlag van Verenigde Staten 1912-1959 Verenigde Staten
1957 The Spirit of St. Louis Vlag van Verenigde Staten 1912-1959 Verenigde Staten
Love in the Afternoon Vlag van Verenigde Staten 1912-1959 Verenigde Staten
Witness for the Prosecution Oscarnominatie voor Beste Regie Vlag van Verenigde Staten 1912-1959 Verenigde Staten
1959 Some Like It Hot Oscarnominatie voor Beste Regie
Oscarnominatie voor Beste Aangepaste Scenario
Vlag van Verenigde Staten 1912-1959 Verenigde Staten
1960 The Apartment Oscar voor Beste Film
Oscar voor Beste Regie
Oscar voor Beste Originele Scenario
Vlag van Verenigde Staten Verenigde Staten
1961 One, Two, Three Vlag van Verenigde Staten Verenigde Staten
1963 Irma la Douce Vlag van Verenigde Staten Verenigde Staten
1964 Kiss Me, Stupid Vlag van Verenigde Staten Verenigde Staten
1966 The Fortune Cookie Oscarnominatie voor Beste Originele Scenario Vlag van Verenigde Staten Verenigde Staten
1970 The Private Life of Sherlock Holmes Vlag van Verenigd Koninkrijk Verenigd Koninkrijk
1972 Avanti! Vlag van Verenigde Staten Verenigde Staten
Vlag van Italië Italië
1974 The Front Page Vlag van Verenigde Staten Verenigde Staten
1978 Fedora Vlag van Frankrijk Frankrijk
Vlag van de Bondsrepubliek Duitsland West-Duitsland
1981 Buddy Buddy Vlag van Verenigde Staten Verenigde Staten

Literatuur

  • Chandler, Ch. (2002), Nobody’s Perfect. Billy Wilder. A Personal Biography, New York: Schuster & Schuster. ISBN 0743217098
  • Crowe, C. (2001), Conversations with Wilder, New York: Knopf. ISBN 9780375406607
  • Hermsdorf, D. (2006), Billy Wilder. Filme - Motive - Kontroverses, Bochum: Paragon. ISBN 3932872169
  • Hopp, G., Duncan, P. (2003), Billy Wilder, Köln, New York: Taschen. ISBN 9783822815953
  • Jacobs, J. (2006), Billy Wilder, Paris: Rivages Cinéma. ISBN 9782869301351
  • Sikov, E. (1999), On Sunset Boulevard. The Life and Times of Billy Wilder, New York: Hyperion. ISBN 9780786885039
  • Zolotow, M. (2004), Billy Wilder in Hollywood, Pompton Plains: Limelight. ISBN 9780879100704

Externe link