1892
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
| 1892 | ||
| Eeuwen: | 18e eeuw · 19e eeuw · 20e eeuw | |
| Decennia: | 1880-1889 · 1890-1899 · 1900-1909 | |
| Jaren: | << · < · 1891 · 1892 · 1893 · > · >> | |
| Ab urbe condita: | 2645 MMDCXLV | |
| Armeense jaartelling: | 1341 ԹՎ ՌՅԽԱ |
|
| Chinese jaartelling: | 4588 – 4589 |
|
| Christelijke jaartelling: | 1892 MDCCCXCII | |
| Ethiopische jaartelling: | 1884 – 1885 | |
| Hebreeuwse jaartelling: | 5652 – 5653 | |
| Hindoekalenders: | ||
| - Vikram Samvat | 1947 – 1948 | |
| - Shaka Samvat | 1814 – 1815 | |
| - Kali Yuga | 4993 – 4994 | |
| Iraanse jaartelling: | 1270 – 1271 | |
| Islamitische jaartelling: | 1310 – 1311 | |
| Maçonnieke jaartelling: | 5891 – 5892 | |
| Film in 1892 | ||
| Lijst van landen in 1892 | ||
| Sport in 1892 | ||
Het jaar 1892 is het 92e jaar in de 19e eeuw volgens de christelijke jaartelling.
Inhoud |
[bewerken] Gebeurtenissen
- januari
- 1 - Ellis Island wordt de plek waar alle immigranten de Verenigde Staten van Amerika binnenkomen.
- 7 Abbas II Hilni volgt zijn overleden vader op als kedive van Egypte.
- 13 - Het Chinese stoomschip "Nanchow" van de rederij Chuah yu Pung, vergaat in de Chinese Zee waarbij 509 opvarenden om het leven komen.
- 14 - Daags voor zijn huwelijk met Mary van Teck bezwijkt de Britse prins Albert Victor aan longontsteking. Hij was tweede in lijn van troonopvolging na zijn vader.
- 28 - Oprichting Nederlands eerste hockeyclub: Amsterdamsche Hockey & Bandy Club.
- februari
- 2 - William Painter patenteert de kroonkurk.
- 27 - Rudolf Diesel krijgt patent op de dieselmotor.
- april
- mei
- 14 - Oprichting van Vitesse.
- 29 - De wielerklassieker Luik-Bastenaken-Luik wordt voor het eerst gehouden en wordt gewonnen door Léon Houa.
- In Groningen wordt begonnen met de aanleg van de spoorlijn tussen Sauwerd en Roodeschool.
- juni
- 10 - De twaalfjarige Koningin Wilhelmina legt de eerste steen voor het nieuwe Universiteitsgebouw van Utrecht.
- juli
- 7 - Janus Ooms wint als eerste niet-Britse roeier de Diamond Sculls in Henley, het officieuze wereldkampioenschap.
- 18 - De Liberalen winnen de algemene verkiezingen in het Verenigd Koninkrijk, wat het einde betekent van de regering - Salisbury. Gladstone vormt zijn vierde regering, met steun van de Ierse nationalisten. Voor het eerst wordt een socialist in het Lagerhuis gekozen: Keir Hardy.
- september
- 9 - Edward Emerson Barnard ontdekt Amalthea, een maan van Jupiter.
- oktober
- 31 - Inwijding van de gerestaureerde slotkapel in Wittenberg.
- november
- 17 - Franse troepen bezetten Abomey, de hoofdstad van het Westafrikaanse Koninkrijk Dahomey.
- 25 - De Franse baron Pierre de Coubertin lanceert het idee de Olympische Spelen in moderne vorm te doen herleven.
- zonder datum
- Bestuurlijke hervormingen in Thailand (zie Changwat).
- In Noorwegen wordt het landsmål gelijkgesteld aan het riksmål.
- In Nederland wordt de links-liberale Radicale Bond gevormd.
- De ziekte van Bechterew wordt voor het eerst beschreven, door Vladimir Bechterew.
- De Internationale wordt officieel aangenomen als strijdlied van de communistische beweging.
- De Vereniging: De Afscheiding en de Doleantie gaan samen als de Gereformeerde Kerken in Nederland.
- De laatste Franstalige krant, Le Courrier de la Meuse van Nederland houdt op te bestaan.
- De Internationale Schaatsunie (ISU) wordt opgericht.
- Franse archeologen beginnen met het opgraven van Delphi.
[bewerken] Muziek
- Giuseppe Verdi schrijft de opera Falstaff
- Pjotr Iljitsj Tsjaikovski componeert de balletsuite De Notenkraker
- Sergej Rachmaninov componeert Morceaux de Fantaisie Opus 3
- Jules Massenet schrijft de opera Werther
[bewerken] Literatuur
- Arthur Conan Doyle publiceert The Adventures of Sherlock Holmes
- André Gide publiceert Les poésies d'André Walter
- Louis Couperus schrijft Eene illuzie
[bewerken] Beeldende Kunst
- Eerste Sezession-beweging, in München.
- Schilderijen van Edvard Munch veroorzaken een schandaal op een tentoonstelling in Berlijn.
- Auguste Rodin begint het werk aan Balzac.
-
O grave, where is thy Victory (1892) Jan Toorop
-
Manao tupapau (1892) Paul Gauguin
[bewerken] Bouwkunst
-
Watertoren Zwolle (1892) Jan Schotel
-
Basiliek, Raalte (1892) Alfred Tepe
-
Slot Neuschwanstein, Beieren (gereed 1892)
[bewerken] Geboren
- januari
- 1 - Artur Rodziński, Pools dirigent (overleden 1958)
- 1 - Manuel Acuña Roxas, Filipijns president (overleden 1948)
- 3 - J.R.R. Tolkien, Engels schrijver (overleden 1973)
- 11 - Eugenio Garza Sada, Mexicaans zakenman (overleden 1973)
- 14 - Martin Niemöller, Duits militair, luthers theoloog en verzetsstrijder (overleden 1984)
- 16 - Josef Skupa, Tsjechisch poppenspeler (overleden 1957)
- 18 - Oliver Hardy, Amerikaans komiek (overleden 1957)
- 22 - Marcel Dassault, Frans industrieel en vliegtuigconstructeur (overleden 1986)
- 23 - Johannes Martin Bijvoet, Nederlands chemicus (overleden 1980)
- 28 - Ernst Lubitsch, Duits regisseur (overleden 1947)
- februari
- 8 - Ralph Chubb, Brits dichter (overleden 1960)
- 8 - Elizabeth Ryan, Amerikaans tennisster (overleden 1979)
- 22 - Lee Eyerly, Amerikaans attractiebouwer en vliegenier (overleden 1963)
- 29 - Arsène Alancourt, Frans wielrenner (overleden 1965)
- maart
- 10 - Arthur Honegger, Zwitsers componist (overleden 1955)
- 10 - Eva Turner, Brits sopraan (overleden 1990)
- 12 - Victor Jacquemin, Belgisch atleet (overleden ?)
- 24 - Gabriel Reyes, Filipijns aartsbisschop (overleden 1952)
- 27 - Ferde Grofé, Amerikaans componist en arrangeur (overleden 1972)
- 28 - Corneille Heymans, Belgisch wetenschapper en Nobelprijswinnaar (overleden 1968)
- 30 - Stefan Banach, Pools wiskundige (overleden 1945)
- 30 - Erhard Milch, Duits generaal-veldmaarschalk met een joodse vader (overleden 1972)
- april
- 5 - Hermann Kemper, Duits uitvinder van de magneetzweeftrein (overleden 1977)
- 8 - Mary Pickford, Amerikaans filmactrice (overleden 1979)
- 11 - Gerardus Johannes Marinus van het Reve, Nederlands journalist en schrijver, vader van Gerard Reve (overleden 1975)
- 15 - Corrie ten Boom, Nederlands horlogemaakster, evangeliste en schrijfster (overleden 1983)
- mei
- 7 - Josip Broz Tito, Joegoslavisch politiek leider (overleden 1980)
- 8 - Adriaan Pelt, Nederlands journalist en diplomaat (overleden 1981)
- 8 - Stanisław Sosabowski, Pools militair (overleden 1967)
- 9 - Nout van Dullemen, Nederlands jurist (overleden 1973)
- 9 - Danilo Lokar, Sloveens schrijver en arts (overleden 1989)
- 11 - Margaret Rutherford, Brits actrice (overleden 1972)
- 18 - Pops Foster, Amerikaans contrabassist (overleden 1969)
- 27 - Sara Heyblom, Nederlands actrice (overleden 1990)
- 30 - Fernando Amorsolo, Filipijns kunstschilder (overleden 1972)
- 31 - Gregor Strasser, Duits nationaal-socialistisch politicus (overleden 1934)
- juni
- 1 - Amanoellah Khan, Afghaans koning (overleden 1960)
- 1 - Hironori Otsuka, Japans grondlegger van de karatestijl Wado-ryu (overleden 1982)
- 1 - Raffaele Paolucci, Italiaans militair (overleden 1958)
- 1 - Hendrik Sangster, Nederlands architect (overleden 1971)
- 3 - Francisco Santos, Filipijns wetenschapper (overleden 1983)
- 9 - Gregorius de Wit, benedictijner monnik (overleden 1978)
- 10 - Cornelius Berkhout, Nederlands pianist en pianopedagoog (overleden 1958)
- 10 - Henry Macintosh, Schots atleet (overleden 1918)
- 13 - Basil Rathbone, Brits acteur (overleden 1967)
- juli
- 6 - Willy Coppens de Houthulst, Belgisch Eerste Wereldoorlog luchtaas (overleden 1986)
- 10 - Spessard Holland, Amerikaans politicus (overleden 1971)
- 13 - Jonni Myyrä, Fins atleet (overleden 1955)
- 15 - Walter Benjamin, Duits filosoof en socioloog (overleden 1940)
- 22 - Arthur Seyss-Inquart, Oostenrijks jurist en nazi-politicus (overleden 1946)
- 23 - Haile Selassie, keizer van Ethiopië (overleden 1975)
- 29 - Joseph Teixeira de Mattos, Nederlands tekenaar en kunstschilder (overleden 1971)
- augustus
- 1 - Bert Sas, Nederlands militair attaché (overleden 1948)
- 2 - Jack Warner, Canadees filmproducent (overleden 1978)
- 15 - Louis-Victor de Broglie, Frans natuurkundige (overleden 1987)
- september
- 1 - Dolf van der Voort van Zijp, Nederlands ruiter (overleden 1978)
- 4 - Darius Milhaud, Frans componist (overleden 1974)
- 6 - Edward Victor Appleton, Brits natuurkundige en Nobelprijswinnaar (overleden 1965)
- 9 - Sophie Stein, Nederlands cabaretière en actrice (overleden 1973)
- 10 - Arthur Holly Compton, Amerikaans natuurkundige en Nobelprijswinnaar (overleden 1962)
- 11 - Lucien Buysse, Belgisch wielrenner (overleden 1980)
- 13 - Victoria Louise van Pruisen, enige dochter van de Duitse keizer Wilhelm II (overleden 1980)
- 17 - Hendrik Andriessen, Nederlands componist (overleden 1981)
- 27 - Titus Buitenhuis, Nederlands NSB-burgemeester (overleden 1964)
- 28 - Edmond Thieffry, Belgisch luchtvaartpionier en 1e WO aas (overleden 1929)
- oktober
- 5 - Henri Van Straten, Belgisch kunstenaar (verdwenen 1944)
- 9 - Ivo Andrić, Kroatisch dichter (overleden 1975)
- 9 - Marina Tsvetajeva, Russisch dichter (overleden 1941)
- 23 - Arie Adriaan van Rhijn, Nederlands politicus (overleden 1986)
- 28 - Eduard Jan Dijksterhuis, Nederlands wetenschapshistoricus (overleden 1965)
- 28 - Pierre Frieden, Luxemburgs politicus (overleden 1959)
- november
| 8 | ||||||||
| 7 | ||||||||
| 6 | ||||||||
| 5 | ||||||||
| 4 | ||||||||
| 3 | ||||||||
| 2 | ||||||||
| 1 | ||||||||
| a | b | c | d | e | f | g | h |
- 1 - Aleksandr Aljechin, Russisch schaker (overleden 1946)
- 2 - Paul Abraham, Hongaars componist (overleden 1960)
- 5 - John Burdon Sanderson Haldane, Engels-Indiaas geneticus en evolutiebioloog (overleden 1964)
- 17 - Pim van Boetzelaer van Oosterhout, Nederlands politicus (overleden 1986)
- 23 - Erté, Russisch-Frans ontwerper (overleden 1990)
- december
- 4 - Francisco Franco, Spaans dictator (overleden 1975)
- 15 - Jean Paul Getty, Amerikaans oliemagnaat (overleden 1976)
[bewerken] Overleden
- maart
- 27 - François Ferdinand Hommebon d'Elhoungne (76), Belgisch liberaal politicus en minister van Staat
- 31 - Pieter Frederik van Os (83), Nederlands kunstschilder
- april
- 17 - Alexander Mackenzie (70) tweede minister-president van Canada
- 22 - Édouard Lalo (69), componist
- mei
- 1 - Willem Albert Scholten (72), Nederlands ondernemer
- 29 - Bahá'u'lláh (74), stichter van de Bahai-religie
- juli
- 7 - Ivan Tsjerski (47), Pools-Russisch geoloog en geograaf
- september
- 24 - Jan Willem van Borselen (67), kunstschilder behorend tot de Haagse School
- oktober
- 6 - Alfred Tennyson (83), Brits schrijver
- 7 - Thomas Woolner (66), Engels beeldhouwer en dichter
- november
- 3 - Hervé (67), Frans operettecomponist, zanger, acteur en dirigent
- 25 - Samuel Senior Coronel, (65) Nederlands sociaal geneeskundige
- december
- 6 - Werner von Siemens (75), Duits uitvinder en industrieel
- 18 - Richard Owen (88), Brits bioloog
- exacte datum onbekend
- Constantin Guys (90), Nederlands illustrator
| Zie de categorie 1892 van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |