Lavrenti Beria
Lavrenti Pavlovitsj Beria (Russisch: Лавре́нтий Па́влович Бе́рия, Georgisch: ლავრენტი ბერია, Lavrenti Pavles dze Beria) (Mercheoeli, 29 maart 1899 – Moskou, 23 december 1953) was een Sovjet-Russisch politicus van Georgische afkomst (de zogenoemde 'Georgische groep' binnen de communistische partij, waar ook Stalin toe behoorde).
Inhoud |
[bewerken] Jeugd en vroege carrière
Zijn ouders waren zeer religieus en Beria ontving dan ook een strikt religieuze (Georgisch-orthodoxe) opvoeding. In 1917 werd Beria lid van de bolsjewistische vleugel van de Russische Sociaal Democratische Arbeiderspartij, sinds 1918 de Russische Communistische Partij geheten. In 1921 werd hij lid van de Georgische Tsjeka, de geheime politie. Van 1923 tot 1931 was hij voorzitter van de Georgische Tsjeka. Daarna was Beria partijsecretaris van Georgië van 1931 tot 1938 en vervolgens van 1932 tot 1936 partijsecretaris van de Transkaukasische Socialistische Federatieve Sovjetrepubliek (een samenvoeging van de Georgische SSR, de Armeense SSR en de Azerbeidzjaanse SSR die in 1936 werd opgeheven, waarna de voormalige SSR's weer hersteld werden). Beria, een aanhanger van Stalin en diens stalinisme, werd in 1934 lid van het Centraal Comité van de Communistische Partij van de Sovjet-Unie (CPSU).
[bewerken] NKVD en Tweede Wereldoorlog
In de zomer van 1938 werd Beria door Stalin naar Moskou gehaald om toenmalig Volkscommissaris en hoofd van de NKVD Jezjov bij te staan als gedeputeerde, omdat de laatste 'het werk niet zou aankunnen' en 'hulp nodig had'. Met steun van Stalin werd Beria echter steeds machtiger, en ten slotte moest Jezjov ontslag nemen zodat Beria zijn plaats kon innemen. In november 1938 werd Beria volkscommissaris en hoofd van de NKVD. Beria zuiverde Jezjovs getrouwen uit de NKVD, hoewel onder zijn leiderschap de Grote Zuivering ten einde liep. Ten slotte, nadat Jezjov al zijn publieke functies waren afgenomen, liet Beria hem in opdracht van Stalin arresteren, berechten en executeren.
In februari 1941 kreeg Beria enkele nieuwe functies. Zo werd hij vicevoorzitter van de Raad van Volkscommissarissen (vicepremier), kandidaat-lid van het politbureau en voorzitter van de NKGB, de voorloper van de KGB.
Na de Duitse aanval op de Sovjet-Unie in juni 1941, begon de Grote Vaderlandse Oorlog. Premier en partijleider Stalin richtte een Opperste Defensieraad in die hij vulde met zijn persoonlijke vertrouwelingen, zoals Beria. De Defensieraad fungeerde als een soort oorlogs- of noodkabinet. Beria's strafkampen en goelags (die vielen onder de NKGB), vervaardigden de nodige zware en ruwe materialen die noodzakelijk waren voor de oorlogsvoering. Vanwege zijn verdiensten werd Beria in 1945 'maarschalk van de Sovjet-Unie'. In 1946 werd hij tevens lid van het Presidium van de Opperste Sovjet (de voorzitter van dit lichaam was staatshoofd van de USSR), alsook lid van het politbureau. Het ministerschap van de NKVD en het voorzitterschap van de NKGB legde hij echter neer. Beria leidde na de Tweede Wereldoorlog het atoomprogramma van de Sovjet-Unie. Dit programma had tot dusver een ondergeschikte rol gespeeld, maar Stalin stond erop dat ook de Sovjet-Unie de bom zou krijgen. In 1949 kreeg Stalin zijn zin: de eerste Sovjetkernproef slaagde met een bom die twee keer zo krachtig was als de Amerikaanse. In 1952 werd Beria lid van het presidium van de CPSU (de opvolger van het politbureau).
[bewerken] NKGB
Beria was in deze tijd, als de op één na machtigste man van de Sovjet-Unie, zeer gevreesd. De NKVD/NKGB was uitgegroeid tot een staat binnen een staat. Door het commissarissensysteem had Beria invloed op het leger. De NKVB/NKGB was daarnaast verantwoordelijk voor grensbewaking, en beschikte daardoor over eigen vliegvelden, tanks en zelfs vliegtuigen. Als Stalins scherprechter kon Beria bovendien carrières maken en breken. Hij stuurde miljoenen mensen naar de strafkampen.
[bewerken] Seksuele uitspattingen
Hoewel Beria getrouwd was, koos hij de mooiste vrouwen en meisjes uit, waaronder filmsterren, die vervolgens gesommeerd werden bij hem te komen om zich door hem te laten verkrachten. Beria onthaalde hen op een maaltijd met vaak ook alcoholische versnaperingen, waarna hij zich uitkleedde en zich aan de betreffende vrouw vergreep. Na afloop kreeg de vrouw een bloemstuk mee. Toen een van hen seks weigerde omdat haar borsten zo'n pijn deden en een lijfwacht het bloemstuk bracht, schreeuwde Beria haar toe "Dat is geen bloemstuk maar een krans! Moge hij op je graf verrotten!" Vervolgens werd de dame in kwestie gearresteerd.
In deze tijd zorgden veel vrouwen en meisjes in de nabijheid van Beria er dan ook voor zo onaantrekkelijk mogelijk te zijn, of verhuisden naar het platteland. Zelfs Stalin vond het niet prettig wanneer zijn dochter Svetlana bij de familie Beria was: "Zorg dat ze direct naar huis komt! Ik vertrouw Beria niet!"
[bewerken] Minister van defensie
Vermoedelijk op 3 maart 1953 werd Beria op de hoogte gesteld dat Stalin een beroerte had gehad. Hij liet echter niemand bij Stalin komen tot het te laat was. Bovendien durfde niemand dit, nadat Stalin een aantal van zijn dokters had laten oppakken. Een aantal historici beweert daarom dat Beria aan zag komen dat Stalin hem uit de weg wilde ruimen, en hem daarom had laten vergiftigen.
Na de dood van Stalin werd hij minister van Defensie, maar reeds in juni van dat jaar werd hij tijdens een bijeenkomst van het Centraal Comité gearresteerd. Na een geheim proces werd Lavrenti Beria op 54-jarige leeftijd in december 1953 terechtgesteld. De latere Maarschalk Generaal Kolonel Pavel Batitsky voerde de executie zelf uit.
 |
Zie de categorie Lavrentiy Beria van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
