20 december

20 december is de 354ste dag van het jaar (355ste dag in een schrikkeljaar) in de gregoriaanse kalender. Hierna volgen nog 11 dagen tot het einde van het jaar.

Gebeurtenissen

•  Algemeen
  • 1960 - De Duitse justitie arresteert Richard Baer, ex-commandant van Auschwitz.
  • 1987 - De veerboot Doña Paz komt in aanvaring met de olietanker Vector en zinkt. Het vermoedelijke dodental daarbij is 4375.
  • 1999 - Portugal draagt Macau over aan Volksrepubliek China.

•  Politiek
  • 1924 - Adolf Hitler wordt vrijgelaten. Tijdens zijn gevangenschap heeft hij het eerste deel van Mein Kampf geschreven.
  • 1973 - De Spaanse premier Luis Carrero Blanco wordt in Madrid door vier ETA terroristen met een bom vermoord.
  • 1989 - Begin van de Amerikaanse interventie in Panama.

•  Sport
  • 1978 - Het Nederlands voetbalelftal verliest in Düsseldorf het vriendschappelijke duel van West-Duitsland met 3-1. Tscheu La Ling maakt na rust het enige doelpunt voor Oranje.
  • 1989 - Regerend Europees kampioen Nederland verliest met 1-0 van Brazilië. Aanvaller Careca maakt vlak na rust de enige treffer in de oefeninterland in Rotterdam.

•  Wetenschap en technologie
  • 1901 - In Stockholm wordt de eerste Nobelprijs toegekend.
  • 1951 - Eerste productie van elektriciteit uit kernenergie, met behulp van de EBR-1 reactor, in Idaho in de VS.

Geboren

Uri Geller,
geboren in 1946

Gigliola Cinquetti in 1966,
geboren in 1947

Lara Stone,
geboren in 1983

JoJo,
geboren in 1990

• 1537 - Johan III van Zweden, Zweeds koning (overleden 1592)
• 1629 - Pieter de Hooch, Nederlands kunstschilder (overleden 1684)
• 1829 - Albert Rubenson, Zweeds componist en violist (overleden 1902)
• 1841 - Ferdinand Buisson, Frans Nobelprijswinnaar (overleden 1932)
• 1856 - Ferdinand Avenarius, Duits dichter en activist (overleden 1923)
• 1858 - Jan Toorop, Nederlands schilder en graficus (overleden 1928)
• 1876 - Robert de Kerchove d'Exaerde, Vlaams politicus (overleden 1954)
• 1884 - Max Blokzijl, Nederlands zanger en journalist (overleden 1946)
• 1888 - Jean Bouin, Frans atleet (overleden 1914)
• 1890 - Jaroslav Heyrovský, Tsjechisch wetenschapper (overleden 1967)
• 1898 - Irene Dunne, Amerikaans actrice (overleden 1990)
• 1902 - George Edward Alexander Windsor, Engels hertog (overleden 1942)
• 1902 - Louis Major, Belgisch politicus (overleden 1985)
• 1904 - Maurice Iweins d'Eeckhoutte, Belgisch diplomaat (overleden 1976)
• 1909 - Diane Ellis, Amerikaans actrice (overleden 1930)
• 1911 - Mathilde Boniface, Belgisch politica en militante (overleden 1986)
• 1911 - Hortense Calisher, Amerikaans schrijfster (overleden 2009)
• 1914 - Richard Menapace, Oostenrijks wielrenner (overleden 2000)
• 1918 - Achiel Buysse, Belgisch wielrenner (overleden 1984)
• 1920 - Väinö Linna, Fins schrijver (overleden 1993)
• 1921 - Jaap Kamphuis, Nederlands predikant en theoloog (overleden 2011)
• 1921 - Thomas Jerome Welsh, Amerikaans bisschop (overleden 2009)
• 1925 - Bob De Moor, Belgisch striptekenaar (overleden 1992)
• 1930 - Sune Jonsson, Zweeds fotograaf en schrijver (overleden 2009)
• 1933 - Rik Van Looy, Belgisch wielrenner
• 1937 - Gordon Banks, Engels voetbaldoelman
• 1939 - Kathryn Joosten, Amerikaans actrice (overleden 2012)
• 1942 - Janine Bischops, Belgisch actrice
• 1942 - Bob Hayes, Amerikaans atleet en American Football-speler (overleden 2002)
• 1942 - Fred Ward, Amerikaans acteur
• 1945 - Peter Criss, Amerikaans drummer
• 1945 - Jean-Marc Guillou, Frans voetballer
• 1946 - Uri Geller, Israëlisch goochelaar
• 1946 - John Spencer, Amerikaans acteur (overleden 2005)
• 1947 - Gigliola Cinquetti, Italiaans zangeres
• 1947 - Peter Criss, Amerikaans drummer
• 1949 - Alan Parsons, Brits componist, producer en zanger
• 1952 - Jenny Agutter, Engels actrice
• 1952 - Jakob Beks, Belgisch acteur
• 1955 - Pierre Bokma, Nederlands acteur
• 1956 - Damir Desnica, Kroatisch voetballer
• 1956 - Annette van Trigt, Nederlands verslaggeefster en televisiepresentatrice
• 1957 - Trix de Roos, Nederlands politica
• 1957 - Karin Spaink, Nederlands activiste, columniste, essayiste, publiciste, schrijfster en feminist
• 1957 - Anita Ward, Amerikaans zangeres
• 1959 - Scott Goodyear, Canadees autocoureur
• 1959 - Takeyuki Nakayama, Japans atleet
• 1960 - Piet Keur, Nederlands voetballer
• 1961 - Freddie Spencer, Amerikaans motorcoureur
• 1963 - Prinses Elena van Spanje, Spaans lid koninklijke familie
• 1966 - Ed de Goeij, Nederlands voetbaldoelman
• 1969 - Alain de Botton, Zwitsers filosoof
• 1970 - Nicole de Boer, Canadees actrice
• 1970 - Alister McRae, Schots rallyrijder
• 1973 - Antti Kasvio, Fins zwemmer
• 1974 - Pietro Piller Cottrer, Italiaans langlaufer
• 1975 - Bartosz Bosacki, Pools voetballer
• 1976 - Ramon Stoppelenburg, Nederlands schrijver
• 1977 - Koen Schepens, Vlaams acteur
• 1978 - Arturo ten Heuvel, Nederlands voetballer
• 1978 - Geremi Njitap, Kameroens voetballer
• 1979 - Titus Munji, Keniaans atleet
• 1979 - Michael Rogers, Australisch wielrenner
• 1980 - Israel Castro, Mexicaans voetballer
• 1980 - Ashley Cole, Engels voetballer
• 1980 - Martín Demichelis, Argentijns voetballer
• 1981 - Julien Benneteau, Frans tennisser
• 1981 - Soundos El Ahmadi, Nederlands comédienne
• 1982 - Devon Kershaw, Canadees langlaufer
• 1983 - Chelsea Johnson, Amerikaans atlete
• 1983 - Lara Stone, Nederlands model
• 1983 - Robert Tobin, Brits atleet
• 1983 - Ognjen Vukojević, Kroatisch voetballer
• 1990 - Joanna "Jojo" Levesque, Amerikaans zangeres en actrice

Overleden

Brittany Murphy in 2006,
overleden in 2009

• 217 - Paus Zefyrinus
• 910 - Alfons III van Asturië, Koning van Asturië, Galicië en León
• 1355 - Stefan Uroš IV Dušan, koning van Servië
• 1765 - Lodewijk Ferdinand van Frankrijk (36), Dauphin van Frankrijk, zoon van koning Lodewijk XV
• 1864 - Schelte van Heemstra (57), Nederlands politicus
• 1916 - Henry Wallis (86), Engels kunstschilder
• 1917 - Lucien Petit-Breton (35), Frans wielrenner
• 1941 - Aleksandr Vvedenski (37), Russisch schrijver en dichter
• 1947 - Honoré-Jozef Coppieters (73), Belgisch bisschop van Gent
• 1950 - Enrico Mizzi (65), Maltees premier
• 1958 - Edouard Ronvaux (81), Belgisch politicus
• 1961 - Karel Van Wijnendaele (79), Belgisch sportjournalist
• 1968 - Max Brod (82), Tsjechisch/Israëlisch schrijver en componist
• 1968 - John Steinbeck (66), Amerikaans schrijver
• 1971 - Roy Oliver Disney, Amerikaans zakenman
• 1972 - Karel Kaers (58), Belgisch wielrenner
• 1973 - Luis Carrero Blanco (70), Spaans militair en politicus
• 1973 - Bobby Darin (37), Amerikaans zanger
• 1974 - Cy Marshall (72), Amerikaans autocoureur
• 1977 - André Marie Charue (79), Belgisch bisschop van Namen
• 1982 - Arthur Rubinstein (95), Pools/Amerikaans pianist
• 1984 - Stanley Milgram (51), Amerikaans psycholoog
• 1993 - William Edwards Deming (93), Amerikaans statisticus
• 1996 - Carl Sagan (62), Amerikaans astronoom en populariseerder van de wetenschap
• 2001 - Léopold Senghor (95), Senegalees dichter, filosoof, schrijver en staatsman
• 2003 - Coy Koopal (71), Nederlands voetballer
• 2005 - Loek Biesbrouck (84), Nederlands voetballer
• 2008 - Joseph Conombo (91), Burkinees politicus
• 2008 - Jo Crepain (58), Vlaams architect
• 2008 - Olga Lepesjinskaja (92), Russisch ballerina
• 2008 - Hugo Mann (95), Duits ondernemer
• 2008 - Adrian Mitchell (76), Engels dichter en dramaturg
• 2008 - Robert Mulligan (83), Amerikaans filmregisseur
• 2008 - Albin Planinc (64), Sloveens schaakgrootmeester
• 2009 - Hoessein-Ali Montazeri (87), Iraans grootayatollah
• 2009 - Brittany Murphy (32), Amerikaans actrice
• 2009 - Arnold Stang (91), Amerikaans komiek en acteur
• 2010 - Jos Gemmeke (88), Nederlands verzetsstrijdster
• 2012 - Tob de Bordes (85), Nederlands acteur en voordrachtskunstenaar

Viering/herdenking

• In het Romeinse Rijk viert men de saturnaliën ter ere van de zonnewende.
• Rooms-katholieke kalender:
  • Heilige Theofiel († 249)
  • Heilige Ursan(ne) († c. 625)
  • Heilige Filogoon († 324)
  • Heilige Dominicus van Silos († 1073)
  • Heilige Ammon(ius) (van Alexandrië) († 249)
  • Heilige Ursicinus van Cahors († c. 535)

Weerextremen

Nederland

Dagrecords

• 1938 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur -13,3 °C
• 1989 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 9,8 °C
• 1938 - Laagste minimumtemperatuur -25
• 1989 - Hoogste maximumtemperatuur 13,9 °C
• 1911 - Hoogste uurgemiddelde windsnelheid 19,5 m/s
• 2004 - Langste zonneschijnduur 6,6 uur
• 1993 - Langste neerslagduur 10,5 uur
• 1925 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 15,5 mm
• 1938 - Laagste etmaalgemiddelde relatieve vochtigheid 67 %

België

Dagrecords

• 1938 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur -12,8 °C. Dit is de koudste dag ooit in de maand december.
• 1958 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 11,5 °C
• 1938 - Laagste minimumtemperatuur -15,4 °C
• 1932 - Hoogste maximumtemperatuur 14,5 °C
• 1952 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 21,8 mm

Uitzonderlijke gebeurtenissen

• 1927 - Koudste december-decade van de eeuw: gemiddelde temperatuur in Ukkel –5,4 °C.
• 1938 - Minimumtemperatuur tot -13,5 °C in Oostende, -15,8 °C in Ukkel en -20,7 °C op de Baraque Michel (Jalhay).
• 1991 - Tornado met ernstige schade rond Perwez, in Waals-Brabant.

Bronnen, noten en/of referenties