24 maart

24 maart is de 83ste dag van het jaar (84ste dag in een schrikkeljaar) in de gregoriaanse kalender. Hierna volgen nog 282 dagen tot het einde van het jaar.

Gebeurtenissen

•  Algemeen
  • 1482 - Hertogin Maria van Bourgondië valt van haar paard en sterft bij het kasteel van Wijnendale.
  • 1947 - Bij een brand in de staatsmijn Hendrik in Brunssum komen dertien mijnwerkers om het leven.
  • 1989 - De olietanker Exxon Valdez loopt voor de kust van Alaska aan de grond; er komt minstens 42.000 m³ olie vrij.
  • 1999 - Brand in de Mont Blanctunnel, 39 mensen komen om.
  • 2003 - De Nederlandse verpleegkundige Lucia de Berk krijgt levenslang voor de moord op diverse patiënten. Op 14 april 2010 wordt ze echter vrijgesproken door de Hoge Raad.

•  Media
  • 1946 - Eerste uitzending van Alistair Cooke's Letter from America.
  • 1965 - KING Radio begint zijn uitzendingen.
  • 1990 - De Levenslijnactie van VTM voor fundamenteel kankeronderzoek in België sluit af op een totaalbedrag van 166 miljoen Belgische frank (circa 4,1 miljoen euro).

•  Oorlog
  • 1943 - Vrijwel alle Nederlandse artsen maken het woordje 'arts' op hun naamborden onleesbaar om geen lid te hoeven worden van de door de Duitsers ingestelde 'Artsenkamer'.
  • 1999 - De NAVO begint bombardementen op Servische doelen in de Kosovo-oorlog.
  • 1999 - Een F-16 van de Koninklijke Luchtmacht haalt een Servische MiG-29 gevechtsjager neer.

•  Politiek
  • 1848 - Relletjes op de Dam in Amsterdam.
  • 1933 - Via het 'Ermächtigungsgesetz' wordt Adolf Hitler dictator van Duitsland.
  • 1975 - Het al maanden smeulende verzet tegen de metrobouw in de Amsterdamse Nieuwmarktbuurt komt tot een grimmige uitbarsting.
  • 1976 - Militaire putsch in Argentinië, president Isabel Perón wordt aan de kant gezet, de macht wordt overgenomen door een militaire junta onder leiding van Jorge Videla.
  • 1980 - De El Salvadoraanse aartsbisschop en mensenrechtenactivist Oscar Romero wordt vermoord.
  • 2000 - Klaas de Vries wordt Nederlands minister van Binnenlandse Zaken, ter vervanging van de afgetreden Bram Peper. Willem Vermeend volgt De Vries op als minister van Sociale Zaken, en Wouter Bos wordt in plaats van Vermeend staatssecretaris van Financiën.

•  Religie
  • 1518 - Paus Leo X creëert één nieuwe kardinaal.
  • 1568 - Paus Pius V creëert vier nieuwe kardinalen.
  • 1734 - Paus Clemens XII creëert vier nieuwe kardinalen.
  • 1884 - Paus Leo XIII creëert twee nieuwe kardinalen.
  • 1895 - Bisschopswijding van Henricus van de Wetering, hulpbisschop van Utrecht, in de Sint Vituskerk te Hilversum.
  • 1924 - Paus Pius XI creëert twee nieuwe kardinalen.
  • 1977 - Benoeming van Joseph Ratzinger tot aartsbisschop van München en Freising in Duitsland
  • 2006 - Paus Benedictus XVI creëert vijftien nieuwe kardinalen.

•  Sport
  • 1913 - Het Nederlands elftal wint voor het eerst van Engeland. In Den Haag wordt het 2-1 door twee doelpunten van Huug de Groot.
  • 1930 - In Rijnsburg wordt de Nederlandse amateurvoetbalclub Rijnsburgse Boys opgericht.
  • 1942 - Oprichting van de Boliviaanse voetbalclub Nacional Potosí.
  • 2007 - De Nederlandse atlete Lornah Kiplagat wordt in haar geboorteland Kenia wereldkampioen veldlopen.
  • 2007 - Het Montenegrijns voetbalelftal speelt zijn eerste officiële interland. In Podgorica wordt Hongarije met 2-1 verslagen.
  • 2012 - Voetbalclub KSC Lokeren Oost-Vlaanderen wint, voor de eerste keer in zijn geschiedenis, de Beker van België door in de finale KV Kortrijk met 0-1 te verslaan.

•  Wetenschap en technologie
  • 1882 - Robert Koch maakt zijn ontdekking wereldkundig: de bacterie die tuberculose veroorzaakt
  • 1974 - Officiële opening van de Universiteit van Mauritius.
  • 1992 - Dirk Frimout vertrekt met de Spaceshuttle Atlantis, als eerste Belgische ruimtevaarder.
  • 2001 - Mac OS X, het nieuwe besturingssysteem van Apple wordt gelanceerd.

Geboren

Steve McQueen
geboren in 1930

Tommy Hilfiger
geboren in 1951

Nena
geboren in 1960

Twan Huys
geboren in 1964

Alyson Hannigan
geboren in 1974

• 1188 - Ferrand van Portugal, echtgenoot van de Vlaamse gravin Johanna van Constantinopel (overleden 1233)
• 1494 - Georgius Agricola, Duits natuuronderzoeker (overleden 1555)
• 1607 - Michiel de Ruyter, Nederlands zeeheld (overleden 1676)
• 1802 - Jacob van Lennep, Nederlands schrijver (overleden 1868)
• 1829 - Ignacio Zaragoza, Mexicaans generaal (overleden 1862)
• 1864 - Karel Frederik Wenckebach, Nederlands hoogleraar geneeskunde (overleden 1940)
• 1874 - Harry Houdini, Amerikaans boeienkoning en illusionist (overleden 1926)
• 1878 - Top Naeff, Nederlands schrijfster (overleden 1953)
• 1881 - Kristian Middelboe, Deens voetballer en voetbalbestuurder (overleden 1965)
• 1884 - Peter Debye, Nederlands-Amerikaans scheikundige (overleden 1966)
• 1884 - Eugène Tisserant, Frans curiekardinaal (overleden 1972)
• 1888 - Friedrich Burmeister, Oost-Duits minister (overleden 1968)
• 1891 - Willem van Iependaal, Nederlands schrijver en dichter (overleden 1970)
• 1891 - Charley Toorop, Nederlands schilderes en lithografe (overleden 1955)
• 1892 - Gabriel Reyes, Filipijns aartsbisschop (overleden 1952)
• 1895 - Ragnar Melén, Zweeds atleet (overleden 1961)
• 1897 - Charles Eyck, Nederlands schilder (overleden 1983)
• 1897 - Wilhelm Reich, Pools-Amerikaans psycholoog (overleden 1970)
• 1901 - Ub Iwerks, Amerikaans striptekenaar (overleden 1971)
• 1905 - Pura Santillan-Castrence, Filipijns schrijfster en diplomate (overleden 2005)
• 1907 - Daniël Devriendt, Belgisch beeldhouwer (overleden 1988)
• 1909 - Clyde Barrow, Amerikaans gangster (overleden 1934)
• 1909 - Richard Wurmbrand, Roemeens predikant (overleden 2001)
• 1911 - Joseph Barbera, Amerikaans producent, regisseur en tekenaar van tekenfilms (overleden 2006)
• 1915 - Harry Prenen, Nederlands dichter, illustrator, journalist en leraar (overleden 1992)
• 1919 - Robert Heilbroner, Amerikaans econoom (overleden 2005)
• 1921 - Vasili Smyslov, Russisch schaakgrootmeester (overleden 2010)
• 1923 - Murray Hamilton, Amerikaans acteur(overleden 1986)
• 1923 - Brian Naylor, Brits autocoureur (overleden 1989)
• 1923 - Wim van der Voort, Nederlands schaatser
• 1924 - Norman Fell, Amerikaans acteur (overleden 1998)
• 1925 - Henk van der Bijl, Nederlands voetbalkeeper
• 1928 - Byron Janis, Amerikaans pianist
• 1929 - Franz Krienbühl, Zwitsers schaatser (overleden 2002)
• 1930 - Steve McQueen, Amerikaans filmacteur (overleden 1980)
• 1932 - Lodewijk van den Berg, Amerikaans ruimtevaarder
• 1932 - Arnold Willems, Vlaams acteur
• 1933 - William Smith, Amerikaans acteur
• 1937 - Bertha Hertogh, Nederlandse vrouw wier adoptie in 1950 leidde tot etnische rellen in Singapore (overleden 2009)
• 1937 - Frits Lambrechts, Nederlands kleinkunstenaar
• 1937 - Alfred Vreven, Belgisch politicus (overleden 2000)
• 1938 - Holger Czukay, Duits musicus, bassist en geluidstechnicus
• 1939 - Heinz Versteeg, Nederlands voetballer (overleden 2009)
• 1940 - Krijn Torringa, Nederlands presentator (overleden 2006)
• 1943 - Guy Mortier, Belgisch journalist
• 1944 - Evert ten Napel, Nederlands sportverslaggever
• 1945 - Curtis Hanson, Amerikaans filmregisseur
• 1947 - Meiko Kaji, Japans actrice en zangeres
• 1949 - Ruud Krol, Nederlands voetbaltrainer en voetballer
• 1949 - Nick Lowe, Brits zanger, songwriter en muziekproducent
• 1951 - Tommy Hilfiger, Amerikaans modeontwerper
• 1954 - Robert Carradine, Amerikaans acteur
• 1954 - Franz Oberacher, Oostenrijks voetballer
• 1957 - Roderik Bouwman, Nederlands hockeyer
• 1959 - Renaldo Nehemiah, Amerikaans atleet
• 1960 - Kelly LeBrock, Amerikaans actrice
• 1960 - Nena, Duits zangeres
• 1960 - Yasser Seirawan, Amerikaans schaker
• 1961 - Nina Hoger, Duits actrice
• 1962 - Alan Warriner-Little, Engels darter
• 1963 - Raimond van der Gouw, Nederlands voetballer
• 1963 - Werner Karle, Duits acteur (overleden 2002)
• 1963 - René van Zinnicq Bergman, Nederlands acteur
• 1964 - Twan Huys, Nederlands journalist
• 1964 - Liz McColgan, Schots atlete
• 1964 - Sigrid Spruyt, Vlaams journaliste en nieuwslezeres
• 1965 - Mark Calaway, Amerikaans professioneel worstelaar
• 1967 - Kathy Rinaldi, Amerikaans tennisster
• 1969 - Luis Oliveira, Belgisch voetballer
• 1970 - Lara Flynn Boyle, Amerikaans actrice
• 1970 - Sharon Corr, Iers violist
• 1971 - Megyn Price, Amerikaans actrice
• 1972 - Christophe Dugarry, Frans voetballer
• 1973 - Jacek Bąk, Pools voetballer
• 1973 - Mette Jacobsen, Deens zwemster
• 1973 - Daniëlle Overgaag, Nederlands tv-presentatrice en wielrenster
• 1974 - Alyson Hannigan, Amerikaans actrice
• 1975 - Sarah Jamieson, Australisch atlete
• 1975 - Thomas Johansson, Zweeds tennisser
• 1978 - Philip Manyim, Keniaans atleet
• 1979 - Lake Bell, Amerikaans actrice
• 1979 - Periklís Iakovákis, Grieks atleet
• 1979 - Danny Pate, Amerikaans wielrenner
• 1979 - Filemon Wesselink, Nederlands presentator
• 1981 - Mark Looms, Nederlands voetballer
• 1981 - Paweł Szaniawski, Pools wielrenner
• 1982 - Jimmy Hempte, Belgisch voetballer
• 1982 - Mike Weerts , Nederlands acteur
• 1983 - Karim Saïdi, Tunesisch voetballer
• 1984 - Philipp Petzschner, Duits tennisser
• 1984 - Kelly Stubbins, Australisch zwemster
• 1984 - Davis Tarwater, Amerikaans zwemmer
• 1984 - Jurre Trouw, Nederlands schaatser
• 1984 - Lucy Wangui, Keniaans atlete
• 1985 - Frederico Gil, Portugees tennisser
• 1985 - Nicolae Mitea, Roemeens voetballer
• 1986 - Kohei Hirate, Japans autocoureur
• 1988 - Jean-Guillaume Béatrix, Frans biatleet
• 1990 - Keisha Castle-Hughes, Nieuw-Zeelands actrice
• 1992 - Just Berends, Nederlands voetballer
• 1993 - Hoàng Quý Phước, Vietnamees zwemmer

Overleden

Jules Verne
overleden in 1905

Richard Widmark
overleden in 2008

• 809 - Haroen ar-Rashid (ong. 42), kalief van Bagdad
• 1407 - Lodewijk I van Orléans (35), hertog van Orléans
• 1558 - Anna van Buren (ong. 25), echtgenote van Willem de Zwijger
• 1603 - Elizabeth I (69), koningin van Engeland
• 1654 - Samuel Scheidt (66), Duits organist en componist
• 1805 - Alois I (45), vorst van Liechtenstein
• 1888 - Gerhardus Fabius (81), Nederlands vice-admiraal
• 1905 - Jules Verne (77), Frans auteur
• 1921 - Déodat de Séverac (48), Frans componist
• 1928 - Mindaugas II van Litouwen (64), koning van Litouwen
• 1930 - Eugeen Van Mieghem (54), Belgisch schilder
• 1942 - Mathieu Cordang (72), Nederlands wielrenner
• 1944 - Simon de Vries (73), Nederlands rabbijn, publicist en taalkundige
• 1946 - Aleksandr Aljechin (53), Russisch schaker
• 1952 - Jigme Wangchuk (47), koning van Bhutan
• 1953 - Mary van Teck (85), koningin van Groot-Brittannië en keizerin van India
• 1956 - Willem Keesom (89), Nederlands natuurkundige
• 1958 - Claude Rivaz (85), Engels voetballer
• 1969 - Joseph Kasavubu (56), Eerste president van Congo
• 1970 - Amado Hernandez (66), Filipijns schrijver en vakbondsleider
• 1971 - Arne Jacobsen (69), Deens architect
• 1972 - Cristobal Balenciaga (77), Spaans modeontwerper
• 1976 - Bernard Montgomery (88), Brits veldmaarschalk
• 1980 - Oscar Romero (62), aartsbisschop van San Salvador
• 1982 - Francis Rochat (68), Zwitsers autocoureur
• 1985 - Raoul Ubac (74), Belgisch kunstschilder, fotograaf en beeldhouwer
• 1988 - Roger Loyer (80), Frans autocoureur
• 1990 - An Wang (70), Chinees-Amerikaans informaticus en uitvinder
• 1997 - Harold Melvin (57), Amerikaans zanger
• 1998 - António Ribeiro (69), Portugees kardinaal-patriarch van Lissabon
• 1999 - Pierre H. Dubois (81), Nederlands schrijver en dichter
• 2002 - César Milstein (74), Argentijns biochemicus
• 2002 - Bob Said (69), Amerikaans autocoureur
• 2003 - Hans Hermann Groër (83), ex-aartsbisschop van Wenen
• 2004 - Max Dendermonde (84), Nederlands schrijver
• 2007 - Florrie Rost van Tonningen-Heubel (92), Nederlands nationaalsocialiste
• 2008 - Richard Widmark (93), Amerikaans acteur
• 2009 - Martin Brozius (67), Nederlands acteur, presentator en cabaretier
• 2009 - Nand Buyl (86), Vlaams acteur en regisseur
• 2009 - Hans Klenk (89), Duits autocoureur
• 2012 - Jocky Wilson (62), Brits darter
• 2013 - Deke Richards (68), Amerikaans songwriter en producer

Viering/herdenking

• Pasen in 1799, 1940, 2008 (2e Paasdag).
• Werelddag tegen tuberculose
• rooms-Katholieke kalender:
  • Heilige Catharina van Zweden († 1381)
  • Heilige Aldemar van Capua († c. 1080)
  • Heilige Dunchad (van Iona) († 716)
  • Zalige Eiso (van Klaarkamp) († 12e eeuw)
  • Zalige Floris Radewijns († 1400)
  • Óscar Romero († c. 1980)

Weerextremen

Nederland

Dagrecords

• 1917 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur -0,4 °C
• 1945 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 14,5 °C
• 1917 - Laagste minimumtemperatuur -5,8 °C
• 1945 - Hoogste maximumtemperatuur 21,4 °C
• 1955 - Hoogste uurgemiddelde windsnelheid 13,9 m/s
• 1918 - Langste zonneschijnduur 10,8 uur
• 1989 - Langste neerslagduur 10,5 uur
• 1989 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 15,9 mm
• 1933 - Laagste etmaalgemiddelde relatieve vochtigheid 46 %

België

Dagrecords

• 1837 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur -1,7 °C
• 1945 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 16,8 °C
• 1899 - Laagste minimumtemperatuur -7,3 °C
• 2003 - Hoogste maximumtemperatuur 21,1 °C
• 1881 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 18,7 mm

Uitzonderlijke gebeurtenissen

• 1972 - Sedert 14 maart is de maximumtemperatuur elke dag hoger dan 15 °C.

Bronnen, noten en/of referenties