Expatriate
Een expatriate of afgekort expat is iemand die tijdelijk in een land verblijft met een andere cultuur dan die waarmee hij is opgegroeid. Meestal zijn ze daarbij uitgezonden door hun werkgever. Ze dienen niet te worden verward met immigranten.
Inhoud |
Etymologie [bewerken]
Het woord 'expatriate' is een Engels leenwoord. De Engelsen hebben de term echter samengesteld uit de Latijnse woorden 'ex' (uit, buiten) en 'patria' (vaderland). Een expatriate is dus iemand die buiten het vaderland verblijft.
Expatcultuur [bewerken]
Veel expatriates zijn krachtens een speciale arbeids- of uitzendovereenkomst voor een beperkte tijd uitgezonden (meestal voor 1-3 jaar). Hierdoor zijn ze vaak niet gemotiveerd om de taal van het ontvangstland te leren of een lokale kennissenkring op te bouwen, 'het is toch maar tijdelijk'. Ook kopen ze vaak geen onroerend goed en houden eventuele koophuizen in het vaderland aan (bijvoorbeeld door ze tijdelijk te verhuren). Expatriates trekken hierdoor voornamelijk met andere expatriates op, en beperken zich soms zelfs tot expatriates uit het eigen land. Ze blijven hun eigen taal gebruiken en sturen hun kinderen vaak naar internationale scholen waar les in de eigen taal wordt aangeboden. Veel expats hebben relatief hogere salarissen en zijn dan ook afkomstig uit de hogere sociale klassen.
Hierdoor ontstaan expatriategemeenschappen met een eigen expatriatecultuur. Grote concentraties expatriates vindt men in de bestuurlijke en economische centra zoals Amsterdam, Londen, Brussel, Kaapstad, Parijs, New York, Singapore, Beijing of Moskou. Ook in Straatsburg wonen veel expats wegens de Europese instellingen aldaar. In belastingparadijzen zoals Luxemburg bestaat vaak een substantieel van de bevolking uit expats.
Expatsyndroom [bewerken]
Bij terugkeer in hun eigen land voelen expatriates vaak dat het "hun land" niet meer is: er is daar in de loop der jaren veel veranderd, waardoor identificatie met het moederland problematisch wordt. Dit leidt bij veel expatriates vaak tot een gevoel van ontheemding. Aan de ene kant kan men zich overal vestigen en aan de plaatselijke cultuur aanpassen. Aan de andere kant is men nergens meer echt thuis. Expatriates worden bij terugkomst in hun eigen land vaak niet begrepen door hun oude vrienden- en kennissenkring. De gespreksonderwerpen zijn vaak totaal verschillend en standpunten zijn tijdens een langdurig verblijf in het buitenland vaak gaan afwijken van de gevestigde norm in het land van herkomst. Dit leidt vaak tot verdere vervreemding en wordt het expatsyndroom genoemd. Dit kan zowel bij kinderen als volwassenen plaatsvinden.
Expatriates en immigranten [bewerken]
De scheidingslijn tussen expatriate en een immigrant is vaag. Immigranten gaan ergens naartoe om zich permanent te vestigen terwijl de expatriate zichzelf ziet als een tijdelijke bewoner van een vreemd land en ook als zodanig beschouwd wordt. Het is echter mogelijk dat een expat besluit zich permanent in het andere land te vestigen, of dat een migrant besluit terug te keren.
Vaak kan men onderscheid maken in het aanvankelijke motief en in de mentaliteit en gedrag. Immigranten vertrekken met het motief zich permanent in het buitenland te vestigen terwijl het bij een expat bij vertrek de bedoeling is dat het verblijf tijdelijk is. Ook zal een immigrant vaak ter plaatse een baan proberen te beginnen of een bedrijf te starten terwijl de expat uitgezonden wordt. Daarbij zal een immigrant vaak, in tegenstelling tot de expat, de lokale taal leren, zijn kinderen naar lokale scholen sturen, en proberen op te gaan in de bevolking van zijn nieuwe vaderland. Na verloop van tijd is het zelfs mogelijk dat de emigrant, in tegenstelling tot de expatriate, de nationaliteit van het nieuwe vestigingsland verkrijgt.
Expatriate cultuur, zoals die van de Britten in India, of Nederlanders in verscheidene landen toont verschil van die van het land van herkomst. Dit komt doordat de expatriate vaak vasthoudt aan oude normen en waarden uit zijn thuisland, terwijl die in zijn land van herkomst zijn veranderd.
Expatriate Archive Centre in Den Haag [bewerken]
Het Expatriate Archive Centre (EAC) in de Paramaribostraat 20 in Den Haag verzamelt informatie over expatriates. Tevens stimuleert het EAC het doen van onderzoek naar deze groep.
