30 november

30 november is de 334ste dag van het jaar (335ste dag in een schrikkeljaar) in de gregoriaanse kalender. Hierna volgen nog 31 dagen tot het einde van het jaar.

30 november is een merkeldag.

Gebeurtenissen

•  Algemeen
  • 1936 - Het Crystal Palace in Londen brandt volledig af
  • 1954 - Een meteoriet slaat door een dak en treft een vrouw in Sylacauga (Alabama).
  • 1980 - De gemeente Amsterdam koopt het kraakpand Groote Keijser aan de Keizersgracht om een treffen met de kraakbeweging te voorkomen.
  • 1983 - Freddy Heineken en zijn chauffeur Ab Doderer worden vrijgelaten na een ontvoering van precies 3 weken
  • 1989 - De RAF pleegt een bomaanslag op de bankier Alfred Herrhausen van de Deutsche Bank. Herrhausen komt om het leven.

•  Infrastructuur
  • 1992 - Een treinramp bij Hoofddorp kost 5 mensen het leven, 33 mensen raken gewond.

•  Kunst
  • 1886 - In de Folies Bergère wordt de eerste revue opgevoerd.
  • 2002 - De overblijfselen van Alexandre Dumas père worden naar het Panthéon overgebracht.

•  Media
  • 1960 - De productie van het Amerikaans automerk De Soto wordt gestaakt.
  • 1990 - De Sega Mega Drive wordt in Europa uitgebracht.

•  Muziek
  • 1979 - De Britse rockband Pink Floyd brengt het album The Wall, het best verkochte dubbelalbum aller tijden met een wereldwijde verkoop van 30 miljoen exemplaren.

•  Oorlog
  • 1710 - Het Ottomaanse Rijk verklaart Rusland de oorlog.
  • 1782 - Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk tekenen een voorlopig vredesverdrag, waarmee een eind komt aan de Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog.
  • 1864 - Slag bij Franklin, Tennessee.
  • 1939 - Begin van de Winteroorlog tussen Finland en de Sovjet-Unie.

•  Politiek
  • 1292 - John Balliol wordt koning van Schotland
  • 1803 - Spanje staat het Louisiana-gebied af aan Frankrijk.
  • 1813 - De latere Willem I der Nederlanden zet na achttien jaar weer voet op Nederlandse bodem, op het strand van Scheveningen.
  • 1857 - Ignacio Comonfort treedt af als president van Mexico.
  • 1916 - in Boedapest worden keizer Karel I van Oostenrijk en zijn gemalin Zita van Bourbon-Parma met de Stefanskroon tot koning en koningin van Hongarije gekroond
  • 1962 - U Thant wordt secretaris-generaal van de Verenigde Naties.
  • 1966 - Barbados wordt onafhankelijk.
  • 1967 - De Engelse kroonkolonie Aden wordt onafhankelijk als de republiek van Zuid-Jemen.
  • 1982 - Een aan Margaret Thatcher geadresseerde bombrief ontploft in 10 Downing Street.
  • 1999 - In Seattle vindt de eerste grote demonstratie van de antiglobalistische beweging plaats, de Battle of Seattle.
  • 2006 - Nederland heeft, als eerste land ter wereld, een partij in het nationale parlement die opkomt voor de belangen van dieren; De Partij voor de Dieren.
  • 2007 - Het Valentijnskartel of Vlaams Kartel houdt op met bestaan.
  • 2007 - Het LAKS houdt een grote staking op het Museumplein in Amsterdam voor meer kwaliteit in plaats van kwantiteit in het onderwijs en tegen de 1040 urennorm.

•  Religie
  • 306 - Ambtsperiode Paus Marcellus I begint.
  • 1700 - Bisschopswijding van Paus Clemens XI in de Sint-Pietersbasiliek te Rome.
  • 1838 - Paus Gregorius XVI creëert één nieuwe kardinaal.
  • 1896 - Paus Leo XIII creëert twee nieuwe kardinalen.
  • 1945 - Benoeming van Joseph Baeten tot bisschop-coadjutor met recht van opvolging van Breda.
  • 1970 - Bezoek van Paus Paulus VI aan Samoa. Daarna reist de paus door naar Sydney in Australië voor een vierdaags bezoek.
  • 1987 - Samenvoeging van de Rooms-katholieke Apostolische Vicariaten Alessandria di Egitto, Eliopoli di Egitto en Port-Said in Egypte.

•  Sport
  • 1872 - Eerste voetbal-interland ooit, op Hamilton Crescent, Glasgow, tussen Schotland en Engeland, uitslag 0-0, 4000 toeschouwers
  • 1910 - Oprichting van de Chileense voetbalclub Audax Club Sportivo Italiano.

•  Wetenschap en technologie
  • 1609 - Galileo Galilei observeert voor het eerst de maan door een telescoop.

Geboren

• 539 - Gregorius van Tours, Frans bisschop en historicus (overleden 594)
• 1340 - Jan van Berry zoon van Jan II van Frankrijk (overleden 1416)
• 1427 - Casimir IV van Polen koning van Polen (overleden 1492)
• 1466 - Andrea Doria, Genuees zeeman (overleden 1560)
• 1508 - Andrea Palladio, Italiaans architect (overleden 1580)
• 1514 - Andreas Masius, Nederlands katholiek priester, diplomaat en rechtsgeleerde (overleden 1573)
• 1554 - Philip Sidney, Engels dichter en diplomaat (overleden 1586)
• 1628 - John Bunyan, Brits schrijver (overleden 1688)
• 1667 - Jonathan Swift, Iers-Brits schrijver en satiricus (overleden 1745)
• 1796 - Carl Loewe, Duits componist (overleden 1869)
• 1817 - Theodor Mommsen, Duits historicus (overleden 1903)
• 1835 - Mark Twain (Samuel Langhorne Clemens), Amerikaans schrijver (overleden 1910)
• 1858 - Willem Treub, Nederlands liberaal politicus (overleden 1931)
• 1874 - Winston Churchill, Brits staatsman (overleden 1965)
• 1891 - Richard Minne, Vlaams dichter en schrijver (overleden 1965)
• 1895 - Henri Staal, Nederlands politiefunctionaris (overleden 1980)
• 1904 - Clyfford Still, Amerikaans kunstschilder (overleden 1980
• 1906 - Andrés Henestrosa, Mexicaans dichter, essayist, onderwijzer, politicus en taalkundige (overleden 2008)
• 1910 - Henk Feldmeijer, Nederlands nationaalsocialistisch politicus (overleden 1945)
• 1911 - Albert Buysse, Belgisch wielrenner (overleden 1998)
• 1912 - Gordon Parks, Amerikaans fotograaf, regisseur, schrijver en componist (overleden 2006)
• 1912 - Constant Stotijn, Nederlands hoboïst (overleden 1975)
• 1914 - Albert Embrechts, Belgisch kunstschilder (overleden 1997)
• 1915 - Brownie McGhee, Amerikaans blueszanger (overleden 1996)
• 1916 - Lilian Baels, Belgisch prinses (overleden 2002)
• 1916 - Andrée de Jongh, Belgisch verzetsstrijdster (overleden 2007)
• 1918 - Willy Andriessen, Nederlands verzetsstrijder (overleden 1944)
• 1918 - Jan Elburg, Nederlands dichter (overleden 1992)
• 1919 - Detlef Kraus, Duits pianist (overleden 2008)
• 1920 - Virginia Mayo, Amerikaans filmactrice (overleden 2005)
• 1924 - Shirley Chisholm, Amerikaans federaal parlementslid (overleden 2005)
• 1928 - Peter-Hans Kolvenbach, Nederlands jezuïetenleider
• 1930 - Gordon Liddy, Amerikaans acteur, ambtenaar, crimineel en presentator
• 1930 - Thijs Roks, Nederlands wielrenner (overleden 2007)
• 1931 - Theo Ordeman, Nederlands televisieregisseur en -producent (overleden 2007)
• 1932 - Alex Blignaut, Zuid-Afrikaans autocoureur (overleden 2001)
• 1932 - Jos Hoevenaars, Belgisch wielrenner (overleden 1995)
• 1932 - Gérard Lauzier, Frans stripauteur (overleden 2008)
• 1934 - Vjatsjeslav Nevinny, Russisch acteur (overleden 2009)
• 1935 - Trevor Blokdyk, Zuid-Afrikaans autocoureur (overleden 1995)
• 1936 - Abbie Hoffman, Amerikaans anti-oorlogsactivist (overleden 1989)
• 1937 - Luther Ingram, Amerikaans R&B/soulzanger en -songwriter (overleden 2007)
• 1937 - Ridley Scott, Brits regisseur
• 1937 - Tom Simpson, Brits wielrenner (overleden 1967)
• 1941 - Kees Aarts, Nederlands voetballer (overleden 2008)
• 1943 - Oscar Harris, Nederlands-Surinaams zanger
• 1943 - Thijs Wöltgens, Nederlands politicus (overleden 2008)
• 1947 - Sergio Badilla Castillo, Chileens dichter en schrijver
• 1948 - Errol Alibux, Surinaams politicus
• 1949 - Soewarto Moestadja, Surinaams politicus
• 1952 - Dick Schoenaker, Nederlands voetballer
• 1953 - Shuggie Otis, Amerikaans singer-songwriter en multi-instrumentalist
• 1953 - June Pointer, Amerikaans zangeres (overleden 2006)
• 1955 - Billy Idol (William Michael Albert Broad), Brits muzikant
• 1956 - Govert Schilling, Nederlands wetenschapsjournalist
• 1957 - Richard Barbieri, Engels musicus
• 1957 - Wijnand Duyvendak, Nederlands politicus
• 1958 - Michel Bibard, Frans voetballer
• 1959 - Bart Peeters, Belgisch zanger, drummer en presentator
• 1960 - Gary Lineker, Brits voetballer en televisiepresentator
• 1962 - Troy Douglas, Bermudaans-Nederlands atleet
• 1962 - Brian Henson, Amerikaans poppenspeler en producent
• 1963 - Einar Gausel, Noors schaker
• 1965 - Ismo Lius, Fins voetballer
• 1965 - Ben Stiller, Amerikaans acteur
• 1966 - Mika Salo, Fins autocoureur
• 1967 - Gia Jishkariani, Georgisch voetballer
• 1968 - Laurent Jalabert, Frans wielrenner
• 1969 - Marc Goossens, Belgisch autocoureur
• 1969 - Trina Gulliver, Engels dartster
• 1969 - Catherina McKiernan, Iers atlete
• 1970 - Jacek Gdański, Pools schaker
• 1971 - Gerard van Velde, Nederlands schaatser
• 1972 - Abel Xavier, Portugees voetballer
• 1973 - Michaël Goossens, Belgisch voetballer
• 1975 - Mimi Ferrer, Marokkaans-Nederlands actrice
• 1975 - Adnan Gušo, Bosnisch voetballer
• 1975 - Linda Wagenmakers, Nederlands actrice en zangeres
• 1976 - Eneko Llanos, Spaans triatleet
• 1978 - Pierrick Fédrigo, Frans wielrenner
• 1979 - Annemieke Kiesel-Griffioen, Nederlands voetbalster
• 1979 - Simon Williams, Brits schaker
• 1980 - Bart Van Zundert, Belgisch voetballer
• 1981 - Otto Fredrikson, Fins voetballer
• 1981 - Laurent Fressinet, Frans schaker
• 1982 - Pieter Crabeels, Belgisch voetballer
• 1982 - Elisha Cuthbert, Canadees actrice
• 1983 - Anastasia Baboerova, Russisch journaliste (overleden 2009)
• 1983 - Sofie Lemaire, Vlaams presentatrice
• 1984 - Nigel de Jong, Nederlands voetballer
• 1985 - Kaley Cuoco, Amerikaans actrice
• 1986 - Jevgenija Linetskaja, Russisch tennisster
• 1987 - Vasilisa Bardina, Russisch tennisster
• 1987 - Dougie Poynter, Brits gitarist
• 1989 - Vladimír Weiss, Slowaaks voetballer
• 1990 - Noelle Barahona, Chileens alpineskiester
• 1990 - Magnus Carlsen, Noors schaker

Overleden

• 1016 - Edmund II van Engeland (26), koning van Engeland
• 1631 - Jacob de Bondt (39), Nederlands arts en natuuronderzoeker
• 1647 - Giovanni Lanfranco (65), Italiaans kunstschilder
• 1700 - Artus Quellinus de Jonge (75), Zuid-Nederlands beeldhouwer
• 1705 - Catharina van Bragança (67), Portugees prinses en weduwe van Karel II van Engeland
• 1718 - Karel XII (36), Koning van Zweden
• 1881 - Gustavo Rossari (53), Italiaans componist
• 1900 - Oscar Wilde (46), Iers schrijver
• 1909 - Karel Theodoor in Beieren (70), Duits oogarts
• 1934 - Jos Postmes (38), Nederlands kunstenaar
• 1935 - Fernando Pessoa (47), Portugees dichter
• 1946 - Gustav Noske (78), Duits politicus
• 1953 - Félix Gogo (81), Belgisch kunstschilder
• 1953 - Francis Picabia (74), Frans schilder en dichter
• 1954 - Wilhelm Furtwängler (68), Duits dirigent
• 1957 - Beniamino Gigli (67), Italiaans opera-tenor
• 1957 - Adeodato Giovanni Piazza (73), Italiaans curiekardinaal
• 1959 - Hans Henny Jahnn (64), Duits schrijver en orgelbouwer
• 1962 - Ossip Bernstein (80), Oekraïens schaker
• 1967 - Patrick Kavanagh (63), Iers schrijver en dichter
• 1977 - Terence Rattigan (66), Brits toneelschrijver
• 1979 - Zeppo Marx (78), Amerikaans acteur
• 1979 - Emile Severeyns (48), Belgisch wielrenner
• 1986 - Emil Jónsson (84), IJslands politicus
• 1987 - Simon Carmiggelt (74), Nederlands journalist en schrijver
• 1987 - Josef Vrana (82), Tsjechisch bisschop van Octabia
• 1989 - Ahmadou Babatoura Ahidjo (65), president van Kameroen
• 1989 - Alfred Herrhausen (59), Duits bankier
• 2000 - Jānis Kalniņš (96), Lets-Canadees componist
• 2003 - Earl Bellamy (86), Amerikaans regisseur
• 2003 - Gertrude Ederle (97), Amerikaans langeafstandszwemster
• 2003 - Dirk Flentrop (93), Nederlands orgelbouwer
• 2004 - Pierre Berton (84), Canadees auteur
• 2007 - Evel Knievel (69), Amerikaans stuntman
• 2008 - Béatrix Beck (94), Belgisch-Frans schrijfster
• 2008 - Munetaka Higuchi (49), Japans drummer
• 2008 - Peter Rees (81), Brits minister
• 2010 - Ton Kuyl (89), Nederlands acteur
• 2011 - Leka van Albanië (72), Albanees politicus
• 2011 - Jules Ancion (87), Nederlands hockeyer
• 2011 - Nelly Byl (82), Belgisch tekstdichter
• 2011 - Carl Robie (66), Amerikaans zwemmer

Viering/herdenking

• Onafhankelijksdag in Barbados
• Bonifacio Dag in Filipijnen
• Rooms-katholieke kalender:
  • Heilige Andreas, apostel († c.62/9), Patroon van de vissers, de textielarbeiders en de touwslagers - Feest
  • Heilige Trojanus (van Saintes) († 532/3)

Weerextremen

Nederland

Dagrecords

• 1921 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur -5,6 °C
• 1992 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 11,8 °C
• 1921 - Laagste minimumtemperatuur -13,7 °C
• 1992 - Hoogste maximumtemperatuur 13,5 °C
• 1914 - Hoogste uurgemiddelde windsnelheid 13,9 m/s
• 1991 - Langste zonneschijnduur 6,9 uur
• 2001 - Langste neerslagduur 15,2 uur
• 1965 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 23,8 mm
• 1980 - Laagste etmaalgemiddelde relatieve vochtigheid 66 %

België

Dagrecords

• 1875 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur -4,7 °C
• 1841 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 12,6 °C
• 1921 - Laagste minimumtemperatuur -10,5 °C
• 1984 - Hoogste maximumtemperatuur 14,3 °C
• 1935 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 24,2 mm

Uitzonderlijke gebeurtenissen

• 1993 - Koudste november-decade met zes ijsdagen: gemiddelde temperatuur –1,8 °C.
• 1993 - Sneeuwbuien en ijzel verstoren ernstig het verkeer in het centrum van het land.
• 1999 - Laagste gemiddelde dagwaarde van de totale dikte van de ozonlaag sedert augustus 1971: 200 Dobson eenheden (normaal 327).

Bronnen, noten en/of referenties