OS X
| OS X | ||||
 |
||||
| Ontwikkelaar | Apple Inc. | |||
| OS-familie | UNIX (Mac OS X 10.5 en later) Unix-achtig (alle vorige versies) |
|||
| Laatste uitgave | 10.8.3 (14 maart 2013) |
|||
| Kerneltype | Microkernel (XNU, gebaseerd op Mach) | |||
| Licentie | APSL en Apple EULA | |||
| Status | Actief | |||
| Website | Officiële website | |||
|
||||
OS X (vroeger Mac OS X[1], uitgesproken als Mac OS 10) is een lijn van besturingssystemen van Apple en wordt sinds 2002 meegeleverd op alle nieuwe Apple Macintosh-systemen. Het is de opvolger van Mac OS 9, het laatste "Classic" Mac OS dat Apple gebruikte sinds 1984.
Voor Apple's serversystemen wordt OS X Server gemaakt. De basis van dit systeem is identiek aan de consumentenversie, maar het wordt geleverd met specifieke gereedschappen voor servers. Het mobiele besturingssysteem iOS is een aangepaste versie van OS X, en wordt gebruikt voor de iPhone, iPad, iPod Touch en de tweede en derde generatie Apple TV.
Inhoud |
Geschiedenis [bewerken]
In 2001 brak Apple radicaal met het voorgaande besturingssysteem (Mac OS 9) en introduceerde Mac OS X. Het oude Mac OS kon echter nog wel gebruikt worden in een emulatie, genaamd Classic. Met ingang van de Intel-Macsystemen werd de Classic-omgeving verwijderd uit het besturingssysteem werd een transparant PowerPC-emulatiesysteem toegevoegd, genaamd Rosetta. Dit liet oudere programma's die zijn geschreven voor de PowerPC-processor vrijwel feilloos werken op een Mac met Intelprocessor, wat zorgde voor een vlekkeloze overgang naar de nieuwe systemen. In OS X 10.7 ("Lion") wordt Rosetta niet meer meegeleverd.
Mac OS X bestaat uit twee belangrijke delen: XNU (een microkernel-ontwerp gebaseerd op de Mach 3.0-microkernel en de 4.4-BSD-systemservice) en Aqua, een grafische gebruikersomgeving die door Apple zelf is ontwikkeld.
Mac OS X is deels gebaseerd op NeXTStep, het besturingssysteem van de computers van NeXT, het voormalige bedrijf van oud Apple-topman & mede-oprichter van Apple Steve Jobs. In 1999 werd aanvankelijk, op beperkte schaal, alleen een server-versie uitgebracht. Deze versie is voorzien van hulpprogramma's voor werkgroepbeheer en vereenvoudigde toegang tot netwerkdiensten, zoals een mail-, een Samba- en een DNS-server. In maart 2001 werd ook een versie van Mac OS X voor consumenten uitgebracht zonder deze diensten. Sindsdien heeft Apple zes nieuwere versies uitgebracht voor respectievelijk consument en servergebruik. De meest recente versie is Mac OS X 10.8 ("Mountain Lion"). Een variant van Mac OS X, genaamd iOS, wordt door Apple gebruikt in zijn iPhone, iPad en iPod touch-producten. Omdat deze producten geen gebruikmaken van Intel- of PowerPC-processor, betekent dit dat een aangepaste versie van OS X is ontwikkeld voor ARM-processors.
Sinds OS X 10.8 Mountain Lion is de term Mac uit de naam verdwenen.
Waarom opnieuw beginnen? [bewerken]
Het Mac OS was aanvankelijk geprogrammeerd vanuit de gedachte dat men op een computer voornamelijk één programma tegelijk zou gebruiken. Het ondersteunen van gevorderde multitasking, oftewel de mogelijkheid om meerdere programma's onafhankelijk van elkaar te draaien op eenzelfde computer, bleek hierdoor erg moeilijk aan het systeem toe te voegen. De Macintosh-computers verloren veel aanhang door het ontbreken van deze sterke troef, die op vele andere systemen al gerealiseerd was.
Na verloop van tijd kwamen er nog meer verouderde elementen van het Macintosh-besturingssysteem aan het licht. Het werd steeds duidelijker dat het eenvoudiger zou zijn een compleet nieuw systeem te ontwerpen, dan alle problemen uit het bestaande systeem te verhelpen. Dit nieuwe systeem werd Mac OS X, de tiende versie van het Macintosh-besturingssysteem. Het is grotendeels gebaseerd op NeXT, het besturingssysteem voor NeXT Computers, dat op zijn beurt gebaseerd is op een BSD-kern. Omdat Mac OS X hierdoor een UNIX-systeem is, is het relatief compatibel met Linux, hetgeen een groot voordeel is bij het omzetten van software.
Over de naam [bewerken]
Mac OS X is de opvolger van Mac OS 9. Het teken X in de naam verwijst naar het Romeinse cijfer tien. Sommige mensen lezen het teken echter als de letter 'x'. Dit wordt in de hand gewerkt doordat veel Unix-gerelateerde systemen een naam hebben die eindigt op een 'x'; bijvoorbeeld AIX, IRIX, Linux, Minix, Ultrix en Xenix. Daarnaast wordt de grafische Unix-interface het X Window System genoemd. Een andere reden is de tendens van Apple om naar specifieke versies te verwijzen met een decimaalnotatie, bijvoorbeeld met Mac OS X 10.4.
De versies van Mac OS X worden vernoemd naar grote katachtigen en worden sinds versie 10.2 (Jaguar) ook onder deze naam geadverteerd en verkocht. Zo wordt Mac OS X-versie 10.6 door Apple en Macgebruikers gewoonlijk Snow Leopard genoemd, en versie 10.7 Lion. Vanaf versie 10.7 is 'Mac' uit de naam verdwenen, en gaat het besturingssysteem verder onder de naam OS X 10.8 Mountain Lion.
Versies [bewerken]
| Besturingssysteem | Codenaam | Verschijningsdatum |
|---|---|---|
| Mac OS X Public Beta | Kodiak | 13 september 2000 |
| Mac OS X 10.0 | Cheetah | 24 maart 2001 |
| Mac OS X 10.1 | Puma | 21 september 2001 |
| Mac OS X 10.2 | Jaguar | 24 augustus 2002 |
| Mac OS X 10.3 | Panther | 24 oktober 2003 |
| Mac OS X 10.4 | Tiger | 29 april 2005 |
| Mac OS X 10.5 | Leopard | 26 oktober 2007 |
| Mac OS X 10.6 | Snow Leopard | 28 augustus 2009 |
| OS X 10.7 | Lion | 20 juli 2011 |
| OS X 10.8 | Mountain Lion | 25 juli 2012 |
Mac OS X 10.4 Tiger [bewerken]
In april 2005 werd OS X-versie 10.4, oftewel Tiger, gelanceerd. Deze versie bevatte onder andere vernieuwingen op het gebied van zoeken met het programma Spotlight en vergemakkelijkte regelmatig terugkerende handelingen met Automator. Daarnaast kon de gebruiker met Dashboard een aantal widgets op het scherm weergeven, waarmee in één oogopslag het weer, wereldtijden, beurskoersen en vluchtinformatie te zien zijn. Verder is sinds versie 10.3 Exposé opgenomen, een hulpmiddel waarmee men met een druk één toets - vroeger F9, bij nieuwe Macs F3 - alle geopende vensters gelijktijdig verkleind ziet, op F10 alle geopende vensters in het huidige programma in het klein ziet en met F11 het bureaublad ziet.
Mac OS X 10.5 Leopard [bewerken]
26 oktober 2007 verscheen Mac OS X 'Leopard' 10.5 als opvolger van 'Tiger'. Naast toegevoegde functies als Time Machine, voor het maken van back-ups, Quick Look en Cover Flow voor het sneller weergeven van bestandsinformatie is Boot Camp hierbij een van de standaardvoorzieningen. Dit laatste programma maakt het mogelijk om op Macs met Intel-processoren naast Mac OS X ook Microsofts Windows te installeren (doorgaans voor het draaien van computergames of programma's die voor OS X niet verkrijgbaar zijn). Via alternatieve 'virtualisatie'-pakketten als VMWare en Parallels is het ook mogelijk om veel Windows-programma's rechtstreeks binnen OS X te laten werken, zonder te hoeven herstarten in Windows via Boot Camp.
Mac OS X 10.6 Snow Leopard [bewerken]
Op 28 augustus 2009 kwam Mac OS X Snow Leopard (10.6) op de markt. Dit systeem was erop gericht bestaande functies te verbeteren in plaats van meer functies toe te voegen. De grootste troeven van dit systeem zijn dat het minder plaats inneemt dan Leopard - 7 GB volgens Apple, een verbeterde interface voor Exposé, sneller back-ups maken, sneller uitzetten en sneller ontwaken uit sluimerstand. Een groot deel van de bespaarde ruimte is te danken aan het "opruimen" van het systeem. Zo werden de ondersteuning voor PowerPC-processoren en AppleTalk geschrapt, en zijn de ontwerpbestanden verwijderd die in Leopard ten onrechte in de programmabestanden zaten bijgesloten. De systeemprocessen en vrijwel alle meegeleverde applicaties bij Snow Leopard zijn omgezet naar 64 bit en de Finder is geheel opnieuw geprogrammeerd in de programmeertaal Cocoa.
OS X 10.7 Lion [bewerken]
OS X 10.7, genaamd Lion, werd in oktober 2010 door Steve Jobs aangekondigd tijdens het mediaspektakel 'Back to the Mac'. Deze nieuwe versie van OS X is op 20 juli 2011 op de markt gebracht. OS X bevat meer dan 250 nieuwe toevoegingen. Veel wijzigingen en toevoegingen zijn gebaseerd op de werking van iOS. OS X wordt vanaf deze versie zonder het voorvoegsel 'Mac' genoemd.[1]
Belangrijke UI-wijzigingen en toevoegingen zijn: Launchpad (startscherm voor alle applicaties, zoals het home-scherm op iOS-apparaten), automatisch verborgen schuifbalken, ondersteuning van multiple full-screen apps, Mission Control (overzichtelijke samenvoeging van Exposé, Spaces, Dashboard en full-screenapplicaties) en uitgebreide ondersteuning voor 'gestures' (touchpad-gebaren).
Verder zullen het systeem en de programma's altijd starten in de staat waarin ze eerder afgesloten zijn. Ook is het standaard niet nodig om documenten of projecten op te slaan; dit wordt zonder tussenkomst van de gebruiker afgehandeld door OS X. Met Versions is het eenvoudig mogelijk om de huidige versie van een document te vergelijken met oudere, automatisch opgeslagen, versies. Deze weergave is vergelijkbaar met Time Machine en is met name geschikt om oude gedeelten van het document te kopiëren naar de huidige versie.
In OS X 10.7 Lion is de support voor Rosetta stopgezet; de PowerPc apps zijn in Lion niet meer bruikbaar. Ook is de applicatie Front Row niet meer beschikbaar.
Ook bevat OS X 10.7 Lion een nieuwe versie van het standaardmailprogramma Mail. De belangrijkste wijzigingen hierin zijn: een nieuwe intelligente zoekfunctie, een lijstweergave van alle mailtjes met inleiding zoals ook in iOS het geval is en een nette weergave van conversaties (meerdere replies/thread).
OS X 10.7 Lion is 3,74 GB groot en was tot augustus 2011 enkel beschikbaar via de Mac App Store. Later werd het ook mogelijk om een USB-stick met Mac OS X Lion te bestellen.[2][3]
Met de release van OS X 10.7.2 kwam er tevens ondersteuning voor iCloud, Apples dienst voor cloud computing, waarin documenten, contacten kunnen worden gesynchroniseerd en iOS-apparaten via GPS kunnen worden gelocaliseerd.
OS X 10.8 Mountain Lion [bewerken]
OS X 10.8 genaamd Mountain Lion, werd op 16 februari 2012 aangekondigd via de website van Apple en is sinds 25 juli 2012 te downloaden via de Mac App Store.[4] Het besturingssysteem bevat vooral veel nieuwe functies die hun oorsprong vinden in iOS, Apple's besturingssysteem voor mobiele apparaten.
Zie ook [bewerken]
Externe links [bewerken]
 |
Zie de categorie Mac OS X van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
Bronnen, noten en/of referenties
|
| OS X | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
| Apple Inc. | ||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
| BSD-familie van besturingssystemen |
|---|
|
NetBSD · DragonFly BSD · FreeBSD · FreeSBIE · OpenBSD · Darwin · PC-BSD · DesktopBSD |
