1859

1859
Eeuwen:	18e eeuw · 19e eeuw · 20e eeuw
Decennia:	1840-1849 · 1850-1859 · 1860-1869
Jaren:	<< · < · 1858 · 1859 · 1860 · > · >>
Jaartelling in verschillende culturen
Ab urbe condita:		2612 MMDCXII
Armeense jaartelling:		1308 ԹՎ ՌՅԸ
Chinese jaartelling:		4555 – 4556 乙午 – 丙未
Christelijke jaartelling:		1859 MDCCCLIX
Ethiopische jaartelling:		1851 – 1852
Hebreeuwse jaartelling:		5619 – 5620
Hindoekalenders:
- Vikram Samvat		1914 – 1915
- Shaka Samvat		1781 – 1782
- Kali Yuga		4960 – 4961
Iraanse jaartelling:		1237 – 1238
Islamitische jaartelling:		1276 – 1277
Maçonnieke jaartelling:		5858 – 5859
Dit jaar naar onderwerp
Lijst van landen in 1859
Juliaanse kalender van 1859
Gregoriaanse kalender van 1859

Een jeugdige Charles Darwin (1840)

Het jaar 1859 is het 59e jaar in de 19e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

januari

• 5 - Alexander Johan Cuza wordt gekozen tot vorst van Moldavië.
• 24 - Alexander Johan Cuza wordt gekozen tot vorst van Walachije. Het streven naar vereniging van de beide vorstendommen krijgt een sterke impuls.

juni

• 24 - Slag van Solferino. De gezamenlijke legers van Piëmont en Frankrijk verslaan die van Oostenrijk. De eenwording van Italië komt dichterbij doordat Lombardije bij Piëmont komt.

juli

• 4 - Bij Magenta worden de Oostenrijkers opnieuw verslagen. Milaan en Toscane komen in handen van Sardinië-Piëmont.

augustus

• 25 - De Imam van de Kaukasus Sjamil en zijn familie worden door Russische strijdkrachten gearresteerd. Daarmee komt feitelijk na tientallen jaren een einde aan de Kaukasusoorlog.
• 28 - de eerste olieraffinaderij van Standard Oil wordt in bedrijf genomen door "colonel" Edwin Drake in Titusville in het westen van Pennsylvania.

september

• 2 - De aarde wordt getroffen door de ergste zonnewind in de recente geschiedenis. Overal ter wereld vallen telegraafverbindingen uit. Het noorderlicht is zelfs in Cuba en Hawaï te zien.

oktober

• 13 - Multatuli (pseudoniem voor Eduard Douwes Dekker) legt de laatste hand aan zijn debuutroman Max Havelaar, of de koffij-veilingen der Nederlandsche Handelmaatschappij.
• 16 - Een groepje abolitionisten onder leiding van John Brown doet een aanval op een federaal wapendepot in het stadje Harpers Ferry (Virginia). De volgende dag wordt de groep uitgeschakeld door een eenheid mariniers onder Robert E. Lee.

november

• 24 - Charles Darwin publiceert zijn boek The origin of species in 1200 exemplaren.
• november - De wiskundige Bernhard Riemann publiceert in de Monatsberichte der Berliner Akademie het artikel Ueber die Anzahl der Primzahlen unter einer gegebenen Grösse, met daarin de Riemann-hypothese.
• november - De Parijse Belg Etienne Lenoir krijgt octrooi op een verbrandingsmotor.

zonder datum

• De Missouri Botanical Garden gaat open voor het publiek.
• De kedive van Egypte, Said Pasja, sticht de stad Port Said.
• Gaston Planté, een Franse natuurkundige, vindt de loodzuurbatterij uit.
• Introductie van de petroleumlamp.
• De bewoners van het Zuiderzee-eiland Schokland verlaten onder druk van de Nederlandse regering hun woningen, die direct daarna onbewoonbaar worden gemaakt.

Muziek

• Charles Gounod: Ave Maria, voor sopraan solo, orgel, piano en orkest - naar Johann Sebastian Bach, Wohltemperiertes Klavier, 1 deel, 1e prelude in C groot
• Johannes Brahms componeert zijn Serenade nr 2, Opus 16

Literatuur

• Edward Fitzgerald: The Rubáiyát of Omar Khayyám
• Eerste publicatie van A Tale of Two Cities van Charles Dickens
• George Eliot schrijft The Lifted Veil en publiceert Adam Bede
• Jules Verne publiceert Voyage à reculons en Angleterre et en Écosse

Beeldende Kunst

• 

  Absinthdrinker Édouard Manet

Bouwkunst

• 

  Sint-Martinuskerk, Warga, Hendricus Johannes Wennekers

• 

  Dijkstoelhuis, Wageningen, A. van der Steur

• 

  Congreskolom, Brussel, Joseph Poelaert

Geboren

januari

• 11 - Romain Steppe, Belgisch kunstschilder (overleden 1927)

februari

• 13 - Frank van der Goes, Nederlands marxistisch theoreticus (overleden 1939)

maart

• 8 - Kenneth Grahame, Engels schrijver (overleden 1932)

april

• 18 - Per Lasson, Noors componist (overleden 1883)

mei

• 2 - Jerome K. Jerome, Engels schrijver (overleden 1927)
• 3 - Enrique Mendiola, Filipijns pedagoog (overleden 1914)
• 6 - Willem Kloos, Nederlands dichter (overleden 1938)
• 15 - Pierre Curie, Frans natuurkundige (overleden 1906)
• 22 - Arthur Conan Doyle, Engels schrijver (overleden 1930)
• 26 - Felipe Agoncillo, Filipijns diplomaat en politicus (overleden 1941)
• 26 - Josip Pagliaruzzi, Sloveens dichter en schrijver (overleden 1885)
• 29 - Erich Wasmann, Oostenrijks entomoloog en pater (overleden 1931)

juli

• 10 - William Le Roy Emmet, Amerikaans elektrotechnicus (overleden 1941)

augustus

• 4 - Knut Hamsun, Noors schrijver en Nobelprijswinnaar (overleden 1952)
• 28 - Arnold Frederik Holleman, Nederlands scheikundige en hoogleraar (overleden 1953)

september

• 3 - Jean Jaurès, Frans politicus (overleden 1914)
• 20 - Cyriel Buysse, Vlaams schrijver (overleden 1932)
• 22 - Paul Baum, Duits kunstschilder (overleden 1932)

oktober

• 18 - Henri Bergson, Frans filosoof (overleden 1941)
• 20 - John Dewey, Amerikaans psycholoog (overleden 1952)

november

• 15 - Christopher Hornsrud, Noors politicus (overleden 1960)
• 19 - Michail Ippolitov-Ivanov, Russisch componist, dirigent en muziekpedagoog (overleden 1935)
• 23 - Billy the Kid, Amerikaans 'outlaw' (overleden 1881)

december

• 15 - Karl Wetaschek, Oostenrijks componist en dirigent (overleden 1936)
• 15 - Lejzer Zamenhof, Russisch bedenker van de kunsttaal Esperanto (overleden 1917)

Overleden

januari

• 18 - Alfred Vail (51), uitvinder

mei

• 6 - Alexander von Humboldt (89), Duits natuuronderzoeker en ontdekkingsreiziger
• 26 - Maria Anna Sophia Elisabeth van Saksen-Weimar-Eisenach (7), Duits vorstin

augustus

• 4 - Jean-Marie Vianney (Pastoor van Ars) (73), parochiepriester

september

• 1 - Louis Querbes, priester en stichter van de congregatie van de Viatorianen
• 15 - Isambard Kingdom Brunel (53), Brits ingenieur

Weerextremen in België

• 12 november: laagste etmaalgemiddelde temperatuur ooit op deze dag: 0,3 °C.
• 18 december: laagste etmaalgemiddelde temperatuur ooit op deze dag: -10,3 °C.

Mediabestanden

Zie de categorie 1859 van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.