13 december

13 december is de 347ste dag van het jaar (348ste dag in een schrikkeljaar) in de gregoriaanse kalender. Hierna volgen nog 18 dagen tot het einde van het jaar.

Gebeurtenissen

•  Algemeen
  • 1795 - Een meteoriet treft Wold Newton in het Engelse Yorkshire. Later zal de sciencefiction schrijver Philip José Farmer deze gebeurtenis gebruiken als basis voor zijn Wold Newton family-verhalen.
  • 1959 - Mies Bouwman leidt de allereerste inzamelingsactie op televisie in Nederland; Red een Kind, voor Algerijnse vluchtelingen in Marokko.
  • 1972 - Een Spaans chartervliegtuig stort neer tijdens het opstijgen van de Canarische Eilanden waarbij 155 personen omkomen.
  • 1977 - Een DC-3 vliegtuig van de Amerikaanse overheid stort neer na het opstijgen in Evansville (Indiana), waarbij 29 personen omkomen, onder wie het basketbal team van de University of Evansville.
  • 1995 - Tijdens een huiszoeking in het huis van Marc Dutroux horen rijkswachters kinderstemmen, maar de cel waarin de meisjes Julie en Melissa zijn opgesloten vinden ze niet.
  • 2000 - De zogeheten "Texas 7" ontsnappen uit een gevangenis in Texas en gaan op rooftocht.
  • 2006 - De RTBf zendt een nepjournaal uit waarin er gezegd wordt dat Vlaanderen de onafhankelijkheid heeft uitgeroepen.
  • 2011 - In de Belgische stad Luik pleegt een 33-jarige man een aanslag met granaten en geweren, met 124 gewonden en 4 dodelijke slachtoffers (waaronder de dader zelf) tot gevolg.

•  Oorlog
  • 1862 - De Geconfedereerde staten winnen de slag bij Fredericksburg in de Amerikaanse Burgeroorlog.
  • 1937 - Japan wint de Slag om Nanking. De stad wordt het toneel van massale verkrachtingen en massamoord door het Japanse leger.
  • 1938 - Honderd gedeporteerde gevangenen uit Sachsenhausen bouwen het concentratiekamp Neuengamme bij Hamburg.
  • 1943 - De geallieerden gooien Schiphol in zijn geheel plat, waardoor de luchthaven voor de rest van de oorlog wordt uitgeschakeld
  • 1943 - Als wraak voor vermeende steun aan het verzet moordt een Duitse legereenheid de gehele mannelijke bevolking van het Griekse stadje Kalavryta uit.

•  Politiek
  • 862 - Boudewijn I met de IJzeren Arm trouwt met Judith, dochter van Karel de Kale.
  • 1949 - De Knesset stemt voor het verplaatsen van de hoofdstad van Israël naar Jeruzalem.
  • 1959 - Aartsbisschop Makarios wordt de eerste president van Cyprus.
  • 1972 - Gough Whitlam wordt verkozen tot premier van Australië.
  • 1974 - Malta wordt een republiek.
  • 1981 - Israël annexeert de Syrische Golanhoogten.
  • 1981 - Generaal Wojciech Jaruzelski kondigt in Polen de staat van beleg af.
  • 1996 - Kofi Annan wordt gekozen als secretaris-generaal van de Verenigde Naties.
  • 2002 - De Europese Unie bereikt een akkoord over de toetreding van tien landen: Polen, Tsjechië, Hongarije, Slowakije, Slovenië, Estland, Letland, Litouwen, Malta en Cyprus. Deze landen treden toe op 1 mei 2004.
  • 2003 - Arrestatie van Saddam Hoessein door de Amerikaanse interventiemacht in Irak.

•  Wetenschap en technologie
  • 1577 - Sir Francis Drake begint in Plymouth aan zijn reis om de wereld.
  • 1642 - Abel Tasman bereikt Nieuw-Zeeland.
  • 1966 - Ten zuidoosten van Amsterdam wordt de eerste paal voor een nieuwe wijk geslagen: de Bijlmermeer.

Geboren

Dick Van Dyke,
geboren in 1925

Christopher Plummer,
geboren in 1929

Rob Houwer,
geboren in 1937

Heino,
geboren in 1938

Dick Dees,
geboren in 1944

Dick Van Dyke,
geboren in 1925

Steve Buscemi,
geboren in 1957

Taylor Swift,
geboren in 1989

Arantxa Rus,
geboren in 1990

• 1521 - Felice Peretti di Montalto, de latere paus Sixtus V (1585 - 1590) (overleden 1590)
• 1533 - Erik XIV van Zweden, koning van Zweden (overleden 1577)
• 1553 - Hendrik van Navarra, koning van Frankrijk (als Hendrik IV) en koning van Navarra (als Hendrik III) (overleden 1610)
• 1797 - Heinrich Heine, Duits dichter (overleden 1856)
• 1806 - Gerhardus Fabius, Nederlands vice-admiraal (overleden 1888)
• 1816 - Werner von Siemens, Duits uitvinder en industrieel (overleden 1892)
• 1854 - Herman Bavinck, Nederlands predikant, theoloog en politicus (overleden 1921)
• 1895 - Victorio Edades Filipijns kunstschilder (overleden 1985)
• 1887 - György Pólya, Hongaars-Amerikaans wiskundige (overleden 1985)
• 1897 - Albert Aalbers, Nederlands architect (overleden 1961)
• 1903 - Jevgeni Petrov, Russisch schrijver (overleden 1942)
• 1906 - Boris Kosjevnikov, Russisch componist en dirigent (overleden 1985)
• 1909 - Jan Beelaerts van Blokland, Nederlands militair (overleden 2005)
• 1910 - Marjorie Grene, Amerikaans filosofe (overleden 2009)
• 1910 - Van Heflin, Amerikaans acteur (overleden 1971)
• 1911 - Trygve Magnus Haavelmo, Noors econoom (overleden 1999)
• 1911 - Willem Kernkamp, Nederlands sportbestuurder (overleden 1990)
• 1912 - Luiz Gonzaga, Braziliaans zanger en accordeonist (overleden 1989)
• 1914 - Isaac Julius Tamaëla, Zuid-Moluks leider (overleden 1978)
• 1914 - Karl Wazulek, Oostenrijks schaatser (overleden 1958)
• 1915 - Curd Jürgens, Duits-Oostenrijks acteur (overleden 1982)
• 1915 - Ross Macdonald, Amerikaans schrijver (overleden 1983)
• 1915 - John Vorster, Zuid-Afrikaans politicus (overleden 1983)
• 1918 - Piet Hendriks, Nederlands acteur (overleden 2000)
• 1918 - Bill Vukovich, Amerikaans autocoureur (overleden 1955)
• 1920 - Joop Ritmeester van de Kamp, Nederlands zakenman (overleden 2005)
• 1920 - Jan de Troye, Nederlands radioverslaggever en omroepbestuurder (overleden 2006)
• 1921 - Janko Messner, Sloveens schrijver en dichter (overleden 2011)
• 1923 - Antoni Tàpies, Spaans kunstenaar (overleden 2012)
• 1925 - Dick Van Dyke, Amerikaans acteur en komiek
• 1926 - Walter Flamme, Duits toneelacteur (overleden 2012)
• 1927 - Christopher Plummer, Canadees acteur
• 1928 - Jack Tramiel, Pools-Amerikaans ondernemer (Commodore) (overleden 2012)
• 1929 - Jaap Kruithof, Vlaams moraalfilosoof (overleden 2009)
• 1930 - Robert Prosky, Amerikaans acteur (overleden 2008)
• 1930 - Sharadkumar Dicksheet, Indiaas Amerikaans plastisch chirurg die bekend is om zijn project voor gratis operaties voor kinderen in India (overleden 2011)
• 1931 - Émile Leva, Belgisch atleet
• 1931 - Ida Vos, Joods-Nederlands dichteres en schrijfster (overleden 2006)
• 1935 - Lou Adler, Amerikaans producer
• 1937 - Rob Houwer, Nederlands filmregisseur en producer
• 1938 - Heino (Heinz-Georg Kramm), Duits schlagerzanger
• 1941 - Bessel Kok, Nederlands zakenman en schaker
• 1941 - Luis Paulino Siles, Costa Ricaans voetbalscheidsrechter
• 1942 - Luuk Kroon, Nederlands luitenant-admiraal (overleden 2012)
• 1944 - Dick Dees, Nederlands politicus
• 1945 - Brian McGuire, Australisch autocoureur (overleden 1977)
• 1949 - Luc Sala, Nederlands televisiemaker en uitgever
• 1949 - Paula Wilcox, Brits actrice Man about the house
• 1950 - Tom Vilsack, Amerikaans politicus
• 1951 - Jan Sebille, Belgisch langeafstandsloper
• 1953 - Richard Gibson, Canadees componist
• 1955 - Glenn Roeder, Engels voetballer en voetbaltrainer
• 1955 - Tim Steens, Nederlands hockeyer
• 1957 - Steve Buscemi, Amerikaans acteur
• 1957 - Rick van Ravenswaay, Surinaams politicus
• 1957 - Jean-Marie Messier, Frans zakenman
• 1962 - Roger Ilegems, Belgisch wielrenner
• 1963 - Uwe-Jens Mey, Duits langebaanschaatser
• 1963 - Devika Strooker, Nederlands actrice
• 1964 - Ricardo Gomes, Braziliaans voetballer en voetbaltrainer
• 1967 - Anton Dautzenberg, Nederlands schrijver
• 1967 - Jamie Foxx, Amerikaans acteur, zanger en komiek
• 1967 - Wang Tao, Chinees tafeltennisser
• 1969 - Petri Helin, Fins voetballer
• 1969 - Murat Nasyrov, Russisch zanger (overleden 2007)
• 1969 - Jacky Peeters, Belgisch voetballer
• 1971 - Vaughan Coveny, Nieuw-Zeelands voetballer
• 1971 - Tawan Sripan, Thais voetballer
• 1972 - Peter Luttenberger, Oostenrijks wielrenner
• 1972 - Mauricio Solís, Costa Ricaans voetballer
• 1973 - Christie Clark, Amerikaans actrice
• 1974 - Wamberto, Braziliaans voetballer
• 1975 - Tom DeLonge, Amerikaans gitarist
• 1975 - Adem Hecini, Algerijns atleet
• 1976 - Radosław Sobolewski, Pools voetballer
• 1976 - Gheorghe Stratulat, Moldavisch voetballer
• 1977 - Winfried Baijens, Nederlands presentator
• 1977 - Andrew Higginson, Engels snookerspeler
• 1979 - Valerie De Booser, Belgisch model en presentatrice
• 1980 - Emanuele Di Gregorio, Italiaans atleet
• 1981 - Amy Lee, Amerikaans zangeres
• 1981 - Abubakari Yakubu, Ghanees voetballer
• 1982 - Elisa di Francisca, Italiaans schermer (floret)
• 1982 - Tuka Rocha, Braziliaans autocoureur
• 1983 - Otylia Jędrzejczak, Pools zwemster
• 1983 - Janeth Jepkosgei, Keniaans atlete
• 1983 - Kim Vandenberg, Amerikaans zwemster
• 1984 - Michal Kadlec, Tsjechisch voetballer
• 1984 - Hanna-Maria Seppälä, Fins zwemster
• 1985 - Frida Hansdotter, Zweeds alpineskiester
• 1988 - Bai Xue, Chinees atlete
• 1989 - Taylor Swift, Amerikaans countryzangeres
• 1990 - Arantxa Rus, Nederlands tennisster
• 2005 - Prins Aymeric, zoon van Prins Laurent van België
• 2005 - Prins Nicolas, zoon van Prins Laurent van België

Overleden

Horst Tappert,alias Derrick
overleden in 2008

• 558 - Childebert I (62), Frankisch koning
• 1124 - Calixtus II (64), paus van Rome
• 1466 - Donatello (80), Italiaans beeldhouwer
• 1521 - Emanuel I van Portugal (52), koning van Portugal
• 1784 - Samuel Johnson (75), Brits essayist, criticus en dichter
• 1863 - Friedrich Hebbel (50), Duits schrijver
• 1920 - Bonifacio Arevalo (70), Filipijns beeldhouwer
• 1922 - Hannes Hafstein (61), IJslands politicus en dichter
• 1924 - Gerrit Johan Anne Schimmelpenninck (70), Nederlands politicus
• 1930 - Fritz Pregl (61), Oostenrijks chemicus
• 1939 - Joan Nieuwenhuis (83), Nederlands krantenmaker, journalist en ambtenaar
• 1944 - Wassily Kandinsky (78), Russisch-Frans expressionistisch kunstschilder
• 1945 - Robert van Genechten (50), Vlaams-Nederlands jurist, econoom, bestuurder en landverrader
• 1945 - Irma Grese (22), Duits SS-kampbewaakster
• 1948 - Frans Drion (74), Nederlands Kamerlid
• 1953 - Ad van der Steur (60), Nederlands architect
• 1960 - Christopher Hornsrud (101), Noors politicus
• 1963 - Hubert Pierlot (79), Belgisch politicus
• 1973 - Dick Tol (39), Nederlands voetballer
• 1975 - Hendrik Johan Kruls (73), Nederlands generaal
• 1977 - Oğuz Atay (43), Turks schrijver
• 1979 - Jan Roos (83), Nederlands straatzanger
• 1980 - Harm van Riel (73), Nederlands politicus
• 1988 - Roy Urquhart (87), Brits generaal
• 1990 - Alice Marble (77), Amerikaans tennisster
• 1994 - Herman Felderhof (83), Nederlands radioverslaggever en omroepbestuurder
• 1994 - Antoine Pinay (102), premier van Frankrijk
• 1999 - Joseph Heller (76), Amerikaans schrijver
• 2001 - Leonardo Mondadori (56), Italiaans uitgever
• 2001 - Chuck Schuldiner (34),Amerikaans metalmuzikant
• 2004 - Tom Turesson (62), Zweeds voetballer
• 2005 - Stanley Williams (51), Amerikaans bendeleider
• 2006 - Robert Long (63), Nederlands zanger, cabaretier, columnist en tv-presentator
• 2006 - Loyola de Palacio (56), Spaans politica
• 2007 - Floyd Red Crow Westerman (71), Amerikaans zanger en acteur
• 2008 - Stephan Lang (63), Transsylvanisch auteur
• 2008 - Kjartan Slettemark (76), Noors-Zweeds kunstenaar
• 2008 - Horst Tappert (85), Duits acteur
• 2010 - Richard Holbrooke (69), Amerikaans diplomaat
• 2010 - Woolly Wolstenholme (62), toetsenist van de Britse band Barclay James Harvest
• 2012 - Andreu Alfaro (83), Spaans beeldhouwer en kunstenaar
• 2012 - Otto Ketting (77), Nederlands componist
• 2012 - Hans Zoet (73), Nederlands presentator en ballonvaarder

Viering/herdenking

• Republic Day op Malta
• Luciafeest in Zweden
• Rooms-katholieke kalender:
  • Heilige Ursicinus van Brescia († 60)
  • Heilige Lucia (van Syracuse), Patrones van de oogartsen en opticiens († 303/4) - Gedachtenis
  • Heilige Odilia van de Elzas († c. 720)
  • Heilige Judocus († 668/9 of 675)
  • Heilige Aubertus († c. 669), Patroon van de (banket)bakkers
  • Heilige Roswinda († 8ste eeuw)
  • Heilige Einhildis († 8ste eeuw)
  • Heilige Elisabeth Rosa († 1030)
  • Heilige Bartolomeus van Toscane († 1300)
  • Heilige Johannes Marinoni († 1562)
  • Heilige Maria Maddalena della Passione († 1921)

Weerextremen

Nederland

Dagrecords

• 1968 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur -6,3 °C
• 2003 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 11,5 °C
• 1968 - Laagste minimumtemperatuur -11,1 °C
• 1994 - Hoogste maximumtemperatuur 13,5 °C
• 1912 - Hoogste uurgemiddelde windsnelheid 14,4 m/s
• 1940 - Langste zonneschijnduur 6,1 uur
• 2003 - Langste neerslagduur 16 uur
• 2003 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 23,3 mm
• 1933 - Laagste etmaalgemiddelde relatieve vochtigheid 60 %

België

Dagrecords

• 1899 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur -8,8 °C
• 1938 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 12,5 °C
• 1899 - Laagste minimumtemperatuur -13,3 °C
• 1938 - Hoogste maximumtemperatuur 13,7 °C
• 1989 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 18,1 mm

Uitzonderlijke gebeurtenissen

• 1967 - 12 cm sneeuw in Koksijde.
• 1968 - Maximumtemperatuur in Koksijde: –4,8 °C.
• 1994 - Minimumtemperatuur tot 12,6 °C in Geraardsbergen.

Bronnen, noten en/of referenties