Roger Martin du Gard

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Nobelprijswinnaar  Roger Martin du Gard
23 maart 1881 - 23 augustus 1958
Roger Martin du Gard (1937)
Roger Martin du Gard (1937)
Geboorteland Frankrijk
Geboorteplaats Neuilly (bij Parijs)
Plaats van overlijden Bellême
Nobelprijs Literatuur
Jaar 1937
Reden "Voor de artistieke kracht en waarheid waarmee hij menselijke conflicten verbeelde evenals sommige fundamentele aspecten van het eigentijdse leven in zijn verhalenbundel Les Thibault"
Voorganger(s) Eugene O'Neill
Opvolger(s) Pearl S. Buck

Roger Martin du Gard (Neuilly, 23 maart 1881 - Bellême, 23 augustus 1958) was een Franse schrijver. De personages in zijn romans zijn verweven met de politieke feiten en de geschiedenis van hun tijd, waarbij het hem meer om de inhoud dan om de vorm ging. Zijn schrijversdoel was de verbeelding tot werkelijkheid maken en de lezer tot toeschouwer die zich door die werkelijkheid laat meeslepen.

Martin du Gard volgde een opleiding tot archivaris en paleograaf aan de Ecole des Chartes. Hieraan dankte hij zijn wetenschappelijke precisie en documentatie, en zijn belangstelling voor geschiedenis. In 1937 ontving hij de Nobelprijs voor de Literatuur "voor de artistieke kracht en waarheid waarmee hij menselijke conflicten verbeeldde evenals sommige fundamentele aspecten van het eigentijdse leven in zijn romancyclus Les Thibault". Hij behoorde samen met Proust, Valéry, Gide en Claudel tot het toonaangevende tijdschrift Nouvelle Revue française. In 1955 werd zijn verzameld werk opgenomen in de prestigieuze Pléiade-reeks met een voorwoord van Albert Camus, die hem "onze eeuwige tijdgenoot"noemde. Dat Martin du Gard bij het Nederlandse publiek niet erg bekend is geworden, komt, doordat hij geen voorwoorden of artikelen schreef, niet in jury's wilde zitten,geen manifesten tekende, geen mening gaf over actuele vraagstukken, medailles weigerde en zelfs een zetel in de Académie française weigerde. Zijn leven is doortrokken van de lijfspreuk: "Denken begint bij twijfel". Tolstoj is zijn grote voorbeeld vanwege diens inzicht in de verborgen kanten van de menselijke natuur.

Werken[bewerken]

Martin du Gard vestigde voor het eerst de aandacht op zich met Jean Barois (1913), dat de ontwikkeling schetst van een intellectueel, die gevangen zit tussen zijn roomskatholieke jeugd en het wetenschappelijke materialisme van zijn volwassenheid; het beschrijft ook de gevolgen van de Dreyfusaffaire op de Franse intellectuelen. Het meest bekend is Martin du Gard echter door de achtdelige romancyclus Les Thibault (1922 - 1940) over de sociale en morele ontwikkeling van de familie Thibault uit de Franse bourgeoisie vanaf het eind van de 19e eeuw tot aan de Eerste Wereldoorlog. De jongste zoon zet zich af tegen zijn patriarchale vader en ruilt zijn katholieke opvoeding in voor het revolutionaire socialisme en de oudste zoon accepteert zijn middenklasse - achtergrond, maar maakt zich ook los van het katholicisme. Beide zonen komen om in de Eerste Wereldoorlog. Ander werk van Martin du Gard is onder andere Vieille France (1933), bijtende schetsen over het Franse plattelandsleven; Notes sur André Gide, een studie over André Gide die zijn vriend was; Un Taciturne (1931), een somber drama over verdrongen homoseksualiteit; twee kluchten over het Franse plattelandsleven; Le testament du père Leleu (1914) en Le Gonfle (1928). In 1941 begon hij te werken aan Le journal du colonel de Maumort, een grote roman, die hij zag als zijn meesterstuk, maar deze roman is nooit voltooid. Martin du Gard voerde een correspondentie met de Nederlandse schrijfster Fenna de Meyier.

Bibliografie (selectie)[bewerken]

  • Devenir (1906)
  • L'Une de Nous (1909)
  • Jean Barois (1913)
  • Le Testament du père Leleu, farce (1914)
  • Les Thibault : Le Cahier gris (1922)
  • Les Thibault : Le Pénitencier (1922)
  • Les Thibault : La Belle Saison (1923)
  • Les Thibault : La Consultation (1928)
  • Les Thibault : La Sorellina (1928)
  • La Gonfle (1928)
  • Les Thibault : La Mort du père (1929)
  • Un Taciturne (1931)
  • Confidence Africaine (1931)
  • Vieille France (1933)
  • Les Thibault : l'Été 1914 (1936)
  • Les Thibault : l'Épilogue (1940)
  • Le journal du colonel de Maumort(1941)
  • Notes sur André Gide (1951)

Vertalingen[bewerken]

  • De Thibaults, Amsterdam, 1922
  • De Thibaults, Amsterdam, 2014
  • Roman, autobiografische en literaire herinneringen, 2 dln., Hasselt, 1959
  • De verdrinking, Amsterdam, 2008
  • Luitenant-kolonel de Maumort, Amsterdam, 2009
  • Afrikaans geheim, Amsterdam, 2010

Werken over Martin du Gard[bewerken]

  • C.Borgal, Roger Martin du Gard, Parijs, 1957
  • Gaëtan Picon, Roger Martin du Gard, Hasselt, 1959
  • David Schalk, Roger Martin du Gard, The novelist and History, London, 1967
  • R.F.Wehrmann, L'art de Martin du Gard dans "Les Thibault", Alabama, 1986

Externe link[bewerken]