Dubai (stad)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Dubai
دبي
Stad in Verenigde Arabische Emiraten Vlag van Verenigde Arabische Emiraten
Vlag van Dubai
Dubai (stad)
Dubai (stad)
Situering
Emiraat Dubai
Coördinaten 25° 15′ NB, 55° 17′ OL
Algemeen
Oppervlakte 3.885 km²
Inwoners (2013) 2.164.538 (307 inw/km²)
Website dubai.ae
Detailkaart
Dubai map detail.jpg
Foto's
CollageDubai.jpg
Portaal  Portaalicoon   Verenigde Arabische Emiraten

Dubai (ook wel Doebai) (Arabisch:دبي ; in het Arabisch uitgesproken als Doe-bei-i) is een stad in de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) en de hoofdstad van het gelijknamige emiraat met 2,1 miljoen inwoners.

Geschiedenis[bewerken]

Van de vroegste geschiedenis van Dubai is niet veel bewaard gebleven, op enkele sporen van bewoning rond 2000 v. Chr. na, in Jumeirah en Al-Qusais. Uit documenten uit de vierde eeuw blijkt dat de Grieken aanwezig zijn geweest in de regio. De traditionele activiteiten waren vee hoeden, planten kweken en vissen. Maar men ging ook handelen: de strategische ligging zorgde er voor dat Dubai in de oudheid reeds een belangrijke handelspost was tussen de landen aan de Perzische Golf en het Indisch Subcontinent.

Bastakiya is een van de oudste wijken van Dubai.

Dankzij die gunstige ligging kon Dubai vanaf de vijftiende eeuw een belangrijke rol spelen op de handelsroute van Europa naar India. Dubai werd het middelpunt van de strijd tussen plaatselijke machten en Europese imperialisten. Zowel de Perzen, de Portugezen, Hollanders en Britten hebben korte of langere tijd (delen van) het huidige emiraat Dubai bezet. In 1622 werden de Portugezen, die handelsposten in de stad hadden, verdreven. In de 18de eeuw probeerden ze de macht in de regio terug te krijgen, maar het waren de Britten die er in 1766 in slaagden de heerschappij over de handelsroutes in het gebied te verwerven.

Het oudste gebouw in Dubai, het Al Fahidi Fort, stamt uit 1787 en was de residentie van de heersers van Dubai. Het was ook lange tijd een gevangenis en is sinds 1972 een museum en geeft een overzicht van de geschiedenis van het emiraat.

Omstreeks 1830 werd Dubai ingenomen door de Bani Yas stam uit de Liwa Oase onder leiding van de familie Al Maktoum, die nog steeds heersen in het emiraat. Zij zagen de potentie van de strategische ligging van het Arabische schiereiland in combinatie met de mogelijkheden van Dubai Creek (Khor Dubai) als natuurlijke haven. Zij ontwikkelden het gebied rondom de kreek verder tot een bloeiende havenplaats door er te vissen met zelfgemaakte vissersboten, er parels op te duiken en handel te drijven waarvoor typische Arabische schepen, dhows, gebruikt werden. Eind 1800 schonk toenmalige leider Ibn Hasher Al Maktoum belastingvrijheid aan alle buitenlandse handelaars, waardoor Dubai de belangrijkste internationale transithaven aan de Golf kon worden. In het begin van de 20ste eeuw had de haven zich ontwikkeld tot een belangrijk commercieel centrum in de regio. Ruim 350 handelaren hadden een winkel geopend in de plaatselijke souk op de Deira-oever van de kreek. In de vijftiger jaren van de twintigste eeuw liet Sheikh Rashid Bin Saeed Al Maktoum de kreek uitbaggeren zodat deze beter toegankelijk werd voor grotere schepen.

In 1892 kwam Dubai onder het gezag van de Britten en werd het een onderdeel van de zogenaamde “Verdragsstaten”. Pas in het jaar 1971 was er weer sprake van onafhankelijkheid en werden de Verenigde Arabische Emiraten gecreëerd, met voor elk van de zeven emiraten (waaronder Dubai) een bepaalde mate van autonomie.

In 1966 werd aardolie gevonden en in 1969 start de productie en export van olie. De staatsinkomsten stegen spectaculair. Vanaf circa 1990 werden de oliebaten aangewend voor de uitbreiding van de stad en een oriëntatie op de andere inkomstenbronnen voor de toekomst, namelijk het toerisme en het worden van een financieel wereldcentrum. De olie-opbrengsten voor Dubai zijn immers eindig, doordat de voorraden op zullen raken.

Geografie[bewerken]

Ligging[bewerken]

De stad Dubai ligt aan de noordzijde van het grondgebied van het gelijknamige emiraat. De stad wordt doorsneden door een kreek, de Khor Dubai (vaak 'Dubai Creek' of kortweg 'The Creek' genoemd), een smalle baai van de Perzische Golf. Het zoute water van de Golf vloeit tot zo'n 12 kilometer landinwaarts. Aan het einde van de kreek ligt het Ras Al Khor Wildlife Sanctuary, een groot vogelreservaat. Rond 1950 werd de Khor Dubai uitgebaggerd en vergroot en is nog steeds de haven voor stukgoed met veelal houten schepen. Daarnaast varen er watertaxi's (Abra's genaamd). Over het water liggen diverse bruggen en een tunnel voor het wegverkeer. Ten noordoosten van de Dubai Creek bevindt zich het stadsdeel Deira en op de andere oever ligt Bur Dubai.

In het noordoosten grenst de stad aan de emiraat Sharjah. Veel buitenlanders die werken in Dubai wonen in deze nabijgelegen emiraat omdat de huren daar lager zijn.

Klimaat[bewerken]

Dubai heeft een droog en heet woestijnklimaat. De hoge luchtvochtigheid, vooral in de zomer maar ook in de winter, maakt dat het in de stad erg klam en benauwd aan kan voelen.

Weergemiddelden voor Dubai
Maand jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec Jaar
gemiddeld maximum (°C) 24 25 28 33 38 39 41 41 39 35 31 26 33
gemiddeld minimum (°C) 14 15 18 21 25 27 30 30 28 24 20 16 22
neerslag (mm) 19 25 22 7 1 0 1 0 0 1 3 16 95
bron: Dubai Meteorological Office

Economie[bewerken]

Dubai is al lang een belangrijke stad op de handelsroute naar het westen, onder meer voor de vrijhandel in goud. Maar zijn echte rijkdom dankt Dubai aan de aardolie die in 1966 in de grond werd gevonden. Tegenwoordig wordt nog maar 5% van het geld in Dubai verdiend aan olie. De toeristenindustrie is nu een van de sectoren waar veel in geïnvesteerd is en wordt. Verder ontwikkelt Dubai zich ook in de financiële dienstverlening, ICT en het zijn van een schakel in de lucht- en vrachtverbindingen tussen Azië en Europa. In 2005 verwerkte de internationale luchthaven meer dan 12 miljoen passagiers, in 2009 al 40 miljoen.

De ambities van de stad leken geen grenzen te kennen, totdat in 2009 de financiële crisis ook hier toesloeg. Vastgoedprijzen kelderden en grote bouwprojecten werden uitgesteld of in sommige gevallen halverwege gestopt. Bouwwerkzaamheden aan een aantal grote wolkenkrabbers staat stil door geldtekort. Toch wordt er ook nu nog steeds veel gebouwd in de stad.

Dubai wordt wel het 'winkelcentrum van het Midden-Oosten' genoemd. In de stad zijn meer dan 70 winkelcentra, waaronder het grootste ter wereld: de Dubai Mall. Ook zijn er verschillende souks. Moderne, zoals de Souk Madinat en meer traditionele zoals de Spice Souk en de Gold Souk (beiden in het stadsdeel Deira, aan de Dubai Creek).

Toerisme[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie ook: Lijst van bezienswaardigheden in Dubai

Toerisme is een belangrijk onderdeel van de strategie van Dubai om inkomsten te blijven genereren, ook als de olievoorraad in de toekomst op is. In 2010 stond de stad op de 7e plaats van meest bezochte steden ter wereld, met 7,6 miljoen bezoekers per jaar. De verwachting is dat dit aantal verder zal groeien en dat in 2015 meer dan 15 miljoen toeristen de stad zullen bezoeken.

Stadsontwikkeling[bewerken]

Skyline van Dubai
Skyline van Dubai
Het hoogste gebouw ter wereld: de Burj Khalifa in Dubai.
Wolkenkrabbers in de Dubai Marina.
Interieur Dubai Mall, het grootste winkelcentrum ter wereld.
De Burj Al Arab gezien vanaf de Madinat Jumeirah.

Hoogbouw[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie ook: Lijst van hoogste gebouwen in Dubai

De eerste wolkenkrabber van de stad was het Dubai World Trade Center dat werd gebouwd in 1978. Toentertijd was dat het hoogste gebouw van het Midden-Oosten. Eind jaren '90 begon men aan steeds meer grote bouwprojecten en vooral sinds 2005 zijn er meer en meer torenhoge wolkenkrabbers bijgekomen. Dubai heeft de meeste gebouwen van meer dan 300m hoogte, én de meeste gebouwen die hoger zijn dan 200m van alle steden ter wereld. In 2012 waren er 363 nieuwe wolkenkrabbers in aanbouw. Vanwege de wereldwijde financiële crisis ligt de bouw bij een niet onbelangrijk aantal van deze projecten stil.

De opmerkelijke skyline van Dubai wordt gedomineerd door de 828 m hoge Burj Khalifa, het hoogste gebouw ter wereld. In Dubai zijn ook onder andere de hoogste woontoren (Princess Tower) en het hoogste hotel (JW Marriott Marquis Dubai Towers) te vinden. De Dubai Marina staat vanwege het grote aantal vlak naast elkaar gebouwde wolkenkrabbers bekend als 'the worlds tallest block'. Plannen om een reusachtige wolkenkrabber bij Dubai Marina te bouwen, de 1200 meter hoge Nakheel Tower, zijn vanwege financiële problemen gewijzigd.

Palm Jumeirah vanuit de lucht gezien.

Eilanden[bewerken]

Voor de kust zijn en worden verschillende kunstmatige palmeilanden aangelegd.

Het eiland Palm Jumeirah, met onder andere het hotel Atlantis The Palm, is gereed. Een ander palmeiland, Palm Jebel Ali, is al voltooid maar nog niet bebouwd (op een modelvilla na). In een halve cirkel om dat eiland heen moet ooit het Dubai Waterfront worden gebouwd, bestaand uit tien hoofdsectoren, waaronder Madinat Al Arab, dat het nieuwe Central Business District moet worden. Dit project zal een aanzienlijk stuk land opleveren, zeven keer groter dan Manhattan. Tenslotte is er het plan om een eiland bij het oude stadsdeel Deira genaamd Palm Deira aan te leggen. Oorspronkelijk zou ook dit eiland de vorm van een palmboom krijgen. Maar deze geplande vorm is inmiddels losgelaten.

Een ander project, The World, dat ook voor de kust van Dubai wordt aangelegd, is een serie van kunstmatige eilanden in de vorm van de wereld met de verschillende continenten. Tenslotte moet The Universe een groep eilanden worden die de vorm hebben van een zon met zonnestralen, planeten en de Melkweg. Ook Jumeira Beach, een stuk strand waar projectontwikkelaars grote hotelresorts en luxueuze huisvestingsmogelijkheden creëren, is kunstmatig aangelegd. Aan dit stuk strand ligt onder andere het 321 meter hoge Burj Al Arab, het duurste hotel ooit gebouwd (hoewel de bouwkosten nooit officieel bekendgemaakt zijn), met suites die tot 100.000 dollar per nacht kosten. Het hotel claimt een zeven-sterren status te hebben en is daarmee samen met het Emirates Palace Hotel in Abu Dhabi de enige ter wereld.

Overige projecten[bewerken]

In Dubai lijkt alles groot, groter, grootst te moeten zijn. Behalve de hoogste wolkenkrabber heeft Dubai ook de grootste golfbaan ter wereld, de grootste fontein, het grootste themapark, het grootste winkelcentrum (Dubai Mall) met daarin het grootste aquarium ter wereld, de grootste overdekte skihal (400 meter) ter wereld in de woestijn en is Al Maktoum International Airport in aanbouw, dat als het klaar is het grootste vliegveld ter wereld zal zijn.

In augustus 2013 werden plannen bekendgemaakt voor het eerste onderwaterhotel van Dubai, het 'Water Discus Hotel'. Dit zal het grootste onderwaterhotel ter wereld moeten worden. Het Atlantis The Palm hotel in Dubai heeft momenteel al twee onderwatersuites.

Verkeer en vervoer[bewerken]

Metro[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Metro van Dubai voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Het metronetwerk van Dubai is modern en werd gedeeltelijk geopend in 2009. Momenteel bestaat het uit twee lijnen (de rode en de groene lijn). Aan de huidige lijnen wordt nog steeds gewerkt. Zo zijn nog niet alle stations geopend. Ook zijn er uitbreidingen gepland aan de bestaande lijnen en zouden er op termijn nog twee andere lijnen (de blauwe en paarse lijn) bij moeten komen. De metrostellen zijn computergestuurd en rijden dus zonder bestuurder en hebben allemaal een gedeelte dat alleen bestemd is voor gezinnen en vrouwen. Bijzonder voor een wereldstad als Dubai is dat de metro op vrijdagochtend niet rijdt omdat de vrijdag de Islamistische rustdag is.

Monorail en tram[bewerken]

De Palm Jumeirah Monorail verbindt het eiland Palm Jumeirah met het vasteland. Er zijn plannen om de lijn door te trekken naar het nabijgelegen metrostation om passagiers een makkelijke overstap te kunnen bieden. Nu moeten reizigers van het metrostation naar het monorailstation nog een taxi of bus nemen. Op 30 april 2009 werd de monorail in gebruik genomen.

Er wordt gewerkt aan de Al Sufouh tramlijn (van Dubai Marina via de Burj Al Arab naar de Mall of the Emirates) en er zijn plannen voor een tramlijn die het gebied rond de Burj Khalifa moet ontsluiten.

Weg en verkeer[bewerken]

Dubai beschikt over een uitstekend wegennetwerk. Een aantal hoofdwegen verbinden de verschillende delen van de stad met elkaar en met omliggende emiraten. De Sheikh Zayed Road is hiervan de bekendste en loopt dwars door Dubai vanaf het vliegveld naar Abu Dhabi. Veel van de bekende wolkenkrabbers van Dubai staan aan deze weg.

In en om de stad rijden meer dan 2000 publieke bussen over 140 routes. De busservice wordt uitgevoerd door de RTA. Om het wachten op de bus te veraangenamen en het gebruik van de bus te stimuleren zijn er bij veel bushaltes afgesloten wachtruimtes met airconditioning gebouwd. De RTA is ook verantwoordelijk voor het uitgeven van de taxi licenties. Alle taxi's in Dubai zijn crèmekleurig met een gekleurd dak. De verschillende kleuren daken zijn van de verschillende taxibedrijven. De taxi's van de RTA zelf hebben rode daken en zijn veruit in de meerderheid. Daarnaast zijn er vier andere taxibedrijven (oranje, gele, blauwe en groene daken) en speciale taxi's voor vrouwen met roze daken met alleen vrouwelijke chauffeurs. In 2009 maakten meer dan 140 miljoen passagiers gebruik van de ruim 3000 taxi's in Dubai.

Luchtvaart[bewerken]

Dubai International Airport (IATA: DXB) is de hub en thuishaven van Emirates, de nationale luchtvaartmaatschappij van de Verenigde Arabische Emiraten. Het bestaat uit drie terminals. De terminal van Emirates (terminal 3) heeft een speciaal gedeelte waar hun vloot Airbus A380's gebruik van kan maken. Voornamelijk in de drukke late avonduren is het aanbod van landende en vertrekkende vliegtuigen zo groot dat er wachttijden ontstaan en aankomende vliegtuigen soms lang rondjes moeten vliegen voordat ze aan de beurt zijn om te landen.

Een tweede luchthaven, Al Maktoum International Airport (IATA: DWC), is in aanbouw en inmiddels deels in gebruik. Uiteindelijk moet dit de nieuwe thuishaven van Emirates gaan worden. Als het af is, zal het de grootste luchthaven ter wereld zijn. Met 5 landingsbanen, 4 terminals en een capaciteit van 160 miljoen passagiers en 12 miljoen ton vracht per jaar. Tot op heden wordt deze nieuwe luchthaven alleen nog maar voor vrachtvervoer gebruikt. De laatste verwachtingen zijn dat eind 2013 de eerste passagiers gebruik zullen maken van het vliegveld. Het nieuwe vliegveld maakt deel uit van het grote project Dubai World Central.

Water[bewerken]

Er zijn twee grote havens in/bij Dubai: Port Rashid en de haven van Jebel Ali. Deze laatste is de grootste kunstmatig aangelegde haven ter wereld, de grootste haven van het Midden-Oosten en één van de tien drukste havens ter wereld. Een traditionele manier om de Dubai Creek over te steken is met een Abra, een kleine boot. Tevens zijn er in Dubai waterbussen met airconditioning en varen er watertaxi's.

Sport[bewerken]

Stedenbanden[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Wikivoyage Wikivoyage heeft een reisgids over dit onderwerp: Dubai.