23 november

23 november is de 327ste dag van het jaar (328ste dag in een schrikkeljaar) in de gregoriaanse kalender. Hierna volgen nog 38 dagen tot het einde van het jaar.

Gebeurtenissen

•  Algemeen
  • 1788 - Begin van de strengste winter sinds in 1706 in Nederland met metingen werd begonnen.
  • 1980 - Bij een serie aardbevingen in het zuiden van Italië komen ongeveer 4800 mensen om. Vooral Eboli wordt zwaar getroffen.

•  Media
  • 1923 - Eerste officiële en regelmatige uitzendingen van Radio Belgique.
  • 1936 - Het eerste nummer van het tijdschrift Life wordt uitgebracht.
  • 1940 - Het eerste (illegale) nummer van De Waarheid verschijnt in een oplage van 6.000 exemplaren.
  • 1991 - Wereldwijd wordt bekend gemaakt dat zanger Freddie Mercury lijdt aan AIDS

•  Oorlog
  • 1946 - De Vietnamoorlog wordt begonnen door Frankrijk, die begint met het bombarderen van de havenstad Haiphong (Tonkin) met Franse oorlogsschepen.

•  Politiek
  • 1890 - Koning Willem III sterft zonder mannelijke nakomelingen. Zijn enige dochter, de 10-jarige prinses Wilhelmina, volgt hem op als Koningin der Nederlanden onder het regentschap van haar moeder, koningin Emma
  • 1890 - Het Groothertogdom Luxemburg wordt losgemaakt uit de personele unie met Nederland
  • 1900 - Paul Kruger landt te Marseille
  • 1975 - Begrafenis Francisco Franco (dictator Spanje)
  • 1978 - Liechtenstein wordt lid van de Raad van Europa.
  • 1989 - Minstens 300.000 mensen betogen op het Wenceslawplein in Praag voor democratische hervormingen
  • 2003 - In Georgië vindt de Rozenrevolutie plaats waarbij Micheil Saakasjvili aan de macht komt, en president Edoeard Sjevardnadze wordt afgezet, deze verlaat het land met onbekende bestemming.

•  Religie
  • 1654 - Blaise Pascal heeft bijzondere metafysische ervaring.
  • 1700 - Kardinaal Giovanni Francesco Albani wordt gekozen tot Paus Clemens XI.
  • 1761 - Paus Clemens XIII creëert tien nieuwe kardinalen.
  • 1804 - Tijdens het verblijf van paus Pius VII in Lyon, onderweg naar de kroning van Napoleon in Parijs, sterft zijn reisgenoot kardinaal Stefano Borgia.
  • 1832 - Stichting van de Congregatie van de Zusters van Liefde van Onze Lieve Vrouw Moeder van Barmhartigheid door pastoor Joannes Zwijsen in Tilburg.
  • 1999 - Splitsing van de Rooms-katholieke Apostolische Administratie Europees Rusland in de Apostolische Administraties Noord-Europees Rusland en Zuid-Europees Rusland.

Geboren

• 1221 - Alfons X van Castilië (overleden 1284)
• 1616 - John Wallis, Brits wiskundige (overleden 1703)
• 1641 - Anthonie Heinsius, Nederlands politicus (overleden 1720)
• 1785 - Jan Roothaan, Nederlands generaal-overste van de Sociëteit van Jezus (overleden 1853)
• 1804 - Franklin Pierce, veertiende president van de Verenigde Staten (overleden 1869)
• 1837 - Johannes Diderik van der Waals, Nederlands natuurkundige (overleden 1923)
• 1859 - Billy the Kid, Amerikaans bandiet (overleden 1881)
• 1860 - Hjalmar Branting, Zweeds politicus (overleden 1925)
• 1862 - Théo van Rysselberghe, Belgisch schilder (overleden 1926)
• 1863 - János Hadik, Hongaars politicus (overleden 1933)
• 1869 - Valdemar Poulsen, Deens ingenieur en uitvinder (overleden 1942)
• 1874 - George Buff, Nederlands atleet (overleden 1955)
• 1887 - Boris Karloff, Brits acteur (overleden 1969)
• 1887 - Henry Moseley, Brits natuurkundige (overleden 1915)
• 1888 - Harpo Marx, Amerikaans acteur (overleden 1964)
• 1892 - Erté, Russisch-Frans ontwerper (overleden 1990)
• 1893 - Ernst Grünfeld, Oostenrijks schaker (overleden 1962)
• 1893 - Lou Onvlee, Nederlands taalkundige, hoogleraar en zendeling (overleden 1986)
• 1896 - Jan Roos, Nederlands straatartiest (overleden 1979)
• 1903 - Kea Bouman, Nederlands tennisster (overleden 1998)
• 1903 - Juan Jover, Spaans autocoureur (overleden 1960)
• 1909 - Jean Jadot, Belgisch curie-aartsbisschop (overleden 2009)
• 1910 - Evert Vermeer, Nederlands politicus (overleden 1960)
• 1919 - Peter Frederick Strawson, Brits filosoof (overleden 2006)
• 1921 - Hein Roethof, Nederlands ambtenaar, humanist, journalist en politicus (overleden 1996)
• 1922 - Manuel Fraga, Spaans politicus (overleden 2012)
• 1922 - Vo Van Kiet, premier van Vietnam (overleden 2008)
• 1924 - Anita Linda, Filipijns actrice
• 1924 - André Rosseel, Belgisch wielrenner (overleden 1965)
• 1926 - R.L. Burnside, Amerikaans gitarist en blueszanger (overleden 2005)
• 1927 - Angelo Sodano, Italiaans kardinaal-staatssecretaris
• 1931 - Karel Boumans, Vlaams stripauteur (overleden 2003)
• 1933 - Ferry Hoogendijk, Nederlands journalist en politicus
• 1933 - Krzysztof Penderecki, Pools componist
• 1935 - Vladislav Volkov, Russisch kosmonaut (overleden 1971)
• 1939 - Helen Shepherd, Nederlands zangeres
• 1940 - Gösta Pettersson, Zweeds wielrenner
• 1941 - Franco Nero, Italiaans acteur
• 1943 - Günther Beckstein, Duits advocaat en politicus
• 1946 - Hans Hoekman, Nederlands hoorspelacteur
• 1949 - Eric Van Rompuy, Belgisch politicus
• 1949 - Charlotte Teske, Duits atlete
• 1953 - Johan de Meij, Nederlands trombonist, componist en dirigent
• 1954 - Bruce Hornsby, Amerikaans zanger en songwriter
• 1955 - Martine Tanghe, Vlaams journaliste en nieuwslezeres
• 1956 - Shane Gould, Australisch zwemster
• 1957 - Annet Malherbe, Nederlands actrice
• 1960 - Peter Daenens, Belgisch atleet
• 1966 - Wouter Kusters, Nederlands taalkundige en publicist
• 1970 - René Verkerk, Nederlands diskjockey en programmamaker
• 1971 - Alex Roy, Amerikaans zakenman en rallyrijder
• 1972 - Tonči Martić, Kroatisch voetballer en zaakwaarnemer
• 1973 - Marie Collonvillé, Frans atlete
• 1973 - Claudia Zwiers, Nederlands judoka
• 1974 - Saku Koivu, Fins ijshockeyer
• 1974 - Nathan O'Neill, Australisch wielrenner
• 1976 - Joe Sumner, Engels muzikant
• 1978 - Terrence Trammell, Amerikaans atleet
• 1979 - Ivica Kostelić, Kroatisch alpineskiër
• 1981 - Stefan Groothuis, Nederlands schaatser
• 1982 - Saïd Haddou, Frans wielrenner
• 1982 - Levi Risamasu, Nederlands voetballer
• 1984 - Lucas Grabeel, Amerikaans acteur, zanger, danser
• 1985 - Ahn Hyun-soo, Koreaans shorttracker
• 1985 - Mirte Roelvink, Nederlands voetbalster
• 1986 - Ivan Bandalovski, Bulgaars voetballer
• 1988 - Jens Keukeleire, Belgisch wielrenner
• 1988 - Loes Zanderink, Nederlands zwemster
• 1992 - Miley Cyrus, Amerikaans zangeres

Overleden

• 615 - Heilige Columbanus (ong 72), Iers abt, missionaris en stichter van verschillende kloosters op het Europese vasteland
• 1572 - Agnolo Bronzino (69), Italiaans schilder
• 1840 - Louis de Bonald (86), Frans politicus, schrijver en filosoof
• 1856 - Thomas Seddon (35), Engels kunstschilder
• 1890 - Willem III (73), Koning der Nederlanden
• 1894 - Eugène Maximiliaan August Alexander Karel Frackers (50), Nederlands militair
• 1912 - Charles Bourseul (83), Frans technicus en uitvinder
• 1916 - Eduard Nápravník (77), Tsjechisch componist en dirigent
• 1920 - Alfred Tepe (79), Nederlands architect
• 1942 - Stanisław Saks (44), Pools wiskundige
• 1953 - Reinder Brolsma (71), Nederlands schrijver
• 1962 - Han Friedericy (62), Nederlands schrijver en ambtenaar
• 1965 - Elisabeth in Beieren (89), Belgisch koningin
• 1974 - Cornelius Ryan (54), Iers-Amerikaans schrijver
• 1978 - Hanns Johst (88), Duits toneelschrijver
• 1980 - Jan Boots (68), Nederlands presentator
• 1986 - Red Hamilton (65), Amerikaans autocoureur
• 1989 - Guus Weitzel (85), Nederlands radio-omroeper en -verslaggever
• 1990 - Roald Dahl (74), Brits schrijver
• 1990 - Renate Rubinstein (61), Nederlands schrijfster en columniste
• 1991 - Klaus Kinski (65), Duits acteur
• 1995 - Louis Malle (63), Frans filmregisseur
• 2002 - Boudewijn Büch (53), Nederlands schrijver
• 2002 - Roberto Matta (91), Chileens architect, schilder en beeldhouwer
• 2003 - Nick Carter (79), Nieuw-Zeelands wielrenner
• 2004 - Wim Rigter (37), Nederlands radiopresentator
• 2006 - Aleksandr Litvinenko (43), Russisch medewerker veiligheidsdienst en dissident
• 2006 - Philippe Noiret (76), Frans acteur
• 2007 - Jan Beijert (79), Nederlands bestuurder, politicus en columnist
• 2007 - Coen Oort (78), Nederlands econoom en topambtenaar
• 2007 - Óscar Carmelo Sánchez (36), Boliviaans voetballer
• 2008 - Frits Böttcher (93), Nederlands hoogleraar en mede-oprichter van de Club van Rome
• 2008 - Richard Hickox (60), Engels dirigent
• 2008 - Jean Markale (80), Frans schrijver
• 2008 - Erik Silvester (66), Duits schlagerzanger
• 2009 - Pim Koopman (68), Nederlands drummer, producer en componist
• 2011 - Montserrat Figueras (63), Spaans sopraan
• 2011 - Frans Künen (81), Nederlands atleet
• 2011 - Jim Rathmann (83), Amerikaans autocoureur
• 2011 - Charles de Wolff, (79), Nederlands dirigent en organist

Viering/herdenking

• Rooms-katholieke kalender:
  • Heilige Trudo van Haspengouw († 693)
  • Heilige Columbaan († 615) - Vrije Gedachtenis
  • Heilige Clemens I († 97) - Vrije Gedachtenis
  • Heilige Lukretia (van Mérida) († c. 304)
  • Heilige Felicitas van Rome († 165)
  • Zalige Miguel Pro († 1927)
  • Heilige Margaretha van Savoye († 1464)
  • Heilige Wilfetrudis van Nijvel († 669)
  • Heilige Menefrew, Welsh heilige

Weerextremen

Nederland

Dagrecords

• 1998 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur -5,1 °C
• 1980 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 13,3 °C
• 1993 - Laagste minimumtemperatuur -8,9 °C
• 1984 - Hoogste maximumtemperatuur 14,6 °C
• 1928 - Hoogste uurgemiddelde windsnelheid 17,5 m/s
• 1983 - Langste zonneschijnduur 7,4 uur
• 1944 - Langste neerslagduur 8 uur
• 1944 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 19,3 mm
• 1930 - Laagste etmaalgemiddelde relatieve vochtigheid 72 %

België

Dagrecords

• 1858 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur -7,1 °C
• 2003 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 13,9 °C
• 1858 - Laagste minimumtemperatuur -10,5 °C
• 1984 - Hoogste maximumtemperatuur 15,9 °C
• 1977 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 14 mm

Uitzonderlijke gebeurtenissen

• 1998 - Zeer koud: tot –12,2 °C in Stavelot en -15,6 °C In Elsenborn (eerste maal in 10 jaar).

Bronnen, noten en/of referenties