Edmond Thieffry

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Edmond Thieffry (Etterbeek, 28 september 1892 - Congo nabij het Tanganyikameer, 11 april 1929) was een Belgische Eerste Wereldoorlog luchtaas en luchtvaartpionier. Hij maakte, samen met Leopold Roger en Jef De Bruycker de eerste geslaagde lijnvlucht tussen België en Belgisch-Kongo.

De Eerste Wereldoorlog[bewerken]

Edmond Thieffry studeert rechten in Leuven, en dankt hieraan zijn bijnaam de "De Vliegende Rechter". Na het behalen van zijn doctoraat vervult hij tot 1913 zijn dienstplicht in het 10e linieregiment van het Belgische leger. Bij aanvang van de Eerste Wereldoorlog doet hij dienst als stafattaché van Generaal Leman maar wordt al gauw gevangengenomen door de Duitsers. Hij weet met een motor te ontsnappen naar Nederland waar hij wordt opgepakt door de marechaussee. Daar weet hij zich met behulp van zijn juridische kennis en zijn Nederlandse taalvaardigheid vrij te pleiten. Hij vertrekt naar Antwerpen en voegt zich bij het in het nauw gedreven Belgische leger.

In 1915 wordt hij toegelaten tot het Militair Vliegwezen en behaalt met moeite zijn brevet in Étampes. Hij vernielt tijdens de opleiding dermate veel vliegtuigen dat hij een jachtvliegtuig krijgt toegewezen. Men vertrouwde hem simpelweg geen medevliegers toe.

Op 1 februari 1916 wordt hij overgeplaatst naar het 3e escadrille als waarnemer voor de artillerie, waar hij wordt gewaardeerd om zijn nauwkeurigheid en moed. Al gauw wordt hij overgeplaatst naar het 5e escadrille (De Kometen) van kapitein Jules Dony. Hij haalt enkele stunts uit door over bezet Brussel te vliegen en boven zijn oude Jezuïetenschool (St. Michel) een boodschap voor de school te droppen, hetzelfde doet hij voor zijn verloofde. Beide berichten komen ter bestemming. Hij behaalt zijn eerste toegekende overwinning op 15 maart 1917 op een Duitse tweezitter. Acht dagen later volgt zijn tweede boven Gistel en op 12 mei een derde boven Houthulst. Op 14 juni volgt zijn vierde, een Albatros D.III boven Westende. Dan verhuist het 5e naar Moeren en als hij vanaf daar nabij Diksmuide twee Duitse jagers neerhaalt kan hij zich voortaan een aas noemen. Als enige Belg krijgt hij een Spad VII jager ter beschikking. Op 31 augustus wordt hij door twee Duitse jagers neergehaald, maar weet hij het beschadigde toestel achter de Belgische linies neer te zetten. Hij vervolgt de strijd en weet nog een aantal overwinningen op zijn naam te zetten. Zijn 10e en laatste overwinning behaalt hij op 10 oktober 1917. Dit plaatst hem als derde op de ranglijst van Belgische azen, na Willy Coppens en André de Meulemeester. Kort daarna wordt hij wederom neergeschoten en voor zijn verwondingen behandeld in het door de Duitsers bezet Kortrijk. Hij brengt de rest van de oorlog door als krijgsgevangene in Duitsland.

De vlucht naar Kongo[bewerken]

Bij het beëindigen van de oorlog vertrekt hij via Zwitserland naar Brussel, waar hij op 6 december 1918 aankomt. Hier legt hij de eed als advocaat af. Hij blijft echter bezig met de vliegerij. Zo is hij één van de medeoprichters van Sabena. Hij ontwerpt een plan om een luchtverbinding te realiseren tussen België en zijn toenmalige kolonie Belgisch-Kongo (de huidige Democratische Republiek Congo). Begin 1925 krijgt hij van de ministerraad toestemming voor deze gewaagde vlucht. Sabena stelt een Handley Page W8f, gedoopt Princesse Marie-José, ter beschikking en hij krijgt de volle steun van zijn goede vriend Koning Albert. Om de zandstormen in de Sahara te ontlopen vertrekt hij op 12 februari 1925 vanaf het vliegveld van Haren, de toenmalige luchthaven van Brussel, samen met mecanicien Joseph "Jef" De Bruycker en piloot Leopold Roger richting N’Dolo. Hijzelf treedt op als navigator. De reis verloopt moeizaam en het plan om binnen zeven dagen het einddoel te bereiken wordt o.a. door pech bij lange na niet gehaald. Zo moet men vijf noodlandingen maken, krijgt men last van sterke tegenwinden en breekt een schroef af. De reis liep via Marseille, Oran, Colomb-Bechar, Gao, Fort-Lamy, Bangui en Coquilhatville. Uiteindelijk wordt de bemanning op 3 april, na 51 dagen en 8.200 kilometer, juichend binnengehaald in Leopoldville (het tegenwoordige Kinshasa). De eerste luchtverbinding was een feit en Edmond keert terug naar België.

Hij onderneemt nog twee pogingen om met een sportvliegtuig Kongo te bereiken. De eerste poging was op 9 maart 1928 in een ACAZ C.2 samen met Joseph Lang en Philippe Quersin, maar ze komen niet verder dan Philippeville. De tweede poging volgt op 26 juni van datzelfde jaar, samen met wederom Philippe Quersin. Maar ook deze poging strand, dit keer in Montpellier. Hij vat het plan op om een eigen binnenlandse luchtdienst op te zetten in Kongo. Tijdens zijn tweede proefvlucht in Kongo op 11 april 1929 verongelukt Edmond Thieffry, samen met medevlieger Gaston Julien, nabij het Tangayikameer. Hij was toen 36 jaar.

Het zou nog eens 10 jaar duren eer er een regelmatige lijndienst tot stand kwam tussen Brussel en Kinshasa.

Eervolle onderscheidingen[bewerken]

Bibliografie[bewerken]

  • 1926 Thieffry, Edmond - En avion de Bruxelles au Congo Belge, met voorwoord van Koning Albert I

Trivia[bewerken]

  • Op 10 juli 1932 werd er een borstbeeld met plaquette onthuld ter ere van Edmond Thieffry in Etterbeek. Op de plaquette staat de route die hij aflegde tijdens de beroemde vlucht naar Leopoldville (Kinshasa).[1]
  • Er is te Etterbeek een metrostation Thieffry en een straat naar hem vernoemd.
  • Hij heeft twee documentaires op zijn naam staan.[2]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties

Bron

  • De geschiedenis van de Nederlandse en Belgische Luchtvaart (reeks: De geschiedenis van de luchtvaart) - B. van der Klaauw/Armand van Ishoven/Peter van der Gaag, 1982, uitg. Lekturama,

Noten