Jules Verne

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Icoontje doorverwijspagina Zie Jules Verne (doorverwijspagina) voor andere betekenissen van Jules Verne.
Jules Verne
Verne (foto door Nadar omstreeks 1890)
Verne (foto door Nadar omstreeks 1890)
Algemene informatie
Volledige naam Jules Gabriel Verne
Geboren Nantes, 8 februari 1828
Overleden Amiens, 24 maart 1905
Werk
Bekende werken Naar het middelpunt der aarde, 1864; Twintigduizend mijlen onder zee, 1869-70; De reis om de wereld in tachtig dagen, 1872
Franstalige schrijvers
Portaal  Portaalicoon   Literatuur
Handtekening van Jules Verne

Jules Verne (Nantes, 8 februari 1828Amiens, 24 maart 1905) was een Franse schrijver en pionier in het sciencefictiongenre.

Levensloop[bewerken]

Jules Gabriel Verne werd geboren als oudste van de vijf kinderen van Pierre Verne, een Parijse advocaat uit een geslacht van juristen, en Sophie Allotte de la Fuÿe. Hij groeide op in Île Feydeau te Nantes. In 1847 ging hij naar Parijs om rechten te gaan studeren. Hij trouwde in 1857 met Honorine de Viane, een weduwe die reeds twee dochters had. In 1861 kregen ze een zoon, Michel Jules Verne.

Zijn boek Cinq semaines en ballon (Vijf weken in een ballon) betekende in 1863 zijn doorbraak, en werd in verschillende talen gepubliceerd. Vanaf dat moment werden er jaarlijks twee of meer boekdelen van zijn hand gepubliceerd.

De familie Verne vestigde zich in 1871 in Amiens. In 1888 werd Jules Verne gekozen in de gemeenteraad. Hij hield zich in het bijzonder bezig met culturele zaken, zoals theaters (bijvoorbeeld het stadscircus, het tegenwoordige Cirque Jules Verne), scholen en stedelijke ontwikkeling. Verne werd drie keer herkozen (in 1892, 1896 en 1900).

Jules Verne overleed te Amiens op 77-jarige leeftijd, zijn graf is te vinden in Amiens. Het 'musée Jules Verne' is gevestigd in Nantes.

Toekomstvoorspeller[bewerken]

Verne is vooral bekend als de schrijver die "de toekomst voorspelde". Hij beschreef in zijn boeken veel zaken die destijds als fantasie werden beschouwd, maar later in een indrukwekkend aantal gevallen werkelijkheid werden. Hij voorzag een reis naar de maan die iets meer dan 100 jaar later voor het eerst gerealiseerd werd tijdens het Apollo-programma. Maar er zijn ook essentiële verschillen tussen dit boek en de ruimtevaart aan te wijzen. Zo worden de maanreizigers van Jules Verne afgeschoten met behulp van een reusachtig kanon en niet gelanceerd met een raket. De maanreizigers landden ook niet op de maan, maar vlogen er omheen om vervolgens terug te keren, iets wat later ook in het Apollo-programma zou gebeuren met Apollo 8 (1968, gepland) en Apollo 13 (1970, ongepland, na een ontploffing aan boord). Noemenswaardig is dat de plaats van lancering ook op Cape Canaveral was en de plaats waar Apollo 11 neerkwam op aarde maar enkele kilometers verschilde met de kogel uit het boek van Verne.

Verder voorzag hij onder andere de langeafstandsreizen in luchtballonnen en de tochten van onderzeeboten onder het poolijs.

"Voor mijn ogen spartelde een vreselijk monster." (20.000 mijlen onder zee).

Zijn gave om deze voorspellingen te doen berustte echter niet alleen op fantasie. Hij was zeer intelligent, was zeer goed op de hoogte van de technische ontwikkelingen van zijn tijd, deed degelijk onderzoek en paste wetenschappelijke logica toe.

Omdat het 19e eeuwse boeken zijn, is de informatie soms achterhaald. Zo maakt een aantal mensen in Hector Servadac een reis op een komeet. Terwijl de komeet van de aarde af beweegt, daalt de temperatuur niet verder dan 60 graden onder nul omdat Jules Verne veronderstelde (op basis van destijds beschikbare informatie) dat dat het absoluut nulpunt is, terwijl inmiddels bekend is dat het absolute nulpunt op 273,15 graden onder nul ligt. En in Naar het middelpunt der aarde nemen de hoofdrolspelers een voorraad proviand en uitrusting mee die in werkelijkheid niet te tillen zou zijn geweest. In Van de aarde naar de maan voelen de reizigers steeds de zwaartekracht van de aarde, terwijl ze in werkelijkheid gewichtsloos zouden zijn geweest.

Analyse[bewerken]

Veel van Vernes romans kunnen worden beschouwd als populairwetenschappelijke aardrijkskunde of natuurkunde verpakt in een spannend avontuur en bevatten dus een educatief element. [bron?] De vaardigheden van ingenieur Cyrus Smith hebben niet ten doel het leven van de kolonisten van Het geheimzinnige eiland te redden, maar zijn een praktische les in natuur- en scheikunde. Professor Lidenbrock onderneemt geen expeditie Naar het middelpunt der aarde om wetenschappelijk onderzoek te verrichten, maar om een populaire uiteenzetting van de geologie te geven. En de boosaardige ingenieur Robur de veroveraar gebruikt zijn helikopter niet om de president en de secretaris van de ballonvaardersclub te ontvoeren, maar om de lezer in te wijden in de geheimen van de aerodynamica.

De reis om de wereld in 80 dagen

De boeken bevatten ook een volwassen humor, die zelfs nu nog actueel blijkt [bron?], zoals in De reis om de wereld in 80 dagen wanneer inspecteur Fix van de consul in Suez te horen krijgt:

"De paspoorten dienen immers nergens anders toe dan om een fatsoenlijk man in zijn bewegingen te hinderen en een schurk bij zijn vlucht behulpzaam te zijn!"

Wellicht nog actueler is de volgende conversatie uit Vijf weken in een luchtballon:

“Hinderpalen zijn er om overwonnen te worden," antwoordde Ferguson ernstig, "en wat de gevaren betreft, wie ter wereld kan gevaar ontvluchten? Er is altijd gevaar in het leven; het kan zeer gevaarlijk zijn, aan tafel te zitten of de hoed op het hoofd te zetten; je moet datgene, wat nog gebeuren moet, zien alsof het al gebeurd is, en wat er nu is moet je zien, alsof het nog gebeuren moet, want de toekomst is tegenwoordig erg dichtbij."

Uitgaven in Nederland[bewerken]

Robur de Veroveraar

In Nederland was het werk tot 2005 vrijwel alleen nog antiquarisch verkrijgbaar. In 2005 werden de bekendste titels, waaronder De reis om de wereld in 80 dagen, Reis naar het middelpunt van de aarde en 20.000 mijlen onder zee opnieuw uitgegeven in hardcover.

Esperanto[bewerken]

Zijn huis in Le Crotoy

Verne was geïnteresseerd in vele uiteenlopende onderwerpen, waaronder Esperanto. Het boek met als voorlopige titel Voyage d´études (Studiereis) (ongepubliceerd tot 1993) bevat 50 bladzijden over Esperanto. Daar zegt één van zijn helden: "Esperanto is het zekerste, en snelste voertuig naar beschaving". En hij zei aan zijn volgelingen: "De sleutel tot een gemeenschappelijke taal, verloren in de Toren van Babel, kan worden gevonden in het gebruik van het Esperanto". Het boek - waaruit elke herinnering aan het Esperanto is verdwenen - zou worden voltooid door zijn zoon. Het kreeg als titel L'étonnante aventure de la mission Barsac (1920).

Song[bewerken]

In 1991 maakte de Nederlandse band Peru het album Moon. Op dat album is er ook een song genoemd naar Jules Verne.

Bibliografie[bewerken]

Korte verhalen

Secundaire Literatuur[bewerken]

  • Franquinet, E.: Jules Verne, zijn persoon en zijn werk. Eindhoven: De Pelgrim, 1942-1943.
  • Franquinet, E.: Jules Verne en zijn Wonderreizen. Zeist: De Haan, 1964.
  • Costello, Peter: Jules Verne. De man die de toekomst uitvond. Utrecht [etc.]: Het Spectrum, 1979.
  • Inleiding door Marcel Baudet in Jules Verne's Meester Zacharias en de eeuwige Adam. Meppel [etc.]: Boom, 1978.
  • Waij, Kees en Roest, Frits: Jules Verne Bibliografie. Jules Verne Genootschap, 2007.
  • Luijters, Guus en leden Jules Verne Genootschap: In de ban van Jules Verne. Soesterberg: Aspekt, 2005.
  • Bastelaar, Karol van: De Jules Verne Gids. Rijswijk: Elmar, 2005

Externe links[bewerken]