Dario Fo
Dario Fo (Leggiuno-Sangiamo, 26 maart 1926) is een Italiaans toneelregisseur, acteur en toneelschrijver, in 1997 onderscheiden met de Nobelprijs voor de Literatuur.
Hij wordt wel de 'meest getalenteerde politieke clown van Europa' genoemd; een rebel, maar ook een cabaretier, een minstreel en bovenal een nar. Een nar, die zijn narrige boodschap in een lach verpakt.
Inhoud |
[bewerken] Biografie
Hij begon zijn theatercarrière met satirische revues voor kleine cabarets en vormde vervolgens met zijn vrouw Franca Rame de theatergroep Nuova Scena, die aanvankelijk onder auspiciën van de Italiaanse communistische partij opereerde. Zij speelden in fabrieksloodsen, in hallen, in arbeidershuizen, vrouwenhuizen... waar niet? En steeds waren duizenden arbeiders en mensen die onderaan de sociale ladder verkeren zijn gehoor. Hij nam het voor hen op, bemoedigde hen en liet hen via het theater de werkelijkheid beter begrijpen. Daarbij baseerde hij zich op de aloude commedia dell'arte, het geïmproviseerde theater dat eveneens naast komisch vermaak en potsenmakerij ook en vooral afrekende met de heersende klassen, met regenten en hoogwaardigheidsbekleders.
In Nederland vestigde hij naam als regisseur bij Nederlandse Opera waar hij de regie had van "Il Barbiere di Siviglia".
Veel bekende acteurs speelden al werken van hem waaronder Jan Decleir met o.a. de monoloog: "Het eerste mirakel van het kindeke Jezus"
In 1997 werd hij onderscheiden met de Nobelprijs voor de Literatuur.[1]
[bewerken] Politiek
Dario Fo ambieerde in 2006 een tweede carrière als burgemeester van Milaan. Fo wilde als burgemeester de smog terugdringen door Milaan voor een gedeelte autovrij te maken. Op 29 januari verloor Fo de voorverkiezingen van de sociaaldemocratische oppositiepartij. Fo kreeg 23,4% van de stemmen, zijn tegenstander Bruno Ferrante won met 67,5%.
[bewerken] Werk
Als toneelschrijver bereikt Dario Fo zijn hoogtepunt in de jaren zeventig en tachtig met stukken als
- Ballade van de grote en de kleine poppen (1968)
- Mistero Buffo (1969)
- De accidentele dood van een anarchist (1970)
- Betalen? Nee! (1974)
- Mama's hasjies is de beste (1976)
- Het eerste mirakel van het kindeke Jezus uit De Tijger en andere verhalen (1978)
en de vrouwenmonologen (1977) - geschreven voor zijn vrouw Franca Rame - als
- Een Vrouw Alleen
- Medea
- Het Ontwaken
- Mamma superfreak
[bewerken] Noot
| Winnaars van de Nobelprijs voor de Literatuur |
|---|
|
1901: Prudhomme · 1902: Mommsen · 1903: Bjørnson · 1904: Mistral, Echegaray · 1905: Sienkiewicz · 1906: Carducci · 1907: Kipling · 1908: Eucken · 1909: Lagerlöf · 1910: Heyse · 1911: Maeterlinck · 1912: Hauptmann · 1913: Tagore · 1915: Rolland · 1916: Heidenstam · 1917: Gjellerup, Pontoppidan · 1919: Spitteler · 1920: Hamsun · 1921: France · 1922: Benavente · 1923: Yeats · 1924: Reymont · 1925: Shaw · 1926: Deledda · 1927: Bergson · 1928: Undset · 1929: Mann · 1930: Lewis · 1931: Karlfeldt · 1932: Galsworthy · 1933: Boenin · 1934: Pirandello · 1936: O'Neill · 1937: Gard · 1938: Buck · 1939: Sillanpää · 1944: Jensen · 1945: Mistral · 1946: Hesse · 1947: Gide · 1948: Eliot · 1949: Faulkner · 1950: Russell · 1951: Lagerkvist · 1952: Mauriac · 1953: Churchill · 1954: Hemingway · 1955: Laxness · 1956: Jiménez · 1957: Camus · 1958: Pasternak · 1959: Quasimodo · 1960: Perse · 1961: Andrić · 1962: Steinbeck · 1963: Seferis · 1964: Sartre · 1965: Sjolochov · 1966: Agnon, Sachs · 1967: Asturias · 1968: Kawabata · 1969: Beckett · 1970: Solzjenitsyn · 1971: Neruda · 1972: Böll · 1973: White · 1974: Johnson, Martinson · 1975: Montale · 1976: Bellow · 1977: Aleixandre · 1978: Singer · 1979: Elýtis · 1980: Miłosz · 1981: Canetti · 1982: García · 1983: Golding · 1984: Seifert · 1985: Simon · 1986: Soyinka · 1987: Brodsky · 1988: Mahfouz · 1989: Cela · 1990: Paz · 1991: Gordimer · 1992: Walcott · 1993: Morrison · 1994: Oë · 1995: Heaney · 1996: Szymborska · 1997: Fo · 1998: Saramago · 1999: Grass · 2000: Gao · 2001: Naipaul · 2002: Kertész · 2003: Coetzee · 2004: Jelinek · 2005: Pinter · 2006: Pamuk · 2007: Lessing · 2008: Le Clézio · 2009: Müller · 2010: Vargas Llosa · 2011: Tranströmer |
| Zie de categorie Dario Fo van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |