USB-stick

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Een USB-stick

Een USB-stick (ook wel: geheugenstick, USB-staafje, memorystick of insteekgeheugen) is een extern opslagmedium voor de computer dat door middel van een USB-poort aangesloten kan worden. In de stick zit flashgeheugen, dat voor de opslag zorgt.

Een USB-stick wordt ook wel USB-pen, datastick of flash-drive genoemd. Het woord "memorystick" wordt ook wel gebruikt, maar kan verwarrend zijn: Memory Stick (met hoofdletters en los gespeld) is een merknaam voor een opslagmedium van Sony dat niets met USB te maken heeft.

De USB-stick kan direct in de USB-aansluiting op een computer of USB-hub worden gestoken waardoor bestanden van en naar dit medium kunnen worden gekopieerd of verplaatst. De USB-stick heeft geen interne energiebron en krijgt zijn stroom van de hostcomputer via de USB-aansluiting.

Werking[bewerken]

De afbeelding hieronder toont het binnenste van een USB-stick. Bij de meeste is wel een led aanwezig. Een schakelaar voor schrijfbeveiliging ontbreekt vaak.

De interne componenten van een USB-stick
  1. USB-stekker
  2. Controllerchip, tussen de USB en het geheugen
  3. Testpunten
  4. Flashgeheugenchip
  5. Kristaloscillator
  6. Led
  7. Schakelaar voor schrijfbeveiliging
  8. Ruimte voor een tweede flashgeheugenchip

Opslagcapaciteit[bewerken]

De eerste USB-stick verscheen eind 2000 op de markt en had een capaciteit van 8 MB[1][2]. In de loop van de tijd werd de hoogst beschikbare capaciteit steeds verdubbeld (16 MB, 32 MB, 64 MB, 128 MB, 256 MB, 512 MB, 1 GB, 2 GB, 4 GB, 8 GB, 16 GB, 32 GB, 64 GB[3], 128 GB[4], 256 GB) en bereikte in januari 2013 een capaciteit van 512 GB[5]. Niet veel later was er ook een 1 TB-model[6]. De prijzen variëren van zo'n 4 euro voor een 2GB-model tot 1000 euro voor het 1TB-model. Een ander belangrijk technisch aspect van de USB-stick is de lees- en schrijfsnelheid. De leessnelheid is voor de meeste sticks anderhalf tot twee keer zo groot als de schrijfsnelheid. De eerste sticks haalden een leessnelheid van zo'n 100 kilobyte per seconde. De huidige (2014) sticks variëren in leessnelheid van 6 megabyte tot 250 megabyte per seconde voor de varianten met USB 3-aansluiting.

Programma's[bewerken]

Ook is het mogelijk om applicaties te draaien vanaf een USB-stick. Dat kan - onder Windows - ook op een wijze die geen sporen achterlaat in het register. Op deze wijze laat je op andermans computer geen persoonlijke gegevens achter. Veelal zijn de betreffende applicaties gratis. Een deel ervan wordt aangeboden via het U3-platform.

Een programma op een USB-stick kan automatisch opstarten, zodra de USB-stick in de computer geplaatst wordt. Dit is een veiligheidsrisico, omdat een virus van op een USB-stick zich op die manier snel kan verspreiden.

Schijfindeling[bewerken]

De eerste USB-sticks hadden vaak geen partitie (zoals diskettes geen partitie hebben). De formattering was vaak FAT16. Tegenwoordig (in 2008) wordt de USB-stick net zoals een harde schijf ingedeeld met een partitie en de formattering FAT32. Het voordeel van FAT32 is dat deze door verschillende besturingssystemen te lezen en te schrijven is. Het NTFS-systeem is uitgebreider dan FAT32, maar Windows XP laat het niet altijd toe om een kleine USB-stick als NTFS te formatteren en het is niet altijd schrijfbaar voor Apple- en Linux-computers. Tegenwoordig zijn er wel programma's van derden die het mogelijk maken om onder niet-Windowscomputers ook met NTFS te kunnen werken, maar deze zijn dan niet zo snel als met FAT32. Een voorbeeld hiervan is NTFS-3G.

Veiligheid[bewerken]

Doordat een USB-stick klein is, kan deze gemakkelijk zoekraken. De vinder zou dan alle gegevens kunnen lezen. Daarom zijn er verschillende manieren om de opgeslagen data te beveiligen. Zie ook het artikel databeveiliging.

Manieren van beveiligen:

  • Alle data op de USB-stick versleutelen. Elk bestand kan apart versleuteld worden, maar ook kan de USB-stick als geheel als een versleuteld medium gebruikt worden. Die mogelijkheid wordt in verschillende besturingssystemen (in 2006) steeds vaker ingebouwd maar is ook via programma's als FreeOTFE of TrueCrypt beschikbaar.
  • De USB-stick met een wachtwoord beveiligen.
  • Beveiliging met een code die door middel van schakelaars moet worden ingetoetst.
  • Beveiliging met een vingerafdruk.
  • Bij sommige sticks verschijnt bij 'deze computer' nog een (nep) medium erbij. Dit bevat dan een programma om de stick te beveiligen met wachtwoord. Ook als de stick geformatteerd wordt, verdwijnt dit niet.
  • Beveiliging met Bitlocker (werkt alleen met Windows 7)

In augustus 2014 ontdekten onderzoekers dat de controller chip van USB-apparatuur gevoelig is voor herprogrammeren, met name door het eventueel installeren van malware. Deze malware, die niet is te detecteren met standaard antivirussoftware, zou controle over de computer kunnen overnemen, of de gebruiker bespioneren.[7][8][9]

Duurzaamheid[bewerken]

Een USB-stick van goede kwaliteit, die niet vaak wordt gebruikt, zal lang meegaan. Als een USB-stick zeer veel wordt gebruikt dan kan er een defect optreden omdat het Flash-geheugen bijvoorbeeld na 10.000 of 100.000 keer schrijven onbetrouwbaar wordt.

Mp3-speler[bewerken]

Een USB-stick met geïntegreerde mp3-speler

Een USB-stick kan gecombineerd worden met een mp3- en/of WMA-speler. Hiervoor is wel een batterij nodig. Ook een radio en spraakopname kan toegevoegd zijn.

1rightarrow blue.svg Zie mp3-speler voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Invloed[bewerken]

Door zijn geringe omvang, grotere opslagcapaciteit, gebruiksgemak, betrouwbaarheid en dalende prijzen heeft de USB-stick de diskette, de herschrijfbare cd, en andere draagbare opslagmedia grotendeels vervangen. Doordat geluidsapparatuur van recente datum vaak in staat is om MP3-bestanden van een USB-stick te lezen en af te spelen is ook het cassettebandje bijna geheel verdrongen door de USB-stick.

Zie ook[bewerken]

  • Live-USB, een USB-stick met een opstartbaar besturingssysteem.
Bronnen, noten en/of referenties