Kogelslingeren

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Kogelslingeren
Schotse kogelslingeraars op een illustratie van Frank Stocktons boek Round-about Rambles in Lands of Fact and Fancy.
Schotse kogelslingeraars op een illustratie van Frank Stocktons boek Round-about Rambles in Lands of Fact and Fancy.
Algemene gegevens
Organisatie Vlag van België België: KBAB
Vlag van Nederland Nederland: Atletiekunie
Vlag van Suriname Suriname: SAB
Mondiaal: IAAF
Start Oudheid
Type Ind. sport
Categorie Krachtsport
Locatie Atletiekbaan
Olympische sport 1900
Competities / Kampioenschappen
Kampioenschappen BK / NK / EK / WK / OS
Hammer Throw Challenge
Kampioenen
Vlag van België kampioen 63,15 Nicolas Pierre
57,29 Jolien Boumkwo
Vlag van Nederland kampioen 67,89 Vincent Onos
60,34 Eva Reinders
Wereld kampioen 81,97 Paweł Fajdek
78,80 Tatjana Lysenko
Olympischkampioen 80,59 Krisztián Pars
78,18 Tatjana Lysenko
Records
Vlag van België record 71,76 Marnix Verhegghe
66,92 Jolien Boumkwo
Vlag van Nederland record 71,77 Ronald Gram
65,79 Debby van der Schilt
Europees record 86,74 Joeri Sedych
79,42 Betty Heidler
Wereld record 86,74 Joeri Sedych
79,42 Betty Heidler
Verwante sporten
Verwante sporten Discuswerpen
Kogelstoten
Meerkamp
Speerwerpen
Laatst bijgewerkt op: 1 mei 2014
Portaal  Portaalicoon   Sport
Atletiek

Kogelslingeren of hamerslingeren is een onderdeel binnen de atletiek waarbij een kogel, die bevestigd is aan een staalkabel met een handvat, zo ver mogelijk moet worden weggeslingerd. De naam hamerslingeren is afgeleid van oudere wedstrijden waar werkelijk een hamer geworpen werd. Dergelijke wedstrijden bestaan nog altijd in de Schotse Highland Games, waar men een stalen of loden gewicht gebruikt aan het eind van een stok. Verwant aan het kogelslingeren is het gewichtwerpen, waar het werptuig een zwaardere kogel is aan een korte ketting (zie foto).

Kogelslingeren voor mannen is een olympische sport sinds 1900. Voor vrouwen voerde de IAAF de competitie pas in in 1995, en het stond voor het eerst op het programma bij de Olympische Zomerspelen van 2000 van Sydney.

Het huidige wereldrecord voor mannen werd gevestigd door Joeri Sedych, die 86,74 m wierp op de Europese atletiekkampioenschappen in Stuttgart in 1986. Het huidige wereldrecord voor vrouwen werd gevestigd door Tatjana Lysenko, die in 2006 77,80 m wierp in Tallinn. In 2007 slingerde ze de kogel weliswaar 81 centimeter verder, maar dit record werd door de IAAF geschrapt, nadat ze betrapt was op het gebruik van doping en als gevolg daarvan voor twee jaar werd geschorst.

Regels[bewerken]

Zoals bij andere werpsporten gaat de competitie over wie de kogel het verst kan werpen. De kogel bij de mannen is 7,26 kilo zwaar (16 Engelse ponden), bij de vrouwen 4 kilo. De werpring meet 2,135m (7 voet) in doorsnede. De afstand van de worp hangt af van een aantal factoren: de snelheid van de slingerkogel bij het loslaten, de verticale hoek waaronder geworpen wordt en uiteraard de juiste richting. De kogel dient binnen een bepaald gebied (de werpsector) terechtkomen. Valt de kogel daarbuiten, of stapt de atleet uit de afwerpring (bijvoorbeeld door het verlies van het evenwicht), dan wordt de worp ongeldig verklaard.

De snelheid van de kogel is enorm. Bij de afworp bedraagt de snelheid bij de wereldtop van de vrouwen zo'n 97 km/uur en bij de mannen zelfs 104 km/uur. Een dergelijk projectiel is dodelijk en in de loop van de tijd zijn de veiligheidsvoorschriften daarom steeds strenger geworden. De sector waarbinnen de kogel dient te landen is smaller gemaakt en bedraagt nu 34,92°, maar vooral van belang is de werpkooi die om de werpsector aangebracht moet zijn. De wand van de kooi bestaat uit een net van stevig touw en in de opening van de kooi zitten aan weerszijden deuren. Bij rechtshandige werpers staat de linkerdeur dicht, bij linkshandigen de rechter. De opening is 6 meter breed (met de deur dicht 4m) en moet zich tegenwoordig 7 meter vóór het centrum van de werpring bevinden (was tot 2004 4,20m; veel kooien zullen nog aangepast moeten worden). De deuren van de kooi moeten 10 meter hoog zijn (was: 7m). Dit alles maakt dat de kogel bijna niet meer buiten de sector kan landen, maar heeft ook als gevolg dat het handvat bij een in de goede richting geworpen kogel soms toch het net raakt, wat een mindere werpafstand zal opleveren. De werp(st)ers reageren hier flegmatisch op, veiligheid moet bovenaan staan.

Techniek[bewerken]

Hamerslingeren op de Highland Games in Schotland (2007).
Een kogel, gebruikt voor het gewichtwerpen.

De grootste afstanden worden bereikt door de kogel meerdere keren rond het hoofd te draaien, en daarna zelf snel met de kogel mee te draaien vooraleer deze los te laten vooraan in de werpcirkel. Veel topwerp(st)ers maken vier draaien in de ring, drie draaien komt echter ook voor. Een enkeling maakt vijf draaien, maar het wereldrecord bij de mannen is geworpen na drie draaien. Het toevoegen van een extra draai betekent dat de kogel meer versneld zal kunnen worden, maar betekent ook dat de kans op balansverstoring nog groter wordt. Voor de meesten ligt het optimum daarom bij drie of vier draaien, een draai meer leidt niet tot betere prestaties. Balans is nu eenmaal enorm belangrijk en maakt trouwens dat kogelslingeren minder zwaar is dan de leek zou denken. Misschien is het ook moeilijker dan het in eerste instantie lijkt, het nummer vereist een zeer lange leerperiode.

Historie[bewerken]

Kogelslingeren is uitgevonden door de oude Grieken in ongeveer 1200 voor Christus. Het begon, zoals de legende vertelt, allemaal met Punius die kwaad was op zijn vader. Hij mocht niet meedoen met de atletiekwedstrijd, omdat zijn vader vond dat hij te jong was. Hij was toen zo kwaad, dat hij zijn vaders favoriete bal aan een touw bond en begon te slingeren. Toen hij het touw losliet vloog de bal een heel eind weg. De godin Athene die de worp had gezien, ging naar Punius toe en gaf hem een tip. Ze zei dat hij dit moest laten zien aan Kroton, de baas van het atletiekstadion in Olympia. Punius deed dat en Kroton zag er een nieuwe sport in.

Wereldrecordontwikkeling[bewerken]

Mannen[bewerken]

Afstand Naam Nat. Datum Plaats
86,74 m Joeri Sedych Vlag van Sovjet-Unie URS 30 augustus 1986 Stuttgart
86,66 m Joeri Sedych Vlag van Sovjet-Unie URS 22 juni 1986 Tallinn
86,34 m Joeri Sedych Vlag van Sovjet-Unie URS 3 juli 1984 Cork
84,14 m Sergej Litvinov Vlag van Sovjet-Unie URS 21 juni 1983 Moskou
83,98 m Sergej Litvinov Vlag van Sovjet-Unie URS 4 juni 1982 Moskou
81,80 m Joeri Sedych Vlag van Sovjet-Unie URS 31 juli 1980 Moskou
81,66 m Sergej Litvinov Vlag van Sovjet-Unie URS 24 mei 1980 Sotsji
80,64 m Joeri Sedych Vlag van Sovjet-Unie URS 16 mei 1980 Leselidse
80,46 m Jüri Tamm Vlag van Sovjet-Unie URS 16 mei 1980 Leselidse
80,38 m Joeri Sedych Vlag van Sovjet-Unie URS 16 mei 1980 Leselidse
80,32 m Karl-Hans Riehm Vlag van de Bondsrepubliek Duitsland FRG 6 augustus 1978 Heidenheim
80,14 m Boris Saitschuk Vlag van Sovjet-Unie URS 9 juli 1978 Moskou
79,30 m Walter Schmidt Vlag van de Bondsrepubliek Duitsland FRG 14 augustus 1975 Frankfurt am Main
78,50 m Karl-Hans Riehm Vlag van de Bondsrepubliek Duitsland FRG 19 mei 1975 Rehlingen
77,76 m Karl-Hans Riehm Vlag van de Bondsrepubliek Duitsland FRG 19 mei 1975 Rehlingen
76,70 m Karl-Hans Riehm Vlag van de Bondsrepubliek Duitsland FRG 19 mei 1975 Rehlingen
76,66 m Alexej Spiridonow Vlag van Sovjet-Unie URS 11 september 1974 München
76,60 m Reinhard Theimer Vlag van Duitse Democratische Republiek GDR 4 juli 1974 Leipzig
76,40 m Walter Schmidt Vlag van de Bondsrepubliek Duitsland FRG 4 september 1971 Lahr
75,48 m Anatoli Bondartsjoek Vlag van Sovjet-Unie URS 13 oktober 1969 Rowno
74,68 m Anatoli Bondartsjoek Vlag van Sovjet-Unie URS 20 september 1969 Athene
74,52 m Romuald Klim Vlag van Sovjet-Unie URS 15 juni 1968 Boedapest
73,76 m Gyula Zsivótzky Vlag van Hongarije HUN 14 september 1968 Boedapest
73,74 m Gyula Zsivótzky Vlag van Hongarije HUN 4 september 1965 Debrecen
71,26 m Harold Connolly Vlag van Verenigde Staten USA 29 mei 1965 Walnut
71,06 m Harold Connolly Vlag van Verenigde Staten USA 21 juli 1965 Ceres
70,67 m Harold Connolly Vlag van Verenigde Staten USA 12 augustus 1962 Palo Alto
70,33 m Harold Connolly Vlag van Verenigde Staten USA 20 juni 1960 Walnut
68,68 m Harold Connolly Vlag van Verenigde Staten USA 2 november 1958 Los Angeles
68,54 m Harold Connolly Vlag van Verenigde Staten USA 2 november 1956 Los Angeles
67,32 m Michail Kriwonosow Vlag van Sovjet-Unie URS 22 oktober 1956 Tasjkent
66,85 m Michail Kriwonosow Vlag van Sovjet-Unie URS 22 oktober 1956 Tasjkent
66,71 m Harold Connolly Vlag van Verenigde Staten USA 3 oktober 1956 Boston
66,38 m Michail Kriwonosow Vlag van Sovjet-Unie URS 8 juli 1956 Minsk
65,95 m Clifford Blair Vlag van Verenigde Staten USA 5 juli 1956 Needham
65,85 m Michail Kriwonosow Vlag van Sovjet-Unie URS 25 april 1956 Naltsjik
64,52 m Michail Kriwonosow Vlag van Sovjet-Unie URS 19 september 1955 Belgrado
64,33 m Michail Kriwonosow Vlag van Sovjet-Unie URS 4 augustus 1955 Warschau
64,05 m Stanislaw Njenaschew Vlag van Sovjet-Unie URS 12 december 1954 Bakoe
63,34 m Michail Kriwonosow Vlag van Sovjet-Unie URS 29 augustus 1954 Bern
62,36 m Sverre Strandli Vlag van Noorwegen NOR 5 september 1953 Oslo
61,25 m Sverre Strandli Vlag van Noorwegen NOR 14 september 1952 Oslo
60,34 m József Csermák Vlag van Hongarije HUN 14 juli 1952 Helsinki
59,88 m Imre Németh Vlag van Hongarije HUN 19 mei 1950 Boedapest
59,57 m Imre Németh Vlag van Hongarije HUN 4 september 1949 Katowice
59,02 m Imre Németh Vlag van Hongarije HUN 14 juli 1948 Tata
59,00 m Erwin Blask Vlag van Duitsland GER 27 augustus 1938 Stockholm
58,24 m Karl Hein Vlag van Duitsland GER 21 augustus 1938 Osnabrück
58,13 m Erwin Blask Vlag van Duitsland GER 7 augustus 1938 Berlijn
57,77 m Patrick Ryan Vlag van Verenigde Staten USA 17 augustus 1913 New York City

Vrouwen[bewerken]

* : Wereldrecord dat niet door de IAAF is erkend.

Afstand Naam Nat. Datum Plaats
79,42 m Betty Heidler Vlag van Duitsland GER 21 mei 2011 Halle
78,30 m Anita Włodarczyk Vlag van Polen POL 6 juni 2010 Bydgoszcz
77,96 m Anita Włodarczyk Vlag van Polen POL 22 augustus 2009 Berlijn
77,80 m Tatjana Lysenko Vlag van Rusland RUS 15 augustus 2006 Tallinn
77,41 m Tatjana Lysenko Vlag van Rusland RUS 24 juni 2006 Sjoekovski
77,26 m Gulfija Chanafejewa Vlag van Rusland RUS 12 juni 2006 Toela
77,06 m Tatjana Lysenko Vlag van Rusland RUS 15 juli 2005 Moskou
76,07 m Mihaela Melinte Vlag van Roemenië ROU 29 augustus 1999 Rüdlingen
75,97 m Mihaela Melinte Vlag van Roemenië ROU 13 mei 1999 Clermont-Ferrand
75,29 m Mihaela Melinte Vlag van Roemenië ROU 13 mei 1999 Clermont-Ferrand
73,80 m Olga Koezenkova Vlag van Rusland RUS 15 mei 1998 Toljatti
73,10 m Olga Koezenkova Vlag van Rusland RUS 22 juni 1997 München
70,78 m Olga Koezenkova Vlag van Rusland RUS 11 juni 1997 Smolensk
69,58 m Mihaela Melinte Vlag van Roemenië ROU 3 maart 1997 Boekarest
69,46 m Olga Koezenkova Vlag van Rusland RUS 17 februari 1996 Sydney
68,16 m Olga Koezenkova Vlag van Rusland RUS 18 juni 1995 Moskou
68,14 m Olga Koezenkova Vlag van Rusland RUS 5 juni 1995 Moskou
66,86 m Mihaela Melinte Vlag van Roemenië ROU 4 maart 1995 Boekarest
67,34 m * Swjatlana Sudak Vlag van Wit-Rusland BLR 5 juni 1994 Minsk
66,84 m Olga Koezenkova Vlag van Rusland RUS 23 februari 1994 Adler
65,40 m * Olga Koezenkova Vlag van Rusland RUS 4 juni 1992 Brjansk
64,44 m * Olga Koezenkova Vlag van Rusland RUS 17 mei 1992 Rostov aan de Don
64,44 m * Alla Fjodorowa Vlag van Sovjet-Unie URS 24 februari 1991 Adler
63,08 m * Larissa Schtyrogrischnaja Vlag van Sovjet-Unie URS 24 februari 1991 Adler
62,70 m * Alla Fjodorowa Vlag van Sovjet-Unie URS 9 februari 1991 Adler
61,96 m * Larissa Baranowa Vlag van Sovjet-Unie URS 11 februari 1990 Adler
61,50 m * Jelena Pitschugina Vlag van Sovjet-Unie URS 30 september 1989 Froense
61,20 m * Aya Suzuki Vlag van Japan JPN 30 april 1989 Wakayama
58,98 m * Ljubow Wassiljewa Vlag van Sovjet-Unie URS 28 augustus 1988 Vilnius
58,94 m * Carol Cady Vlag van Verenigde Staten USA 10 juli 1988 Los Gatos
58,52 m * Carol Cady Vlag van Verenigde Staten USA 11 juni 1988 Los Gatos
58,26 m * Ljubow Wassiljewa Vlag van Sovjet-Unie URS 1 mei 1988 Moskou
57,51 m * Carol Cady Vlag van Verenigde Staten USA 5 mei 1984 Berkeley
54,86 m * Carol Cady Vlag van Verenigde Staten USA 5 mei 1984 Berkeley
53,65 m * Carol Cady Vlag van Verenigde Staten USA 28 april 1984 Berkeley
48,13 m * Carol Cady Vlag van Verenigde Staten USA 27 november 1982 Stanford
41,99 m * Carol Cady Vlag van Verenigde Staten USA 10 april 1982 Stanford
38,33 m * Debbie Lombard Vlag van Verenigde Staten USA 10 april 1982 Stanford
36,72 m * Liselotte Hansen Vlag van Denemarken DEN 19 augustus 1981 Nyköbing
33,12 m * Sandra Stepp Vlag van Verenigde Staten USA 4 april 1981 Gresham Or
32,94 m * Liselotte Hansen Vlag van Denemarken DEN 31 juli 1980 Nyköbing
32,08 m * Rosemary Payne Vlag van Verenigd Koninkrijk GBR 27 juli 1975 Leicester
22,85 m * Margareta Moles Vlag van Spanje ESP 19 juni 1932 Madrid
18,58 m * Aurora Villa Vlag van Spanje ESP 18 september 1931 Madrid
17,03 m * Lucinda Moles Vlag van Spanje ESP 29 juni 1931 Madrid