Read-only memory

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Een ROM met BIOS-systeem.

Een read-only memory (Engels: alleen leesbaar geheugen) of ROM is een geheugenopslagmedium in computers en andere elektronische apparaten. In het ROM van pc's wordt meestal de firmware bewaard. De naam "ROM-geheugen" wordt ook vaak gebruikt maar is eigenlijk een pleonasme, aangezien de M al voor memory (= geheugen) staat.

Een read-only memory wordt gebruikt wanneer een apparaat, ook als het uitstaat, een programma moet bewaren (normaal geheugen RAM verliest zijn inhoud wanneer er geen spanning meer is), of wanneer het nooit of slechts zelden nodig is om het programma te wijzigen. ROM is, in tegenstelling tot wat sommige mensen denken, zeker niet sneller dan RAM; daarom werd op oude pc's het ROM door de computer snel in RAM gekopieerd alvorens het te gebruiken. Dit proces heette ROM shadowing.

Het ROM is relatief traag, en kan na 2003 niet erg veel kleiner, goedkoper en sneller meer worden (het zou zijn inhoud langzaam verliezen als het nog kleiner gemaakt wordt).

De naam ROM wordt veelal exclusief voor het masker-ROM gebruikt. Bij deze oervorm wordt de data tijdens het fabricageproces in de chip aangebracht. Dit gebeurt door delen van de chip selectief weg te laten.

Verschillende soorten[bewerken]

ROM[bewerken]

Het oudste soort ROM is 'mask programmed'. Hij wordt in de chipfabriek van gegevens voorzien. Een dergelijke ROM is dan ook alleen op bestelling leverbaar, en bovendien alleen in grote aantallen. Desondanks was een dergelijke ROM zeer bruikbaar voor fabrikanten van elektronische apparatuur, waarin een vast computerprogramma moest worden ingebouwd.

PROM[bewerken]

Daarna kwam de PROM, Programmable ROM. Deze wordt 'leeg' verkocht. Met een speciaal apparaat, een PROM-programmer of (e)prommer, kunnen er gegevens in een PROM worden geschreven. Achteraf wissen is niet meer mogelijk.

EPROM[bewerken]

De volgende stap is de opmerkelijke EPROM, Erasable PROM. Deze heeft een kwartsglazen venstertje in de behuizing met een stickertje er overheen. Door het stickertje van het glazen venstertje te verwijderen en de EPROM een paar minuten in ultraviolet licht te leggen, wordt de inhoud gewist. Daarna kan hij met een EPROM-programmer opnieuw geprogrammeerd worden. Sommige PROM's zijn in werkelijkheid EPROM's, maar met een gesloten behuizing, zodat wissen praktisch gezien niet meer mogelijk is.

EEPROM[bewerken]

Daarna verscheen de EEPROM. Deze wordt gewist en beschreven door bepaalde elektrische spanningen. Hierdoor is het mogelijk de inhoud te wijzigen terwijl de EEPROM in de computer blijft zitten. Een vorm van EEPROM-geheugen is flashgeheugen.

RAM[bewerken]

Een geheugen dat bedoeld is om veelvuldig beschreven te worden, heet RAM. Dit betekent Random Access Memory. De naam is verwarrend, want een ROM is ook random-access: de gegevens kunnen, in tegenstelling tot de gegevens op een magneetband, in willekeurige volgorde gelezen worden. Er is wel eens voorgesteld dat de benaming RAM moet worden vervangen door RWM, of dat RAM de afkorting is voor Read And Write Memory, wat dan een backroniem is. De inhoud van een RAM gaat meestal verloren als de voedingsspanning wegvalt.

Zie ook[bewerken]