Synchroonzwemmen

Nationale kampioenschappen in 1973

Het Russische team synchroonzwemmen in 2007

Synchroonzwemmen is een watersport."Synchroon" betekent "gelijk". De sport is tegenwoordig een vrij exclusief vrouwelijke aangelegenheid, hoewel het oorspronkelijk door mannen werd geïntroduceerd.

De sport wordt ook wel "kunstzwemmen" of "waterballet" genoemd, dat laatste vooral vanwege de overeenkomsten met ballet. Het is een sierlijke, maar zware sport want men moet niet alleen de vier zwemslagen (vrije slag, vlinderslag, rugslag en schoolslag) beheersen, maar ook gevoel voor ritme hebben. Een groot deel van de figuren wordt onder water uitgevoerd.

Geschiedenis

In het synchroonzwemmen zijn 4 wedstrijddiploma's te behalen, oplopend in moeilijkheid van Age I tot Senior. Tevens zijn er 5 aanloopdiploma's welke benodigd zijn om voor wedstrijddiploma's in aanmerking te komen. Deze diploma's hebben namen gebaseerd op figuren uit het synchroonzwemmen. Oplopend in moeilijkheidsgraad van Basishoudingsdiploma tot Barracudadiploma. Synchroonzwemmen is ontstaan aan het einde van de negentiende eeuw. Men noemde het toen 'trick' zwemmen. In het water liet men trucjes, zoals salto's en rollen zien. In een latere fase begon men met meerdere mensen patronen te vormen. Toen werd het figuurzwemmen genoemd. Een verschil tussen figuurzwemmen en trick zwemmen is dat het figuurzwemmen op muziek uitgevoerd werd.

Het synchroonzwemmen, zoals we dat nu kennen, begon tijdens de wereldtentoonstelling in 1934 in Chicago, toen Cay Curtiss haar meisjes op muziek liet zwemmen en figuren liet maken. Na de Tweede Wereldoorlog werd de sport in Europa populair, vooral toen de Amerikaanse Hollywoodster Esther Williams in menige naoorlogse musicals als zwemmende ballerina optrad. Van demonstratiesport tijdens de Londense Olympische Spelen in 1948, is waterballet stilaan geëvolueerd tot kunstzwemmen, een Olympische sporttak waarmee we tijdens de Olympische Spelen van Los Angeles kennis maakten.

In 1956 werd zij door de wereldzwembond FINA (Fédération Internationale de Natation) erkend, waarna met ingang van 1965 regionale kampioenschappen over de gehele wereld mogelijk waren. De eerste officiële wereldkampioenschappen werden gehouden in Belgrado in 1973 en de eerste officiële Europese kampioenschappen vonden een jaar later plaats in Amsterdam.

Bij de 2e EK waar kunstzwemmen op het programma stond (1977 in Nassjo) behaalde de Nederlandse ploeg goud. De groep bestond uit: Marijke Engelen, Judith van de Berg, Helma Gluvers, Catrien Eijken, Vera Verloop, Lida van Veen, Metty de Jong en Karin van Noort.

Plaats op de wereldranglijst

Tijdens wedstrijden gedurende de laatste jaren is gebleken dat binnen Europa landen als Rusland, Frankrijk, Italië en Spanje voor Nederland op dit moment niet bereikbaar zijn, terwijl Engeland, Zwitserland en Oekraïne op vergelijkbaar niveau opereren. Buiten Europa geldt dit laatste voor China en in mindere mate voor Korea en Mexico. De technische basis van Nederland is weliswaar van vergelijkbaar niveau, maar wij moeten het afleggen op de uitvoeringen. De traditioneel sterke toplanden als Canada, USA en Japan zijn eveneens onbereikbaar.

Kenmerken

Enkele kenmerken die iemand dient te hebben wanneer men aan de sport wil beginnen, zijn:

• de lenigheid van een turnster
• de conditie van een zwemmer die de 400m crawl zwemt, maar met minder gelegenheid om te ademen
• de lichaamsbeheersing van een kunstschaatser die figuren, sprongen en draaien maakt, maar dan in het onstabiele water
• de kracht van een waterpolospeler om zo hoog mogelijk uit het water te komen
• de elegante houding, het gevoel voor muziek en aandacht voor choreografie van een danser

Olympische Spelen

Sinds Los Angeles 1984 staat synchroonzwemmen op het Olympische programma. België werd bij het onderdeel solo vertegenwoordigd door Patricia Serneels. Zij eindigde in de voorronde op de 15e plaats, en ging niet door naar de finale. In het duet bereikten Semeels en Katia Overfeldt in de voorronde ook op de 15e plaats, onvoldoende voor een plek in de finale. Marijke Engelen eindigde namens Nederland op een eervolle vierde plaats bij het solo. Samen met Catrien Eijken zwom ze in het duet naar een zesde plaats. Namens de Nederlandse Antillen kwamen Esther Croes en Nicole Hoevertsz in actie in het duet. Zij eindigden in de voorronde op de 18e en laatste plaats.

Vier jaar later in Seoel, kwam bij het onderdeel solo Patricia Serneels opnieuw in actie. Namens Aruba deden Yvette Thuis en Roswitha Lopez mee, zowel individueel als in het duet. Geen van deze drie dames haalde de finaleronde

In 1992 werd het Nederlands taalgebied enkel vertegenwoordigd vanuit Nederland. Drie dames zwommen bij het onderdeel solo. Voor Tamara Zwart en Frouke van Beek kwamen met een 20e resp. 34e plaats niet verder dan de verplichte figuren. Marjolijn Both bereikte wel de finale en eindigde daarin op de achtste plaats. Bij het onderdeel duet bestond het Nederlandse team uit de dames Both en Zwart. Zij eindigden op de zevende plaats.

In 1996 en 2000 werd ons taalgebied niet vertegenwoordigd. Vier jaar later in Athene deden de Nederlandsen Bianca en Sonja van der Velden deel aan de Spelen. Zij wisten zich toen niet te plaatsen voor de finales.

Competitie

Een competitie bestaat uit twee delen: figuren en routines. Bij figuren worden vier figuren uitgevoerd voor een jury van vier leden. Hierbij zijn twee figuren verplicht op elke wedstrijd uit te voeren en twee figuren verschillen van wedstrijd tot wedstrijd. Enkele voorbeelden van namen van figuren zijn: eiffeltower, swordfish, Heron, Ariana, ... Per categorie verschillen de figuren. Het is aangepast op moeilijkheidsgraad.

Bij routines zijn er verschillende disciplines: Solo, duet en team. Deze worden op muziek gezwommen. Hoe lang die muziek moet duren, hangt af van de categorie waarin men zit. Routine zwemmen is vergelijkbaar met dansen op een liedje, maar dan in het water. Je doet sierlijke bewegingen die samenpassen met het ritme van het liedje. Solo zwem je logischerwijs alleen. Duet dus met twee, en tenslotte team met acht.

Als er 1 persoon ziek is van een duet of een team, wordt er op voorhand een reserve uitgekozen, die in geval van nood de plaats in neemt van de zieke. Dit is bij team hetzelfde, maar hier mag je 2 reserves kiezen. Bij solo is er geen reserve. Is de reserve ziek? Dan is het jammer voor de team. Zijn er zodanig veel meisjes ziek bij een team dat je het niet met 8 kan zwemmen? Dan wordt er van je totale uitslag van je uitvoering 0.5 afgetrokken per persoon dat ziek is. bv.: er zijn 3 meisjes van de acht ziek, en er zijn geen reserves = 1.5 aftrek (3 keer 0.5)

Het is ook wettelijk verplicht dat je bij geval van ziekte een geldig doktersattest geeft aan je trainster die het dan afgeeft aan de wedstrijdsecretaris.

Jaarlijks neemt men in België aan minimum een drietal wedstrijden deel: Vlaams kampioenschap, Belgisch Kampioenschap en Internationale wedstrijd.

Indeling

De wedstrijdmeisjes worden in categorieën ingedeeld op leeftijd en diploma.

• senioren = 18 jaar en ouder
• junioren = 17 jaar en jonger
• age 2 = 15 jaar en jonger
• age 1 = 12 jaar en jonger

Daarnaast zijn er de Masters. Dit zijn meisjes die gestopt zijn met competitief zwemmen, vanaf 20 jaar.

Soorten uitvoering

Er zijn verschillende soorten uitvoeringen (uitvoering = kühr): solo, duet, team en combo/combi. De masters hebben soms ook nog trio's maar dit is geen officiële uitvoering. Het kan zijn dat dit in de toekomst wel wordt uitgebreid. Solo doet iemand alleen, duet is met twee personen (met soms één reserve), team is met 4-8 personen,maar een echt team 8 (en eventueel tot 2 reserves). De vrije combinatie bestaat uit maximaal 10 deelnemer(st)ers die een combinatie maken van de onderdelen (solo's, duetten, trio's en teams) Ten minste 2 onderdelen moeten uit minder dan 3 deelnemers bestaan en ten minste 2 delen moeten uit 4 tot 10 deelnemers bestaan. De start van het eerste gedeelte mag op de kant of in het water beginnen. Alle verdere delen moeten in het water starten. Een nieuw deel begint waar het vorige deel is geëindigd.