23 december

23 december is de 357ste dag van het jaar (358ste dag in een schrikkeljaar) in de gregoriaanse kalender. Hierna volgen nog 8 dagen tot het einde van het jaar.

Gebeurtenissen

•  Algemeen
  • 1888 - Vincent van Gogh snijdt een deel van zijn oor af.
  • 1895 - In Amsterdam wordt de Bouwonderneming Jordaan NV opgericht, een experiment om te zien of het mogelijk is om de erbarmelijke leefomstandigheden van de arbeidersklasse in de volkswijk de Jordaan te verbeteren zonder overheidssteun.
  • 1909 - Albert I van België wordt koning.

•  Bouwkunst en architectuur
  • 1970 - Hoogste punt is bereikt van de North Tower van het World Trade Center in New York.

•  Infrastructuur
  • 1978 - Italië, Sicilië, Palermo Airport: een Alitalia DC-9 stort tijdens de landing in zee. 108 mensen komen om, 21 mensen overleven de ramp, gered door vissersboten.

•  Media
  • 1995 - De eerste aflevering van Thuis wordt uitgezonden.

•  Oorlog
  • 1948 - De zeven ter dood veroordeelden van het Proces van Tokio worden d.m.v. ophanging ter dood gebracht in de gevangenis van Sugamo Prison in Ikebukuro.
  • 1979 - Sovjet-invasie van Afghanistan: de hoofdstad Kaboel wordt ingenomen.

•  Politiek
  • 484 - Gunthamund volgt zijn oom Hunerik op als koning van de Vandalen en Alanen.
  • 1946 - België - Oprichting van de Raad van State, als een rechtsprekend college buiten de rechterlijke orde.

•  Religie
  • 1294 - Conclaaf volgend op het aftreden van paus Celestinus V.

•  Sport
  • 1984 - Het Nederlands voetbalelftal behaalt de eerste overwinning in de WK-kwalificatiereeks door Cyprus in Nicosia met 1-0 te verslaan. Peter Houtman maakt de enige treffer voor Oranje.
  • 2006 - De Chileense voetbalclub Colo-Colo wint de 25ste landstitel uit de clubgeschiedenis door Audax Italiano over twee duels te verslaan in de finale van de Primera División (Clausura).
  • 2009 - Zevenvoudig wereldkampioen Michael Schumacher kondigt zijn rentree aan in de F1. Hij heeft getekend bij Mercedes Grand Prix.

•  Wetenschap en technologie
  • 1947 - Demonstratie van de eerste transistor, door John Bardeen en Walter Brattain.

Geboren

• 1544 - Anna van Saksen, tweede echtgenote van Willem van Oranje (overleden 1577)
• 1689 - Joseph Bodin de Boismortier, Frans componist (overleden 1755)
• 1732 - Richard Arkwright, Brits uitvinder (overleden 1792)
• 1790 - Jean-François Champollion, Frans talengenie (overleden 1832)
• 1804 - Charles Augustin Sainte-Beuve, Frans schrijver en criticus (overleden 1869)
• 1805 - Joseph Smith, Amerikaans theoloog (overleden 1844)
• 1807 - André-Napoléon Fontainas, Belgisch politicus (overleden 1863)
• 1808 - Jozef Geefs, Belgisch beeldhouwer (overleden 1885)
• 1810 - Karl Richard Lepsius, Duits egyptoloog en filoloog (overleden 1884)
• 1819 - Jan Jakob Lodewijk ten Kate, Nederlands dichter (overleden 1889)
• 1823 - Jozef Van Lerius, Belgisch kunstschilder (overleden 1876)
• 1845 - Gustave Ador, Zwitsers politicus (overleden 1928)
• 1862 - Henri Pirenne, Waals geschiedkundige (overleden 1935)
• 1878 - Micheil Tsereteli, Georgisch historicus en politicus (overleden 1965)
• 1883 - Hubert Pierlot, Belgisch politicus (overleden 1963)
• 1888 - Christa Winsloe, Hongaars schrijfster (overleden 1944)
• 1896 - Johan Dijkstra, Nederlands kunstenaar (overleden 1978)
• 1903 - Armand Blanchonnet, Frans wielrenner (overleden 1968)
• 1911 - Niels Kaj Jerne, Deens immunoloog (overleden 1994)
• 1911 - Léon Povel, Nederlands omroeper en hoorspel- en televisieregisseur (overleden 2013)
• 1916 - Dino Risi, Italiaans filmregisseur (overleden 2008)
• 1918 - Helmut Schmidt, Duits bondskanselier
• 1920 - Andries van Dantzig, Nederlands psychiater (overleden 2005)
• 1922 - Raymond Kintziger, Belgisch atleet (overleden 2010)
• 1922 - Micheline Ostermeyer, Frans atlete en pianiste (overleden 2001)
• 1924 - Jacques Hogewoning, Nederlands jurist en sportbestuurder (overleden 2005)
• 1929 - Chet Baker, Amerikaans trompettist en zanger (overleden 1988)
• 1930 - Theo Kling, Nederlands acteur en regisseur
• 1932 - Noël Foré, Belgisch wielrenner (overleden 1994)
• 1933 - Akihito, keizer van Japan
• 1936 - Claude Coppens, Belgisch pianist en componist
• 1939 - Jan Aalberts, Nederlands ondernemer
• 1941 - Serge Reding, Belgisch gewichtheffer (overleden 1975)
• 1942 - John Benson, Schots voetballer en voetbalcoach (overleden 2010)
• 1943 - Silvia Sommerlath, koningin van Zweden
• 1946 - Franz Cibulka, Oostenrijks componist, muziekpedagoog en klarinettist
• 1946 - Susan Lucci, Amerikaans actrice
• 1947 - Bill Rodgers, Amerikaans atleet
• 1949 - Adrian Belew, Amerikaans gitarist en zanger
• 1949 - Els de Groen, Nederlands schrijfster en politica
• 1949 - Ella Vogelaar, Nederlands minister
• 1954 - Brian Teacher, Amerikaans tennisser
• 1955 - Şivan Perwer, Koerdische zanger
• 1956 - Michele Alboreto, Italiaans autocoureur (overleden 2001)
• 1956 - Dave Murray, Brits gitarist
• 1957 - Rob Barel, Nederlands triatleet
• 1959 - Luis Fernando Suárez, Colombiaans voetballer en voetbalcoach
• 1962 - Bertrand Gachot, Belgisch autocoureur
• 1964 - Jens Heppner, Duits wielrenner
• 1964 - Eddie Vedder, Amerikaans zanger
• 1965 - Doug Gillard, Amerikaans singer-songwriter, gitarist en componist
• 1966 - Hans van Arum, Nederlands voetballer en voetbalcoach
• 1967 - Carla Bruni, Frans-Italiaans model en zangeres
• 1967 - Frank Dittrich, Duits langebaanschaatser
• 1968 - Sandra Roelofs, first lady van Georgië, van Nederlandse komaf
• 1968 - Olga Sjisjigina, Kazachs atlete
• 1969 - Günter Perl, Duits voetbalscheidsrechter
• 1970 - Catriona LeMay-Doan, Canadees schaatsster
• 1971 - Corey Haim, Canadees acteur (overleden 2010)
• 1971 - Wim Vansevenant, Belgisch wielrenner
• 1972 - Sandy Martens, Belgisch voetballer
• 1973 - Khavn de la Cruz, Filipijns filmmaker, schrijver en muzikant
• 1974 - Agustín Delgado, Ecuadoraans voetballer
• 1975 - Robert Bartko, Duits (baan)wielrenner
• 1975 - Casper Faassen, Nederlands kunstenaar
• 1976 - Joanna Hayes, Amerikaans atlete
• 1978 - Hanne Troonbeeckx, Vlaams presentatrice
• 1979 - Yukifumi Murakami, Japans atleet
• 1980 - Jennifer Hoffman, Nederlands actrice
• 1983 - Lisa Dobriskey, Brits atlete
• 1983 - Tim Matthys, Belgisch voetballer
• 1985 - Harry Judd, Brits drummer
• 1986 - Balázs Dzsudzsák, Hongaars voetballer
• 1987 - Axel Bäck, Zweeds alpineskiër
• 1987 - Shara Gillow, Australisch wielrenster
• 1987 - Daniela Götz, Duits zwemster
• 1987 - Carolien Spoor, Nederlands actrice
• 1988 - Julia Murray, Canadees freestyleskiester
• 1990 - Anna Maria Perez de Taglé, Amerikaans actrice, model en zangeres

Overleden

Alfrēds Kalniņš (1879-1951)

• 1556 - Nicholas Udall (52), Engels toneelschrijver
• 1739 - John Vanderbank, Engels kunstschilder
• 1783 - Johann Adolf Hasse (84), Duits componist
• 1787 - Madame Louise-Marie van Frankrijk (50), prinses van Frankrijk
• 1834 - Thomas Malthus (68), Brits demograaf en econoom
• 1877 - Thomas Wright, Engels schrijver
• 1907 - Aaron Adolf de Pinto (79), Nederlands jurist
• 1913 - Jules Claretie (73), Frans schrijver, theateracteur en historicus
• 1920 - Cayetano Arellano (73), Filipijns rechter
• 1939 - Anthony Fokker (49), Nederlands vliegtuigbouwer
• 1940 - Otto Silber (47), Estisch voetballer
• 1943 - Theo Thijssen (64), Nederlands schrijver
• 1951 - Alfrēds Kalniņš (72), Lets componist
• 1953 - Lavrenti Beria (54), Sovjet-Russisch politicus
• 1966 - Heimito von Doderer (70), Oostenrijks schrijver
• 1970 - Hennie Schouten (70), Nederlands organist en muziektheoreticus
• 1972 - Andrej Toepolev (84), Russisch luchtvaartpionier en vliegtuigbouwer
• 1973 - Gerard Kuiper (68), Nederlands-Amerikaans astronoom
• 1979 - Peggy Guggenheim (81), Amerikaans kunstverzamelaar
• 1979 - Dirk Stikker (82), Nederlands zakenman en politicus
• 1985 - Birabongse Bhanubandh (71), Thais autocoureur
• 1990 - Pierre Gripari (64), Frans schrijver
• 1993 - Frits Tjong-Ayong (81), Surinaams chirurg en uroloog
• 2000 - Victor Borge (91), Deens-Amerikaans komiek, pianist en dirigent
• 2000 - Jos Lerinckx (80), Belgisch componist
• 2001 - Jelle Zijlstra (83), Nederlands minister-president
• 2002 - Tatamkhulu Afrika (82), Zuid-Afrikaans dichter en schrijver
• 2002 - Bep du Mée (88), Nederlands atlete
• 2003 - Hope Lange (70), Amerikaans actrice
• 2004 - Narasimha Rao (83), Indiaas premier
• 2006 - Frans Haks (68), Nederlands museumdirecteur
• 2006 - Jan Tromp (72), Nederlands kunstfluiter
• 2007 - Aloísio Lorscheider (83), Braziliaans theoloog, (aarts)bisschop, kardinaal en (mensenrechten)activist
• 2007 - Oscar Peterson (82), Canadees jazzmusicus
• 2007 - Frank Swaelen (77), Vlaams-Belgisch politicus
• 2008 - Rafael Abella (91), Spaans schrijver
• 2008 - Frank Krog (54), Noors acteur
• 2009 - Edward Schillebeeckx (95), Belgisch theoloog
• 2011 - Cees van Dongen (79), Nederlands motorcoureur
• 2012 - Louis Th. Lehmann (92), Nederlands dichter en scheepsarcheoloog
• 2012 - Peer van Veggel (80), Nederlands burgemeester

Viering/herdenking

• In het Romeinse Rijk eindigen officieel de saturnaliën ter ere van de zonnewende
• Rooms-katholieke kalender:
  • Heilige Johannes Ketty († 1473) - Vrije Gedachtenis
  • Heilige Dagobert († 679)
  • Heilige Evarist(us) († 250)
  • Heilige Hartmann (van Brixen) († 1164)
  • Heilige Victoria (van Rome) († 250)
  • Heilige Thorlac (Thorhallsson) († 1193)
  • Heilige Antonius van Sint-Anna († 1822)

Weerextremen

Nederland

Dagrecords

• 1938 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur -10 °C
• 1967 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 10,7 °C
• 1938 - Laagste minimumtemperatuur -14,4 °C
• 1977 - Hoogste maximumtemperatuur 14,9 °C
• 1954 - Hoogste uurgemiddelde windsnelheid 17,5 m/s
• 1961 - Langste zonneschijnduur 6,9 uur
• 1979 - Langste neerslagduur 16 uur
• 1967 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 34,5 mm
• 1996 - Laagste etmaalgemiddelde relatieve vochtigheid 55 %

België

Dagrecords

• 1938 en 1962 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur -8,7 °C
• 1977 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 11,8 °C
• 1938 - Laagste minimumtemperatuur -10,9 °C
• 1977 - Hoogste maximumtemperatuur 15,4 °C
• 1927 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 21,8 mm

Uitzonderlijke gebeurtenissen

• 1954 - Storm treft de kust met enkele overstromingen aan de kust en in het bekken van de Schelde. In het binnenland zijn er plaatselijk windstoten tot 130 km/h.
• 1977 - Maximumtemperatuur tot 14,0 °C in Rochefort en 16,8 °C in Kleine-Brogel (Peer)

Bronnen, noten en/of referenties