Oorlogskruis (België)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Belgisch Oorlogskruis 1914-18

Het Oorlogskruis, in het drietalige België ook "Croix de guerre" en "Kriegskreuz" genoemd, werd op 25 oktober 1915 bij Koninklijk Besluit gesticht (Oorlogskruis 1914-1918) en op 20 juli 1940 door de naar Londen gevluchte Belgische regering vernieuwd (Oorlogskruis 1940-1945). De Belgisch koning Leopold III bevond zich op dat moment in Duitse krijgsgevangenschap.

De onderscheiding was bedoeld voor dapperheid en werd aan militairen van land-, zee- en luchtmacht toegekend. In bijzondere gevallen konden ook vreemdelingen en militaire eenheden worden onderscheiden, in dat laatste geval zou een vaandeldecoratie worden aangebracht.

Het Oorlogskruis werd verleend voor daden van moed tegenover de vijand. Het Belgisch Oorlogskruis kan postuum verleend worden en draagt in dat geval een zwart geëmailleerd staafje op het lint. De onderofficieren, korporaals en soldaten die zijn overleden ten gevolge van door de vijand ontvangen wonden worden benoemd tot ridders van de Orde van Leopold II met palm en ontvangen eveneens het Oorlogskruis.

Op het lint van het Oorlogskruis worden de volgende tekens gedragen:

  • Een bronzen Belgische Leeuw staat voor een vermelding bij regimentsdagorder;
  • Een zilveren Belgische leeuw staat voor een vermelding bij brigadedagorder;
  • Een gouden Belgische leeuw voor een vermelding bij divisiedagorder;
  • Een bronzen palm staat voor een vermelding bij legerdagorder; vijf bronzen palmen worden door een zilveren palm en vijf zilveren palmen worden door een gouden palm vervangen.

Charmant is het gebruik om een kleine fourragère op het lint van het Oorlogskruis te dragen. De nestels worden dan zorgvuldig om het lint geknoopt.

De leeuwen hebben soms de vorm van schildjes en zijn soms leeuwvormig.

Het voorbeeld voor de Belgische decoratie was het Franse Oorlogskruis (Frans: "Croix de Guerre") de op 8 april 1915, in het tweede jaar van de Eerste Wereldoorlog, voor het eerst ingestelde onderscheiding voor moed. De Franse onderscheiding werd in 1939 vernieuwd. Ook het Franse Oorlogskruis wordt aan eenheden van het leger, de vloot en de luchtmacht en aan de in een dagorder individueel vermelde militairen uitgereikt. Het door België gevolgde decoratiestelsel waarbij een in een dagorder eervol vermelde militair een palm op het lint draagt vond ook in België ingang. Men ziet in België ook wel kleine bronzen, zilveren en gouden schijfjes met afbeeldingen van de Brabantse leeuw op het lint.

Ook het Franstalige Luxemburg stelde tweemaal een Croix de Guerre in. De Oorlogskruizen in andere landen, waaronder Griekenland en Tsjechoslowakije zijn onder "Oorlogskruis" verzameld.

Dragers van het Oorlogskruis 1940[bewerken]

Belgisch Oorlogskruis 1940-45

Het Oorlogskruis 1940

Het achtpuntige kruis van Malta is van brons, het heeft acht bronzen ballen op de punten en een medaillon met de Brabantse leeuw. Als verhoging is een bronzen beugelkroon aangebracht. Het model is gelijk aan het Militair Kruis uit 1885.

Op het medaillon is de Brabantse leeuw afgebeeld, de keerzijde draagt een "L" voor Leopold. Ook op de palmen staat een kleine "L". Het lint is rood met drie smalle groene strepen[2].

Het Oorlogskruis[bewerken]

Belgisch Oorlogskruis 1954

Op 3 april 1954 heeft de Belgische regering een tweede Oorlogskruis, nu zonder jaartal, ingesteld. De onderscheiding is voor de volgende oorlogen gedacht. Het kruis is gelijk aan dat van het Oorlogskruis 1940 maar de medaillons zijn verschillend. Men koos voor een koninklijk wapen op de voorzijde en een Brabantse leeuw op de achterzijde. Het lint is groen met drie smalle rode strepen en dus het spiegelbeeld van het oudere oorlogskruis.

Externe link[bewerken]

Literauur
  • Paul Hieronymussen, Orders medals and decorations. Londen, 1967.
  • H.G. Meijer en R.Vis, "Het Vliegerkruis", Amsterdam 1997

Referenties

  1. a b c d Opgave door H. Meijer en R. Vis
  2. Hieronymussen