John Steinbeck

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Nobelprijswinnaar  John Steinbeck
27 februari 190220 december 1968
John Steinbeck in 1962
John Steinbeck in 1962
Geboorteland Vlag van Verenigde Staten Verenigde Staten
Geboorteplaats Salinas (Californië)
Nationaliteit Amerikaans
Plaats New York
Nobelprijs Literatuur
Jaar 1962
Reden "Voor zijn realistische en creatieve schrijven, dat sympathieke humor en scherpe sociale waarneming combineert."
Voorganger(s) Ivo Andrić
Opvolger(s) Giorgos Seferis
Bekende werken Tortilla Flat, Of Mice and Men, East of Eaden, The Grapes of Wrath
Het Steinbeck House
John Steinbeck (midden met zijn zoon John (links) en Lyndon B. Johnson (rechts)
Handtekening

John Ernst Steinbeck (Salinas (Californië), 27 februari 1902New York, 20 december 1968) was een Amerikaans auteur en winnaar van de Nobelprijs voor de Literatuur in 1962. In zijn carrière schreef Steinbeck zevenentwintig boeken: zestien romans, zes non-fictieboeken en vijf bundels met korte verhalen.

Steinbeck schreef in een naturalistische/sociaal-realistische stijl, vaak over arme mensen uit de arbeidersklasse. Zijn werk The Grapes of Wrath (De druiven der gramschap) vertelt het verhaal van de Joads, een arme familie uit de Amerikaanse staat Oklahoma tijdens de "Dust Bowl" en hun reis naar en hun problemen in de staat Californië. De roman stelt op indringende manier het immigratievraagstuk aan de orde en wordt gezien als een verdediging van de armen tegen de rijken.

East of Eden is waarschijnlijk het belangrijkste werk van Steinbeck. In deze roman stopt de schrijver met het kijken naar sociale onrechtvaardigheid als de bron van kwaad en zoekt de wortels van het kwaad in plaats daarvan in de menselijke psychologie.

Biografie[bewerken]

John Ernst Steinbeck kwam uit de sociale middenklasse. Zijn vaders familie was van Duitse afkomst en die van zijn moeder kwam uit Noord-Ierland. Vader (John Ernst Steinbeck) onderhield zijn gezin met diverse banen als schatbewaarder van Monterey County, was beheerder van een meelfabriek en was eigenaar van een feed and grain shop. Moeder (Olive Hamilton Steinbeck) was voor haar huwelijk onderwijzeres. John Steinbeck groeide op, omringd door drie zusters, in Monterey County in de Salinas Valley. Het was een boerenomgeving. In de zomer werkte hij op de boerderijen in de omgeving, en later op Sprenkels ranch. Hier werkte hij met immigrantenarbeiders. Hij werd zich sterk bewust van de ruwe aspecten van het migrantenleven, tegelijk met de donkere kant van de menselijke natuur. Dit voorzag hem van het materiaal dat hem in staat stelde boeken te schrijven als Of Mice and Men.

Al tijdens zijn schooltijd schreef hij verhalen en gedichten. Nadat hij in 1919 zijn diploma aan de middelbare school van Salinas haalde, ging hij – om zijn ouders te plezieren – naar de Stanford-universiteit om mariene biologie te studeren. Hij zag zichzelf altijd met overtuiging als schrijver en sjeesde dan ook na zes jaar 'nu en dan' wat studeren. [1]

In 1925 ging hij naar New York City, waar hij werkte als freelance verslaggever voor The American. Daarnaast schreef hij verhalen, maar kreeg zijn werk niet gepubliceerd. Uiteindelijk restte hem niets anders dan terug te keren naar Californië.

In Californië voorzag hij in zijn levensonderhoud door onder meer te werken als opperman, leerling-schilder, landmeter, in een warenhuis, als fruitplukker en als opzichter van een viskweekbedrijf. Hier ontmoette hij zijn eerste vrouw Carol Henning (1930 - gescheiden 1941). Hij bleef schrijven. In 1929 werd zijn eerste boek gepubliceerd: Cup of Gold (een historische roman over het leven van de Jamaicaanse buccaneer Captain Henry Morgan).[2] Het was niet meteen een voltreffer. Kort nadien publiceerde hij nog twee boeken, maar ook deze konden de literaire wereld niet overtuigen van zijn schrijverscapaciteiten.

Steinbeck woonde met Carol Henning in Pacific Grove in een huisje van zijn familie,[2] waar hij materiaal verzamelde voor twee succesvolle boeken: Tortilla Flat en Cannery Row.

Tortilla Flat (1935), een verzameling grappige verhalen over de 'paisanos', boerenwerkers, rondom Monterey, was het keerpunt in Steinbecks carrière.[3] Hij ontving van een Californische schrijverskring een gouden medaille voor het beste debuut. Het winnen van deze prijs hernieuwde het vertrouwen in zijn kunnen. Dat hij een succesvolle schrijver met toekomst was, werd extra bevestigd door in 1939 met The Grapes of Wrath de Pulitzerprijs te winnen. Dit boek werd verfilmd met Henry Fonda in de hoofdrol. Boek en film brachten het sociale bewustzijn van de Amerikanen op gang en werden regelmatig vergeleken met Uncle Tom's Cabin (De Negerhut van Oom Tom) van Harriet Beecher Stowe. De hoofdpersoon Tom Joad werd later bezongen door Woody Guthrie en Bruce Springsteen.

Ook zijn boek East of Eden werd verfilmd (1955) met James Dean in een hoofdrol.[4]

In de Tweede Wereldoorlog was Steinbeck oorlogscorrespondent voor de New York Herald Tribune. Hij kreeg speciale verslaggeveropdrachten in het buitenland. Sommige van zijn berichten werden later verzameld en gebundeld in Once There Was a War. In 1944 raakte Steinbeck gewond in Noord-Afrika, waarna hij, oorlogsmoe, ontslag nam en terug naar huis ging. Hier pikte Steinbeck zijn gewone leven als schrijver weer op. In 1947 maakte Steinbeck samen met de bekende fotograaf Robert Cappa zijn eerste reis naar de Sovjet-Unie. Vele bezoeken volgden, waarbij Moskou, Kiev, Tbilisi, Batoemi en Stalingrad werden aangedaan. Steinbeck schreef hierover het boek A Russian Journal (1948), dat was geïllustreerd met de foto's van Capa. Ook in dat jaar werd Steinbeck voorgedragen aan de American Academy of Arts and Letters.

Inmiddels was Steinbeck in de VS controversieel geworden door zijn steun aan de kansarme bevolking en zijn bezoeken aan de Sovjet-Unie. Het was de Red Scare-tijd van senator McCarthy, waardoor zijn nieuwe werk werd genegeerd. Hij leed onder de langdurige en vele negatieve kritieken in Amerika, maar in Europa bleef hij zeer populair. Begin jaren zestig maakte hij een tocht door 40 staten van de VS, met zijn Franse poedel Charley. Dit resulteerde in het boek Travels with Charley: in search of America (1962).

In 1962 volgde de ultieme bekroning voor zijn schrijverscarrière, hij ontving de Nobelprijs voor de Literatuur.

John Steinbeck hertrouwde tweemaal – Gwyn Conger (1943) en Elaine Anderson (1950) – en had twee zonen: Thomas en John.[2]

Bibliografie[bewerken]

In de Salamanderpockets van Querido verschenen 13 titels van Steinbeck in vertaling.

Filmografie[bewerken]

Bronnen, noten, referenties[bewerken]

  1. Famous biographies: John Steinbeck
  2. a b c About John Steinbeck, johnsteinbeck.com
  3. Nobelprice.org | From Nobel Lectures, Literature 1901-1967, Editor Horst Frenz, Elsevier Publishing Company, Amsterdam, 1969
  4. Famous biographies: James Dean
  5. Vertaling: M.G. Binnendijk-Paauw
  6. Vertaling: J.H.G. van den Bovenkamp Sr; Uitgeversbedrijf Het goede boek, Bussum, z.j.
  7. Vertaling: T. Hemelrijk
  8. Vertaling: L.I. Brugmans-Martens, 1948. Later verschenen als Salamanderpocket met de titel Cannery Row