Georgi Zjoekov (generaal)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Georgi Konstantinovitsj Zjoekov
Георгий Константинович Жуков
Georgi Zjoekov (1941)
Georgi Zjoekov (1941)
Geboren 1 december 1896
Strelkovka, oblast Kaloega
Overleden 18 juni 1974
Moskou
Begraven Kremlin Muur Necropolis, Moskou[1]
Land/partij Flag of Russia.svg Keizerrijk Rusland
Flag of the Soviet Union.svg Sovjet-Unie
Onderdeel Coat of Arms of Russian Empire.svg Keizerlijk Russisch Leger
Coat of arms of the Soviet Union.svg Rode Leger
Dienstjaren 19151957
Rang RA-SA F10MarsSU 1955.png Maarschalk van de Sovjet-Unie
Leiding over Kiev Militair District
Chef van de Generale Staf (januari-juli 1941)
Westelijk Front (Sovjet Unie)
Odessa Militair District
Leningradfront
1e Wit-Russische front
Slagen/oorlogen Eerste Wereldoorlog

Russische Revolutie


Russische Burgeroorlog


Tweede Wereldoorlog

Onderscheidingen Zie lijst
Ander werk Lid van de Stavka
Minister van Defensie (1955-1957)
Lid van het Politbureau

Georgi Konstantinovitsj Zjoekov (Russisch: Георгий Константинович Жуков) (Strelkovka (oblast Kaloega), 1 december 1896 - Moskou, 18 juni 1974) was de belangrijkste Sovjetgeneraal uit de Tweede Wereldoorlog.

Voor de Tweede Wereldoorlog[bewerken]

Zjoekov in militaire dienst in 1916

Zjoekov werd op negentienjarige leeftijd opgeroepen voor dienst in het tsaristische leger. Daar klom hij al snel op in rang. Na de machtsovername van de bolsjewieken sloot hij zich aan bij het Rode Leger. Hij overleefde de door Stalin gevoerde grote zuiveringen van 1936 - 1937. Net voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog wonnen de Sovjets, onder leiding van Zjoekov, de slag bij Halhin Gol op de grens van Mongolië tegen de Japanners. Op 1 februari 1941 schopte hij het tot chef van de generale staf. Zjoekov ontpopte zich tot een meedogenloze bevelhebber die een ijzeren discipline eiste. Hij ging zeer luchtig om met verliezen. Zjoekov was emotioneel en dapper. Hij durfde tegen Stalin in te gaan, die hem omwille van zijn bekwaamheid vaak zijn zin gaf. [2]

Tijdens de Tweede Wereldoorlog[bewerken]

Op 22 juni 1941 viel nazi-Duitsland de Sovjet-Unie binnen. Het Rode Leger liet zich de eerste maanden van de oorlog totaal overrompelen en grote gebieden vielen in handen van het Duitse leger. Ook voor Leningrad dreigde hetzelfde lot. Op 8 september 1941 herstelde Zjoekov, als bevelhebber van het Leningradfront, de krijgstucht. Hij wist de stad met veel succes te verdedigen tegen de Duitse legergroep Noord.

In oktober 1941 was de situatie nabij Moskou dramatisch voor het Rode leger. Stalin stelde Zjoekov aan als commandant van het westfront. Ondanks hardnekkige gevechten van Duitse kant wist Zjoekov niet alleen de aanvallen te weren. Hij drong de Duitse Legergroep Midden honderden kilometers terug. Dit was het eerste grote verlies van de Wehrmacht in de Tweede Wereldoorlog.

In 1942 bemachtigde de Duitse Legergroep Zuid grote delen van Zuid-Rusland tot aan de poorten van Stalingrad. Plaatsvervangend bevelhebber Zjoekov werkte in september aan Operatie Uranus. Dit plan moest de Duitsers een groot verlies toebrengen. Het ging van start op 19 november. Het Duitse Zesde Leger werd omsingeld en uitgehongerd. Begin februari 1943 moesten deze laatsten zich gewonnen geven. Deze belegering staat op naam van Zjoekov. Nochtans was de directe tactische planning vooral het werk van Generaal Aleksandr Vasilevski. Zjoekov was intussen bezig een enorme tegenaanval in het middenfront van Rusland voor te bereiden. Deze bestorming was veel groter dan de aanval op het Zesde Leger, maar is vrij onbekend gebleven.

Operatie Uranus heeft Zjoekov veel lof bezorgd. Operatie Mars, de aanval op het middenfront, mondde uit in één van de grootste militaire nederlagen van de Tweede Wereldoorlog. Enkele zeer ervaren SS-afdelingen onder leiding van Generaal Model brachten het Rode leger een zware klap toe. Over dit verlies is weinig geschreven; het imago van Zjoekov bleef intact. In de pers werd de top van de Sovjet-Unie altijd verheerlijkt en het nieuws over mislukkingen kon moeilijk verspreid worden over het land.

Op 18 januari 1943 benoemde Stalin Zjoekov tot Maarschalk van de Sovjet-Unie. Zjoekov bedacht een offensief dat een einde stelde aan de al jaren durende belegering van Leningrad. Op 4 juli 1943 viel het Duitse leger aan nabij de Russische saillant bij Koersk. Zjoekov was op de hoogte van de Duitse plannen. Hij organiseerde de verdediging. De Duitsers trokken zich na een enorme veldslag terug en Zjoekov triomfeerde alweer.

In 1944 dreef het Rode Leger de Wehrmacht terug tot in Polen. Het eerste en tweede Wit-Russische Front van Zjoekov behaalde grote overwinningen. Onder andere de Vesting Poznań werd onder de voet gelopen. Begin februari 1945 stonden Zjoekovs soldaten aan de Oder.

v.l.n.r. Dwight D. Eisenhower, Georgi Zjoekov en Arthur Tedder

Tijdens de aanval op Berlijn ontstond er concurrentie tussen de troepen van Zjoekov en die van zijn grootste rivaal binnen het Rode Leger, maarschalk Konev. Uiteindelijk was het de Rus Mikhail Minin (en niet Meliton Kantaria, die net als Stalin van Georgische afkomst was) die op 30 april 1945 omstreeks 10.40 uur een rode vlag op het Rijksdaggebouw plantte. Nazi-Duitsland gaf zich onvoorwaardelijk over op 8 mei 1945. Zjoekov had, operatie Mars niet meegerekend, geen enkele nederlaag geleden. Minin werd niet uitgeroepen tot held van de Sovjet-Unie, maar vergeten tot 1995, toen Boris Jeltsin hem de eer gaf die hem toekwam.

Na de Tweede Wereldoorlog[bewerken]

Zjoekov viel in de naoorlogse periode eerst in en later weer uit de genegenheid van zijn politieke leiders. Hij degradeerde zowel onder Stalin als Chroesjtsjov naar onbelangrijke posten. De Held van de Sovjet-Unie, veel minder genoemd dan anderen in Westerse geschiedenisboeken, is nog steeds als geniaal legercommandant gekend.

Lavrenti Beria, de vroegere topman van de KGB pakte Zjoekov op na Stalins dood. Toch ging Zjoekovs carrière erop vooruit, in 1955 werd hij minister van Defensie en in 1956 lid van het Politbureau. In november 1956 viel het leger onder zijn leiding Hongarije binnen.

Chroesjtsjov ontsloeg Zjoekov uit al zijn functies in 1957, omwille van zijn enorme naam en faam. Na het aftreden van Chroesjtsjov, aan de vooravond van de 20e verjaardag van de Duitse overgave werd hij in ere hersteld door Leonid Brezjnev. Het persbureau Novosti publiceerde op 7 mei 1965 foto's van Zjoekov in uniform met al zijn onderscheidingen en hij mocht ook op de eretribune op het Lenin-mausoleum, samen met het politbureau, de parade van het Rode leger gadeslaan.

Vanaf 1958 werkte Zjoekov aan zijn memoires, maar zijn gezondheid nam sinds dat jaar geleidelijk af. In 1967 kreeg hij een beroerte en ook een hartkwaal. In 1969 publiceerde hij zijn memoires, die een bestseller werden. In 1974 overleed hij aan een laatste beroerte. Tegen Zjoekovs wensen in kreeg hij geen Russisch-orthodoxe begrafenis, maar werd zijn lichaam gecremeerd en de as begraven bij de Kremlinmuur bij andere communistische helden en generaals.

Militaire loopbaan[bewerken]

Keizerlijk Russisch Leger[3]
драгун
Keizerlijk Russisch Leger[3]
cержа́нт
Rode Leger[4]
Командир отделения
Rode Leger[4]
Старшйи лейтенант
Rode Leger[4]
Капитан
Rode Leger[4]
Майор
NAVO rang OR-1 NAVO rang OR-5 NAVO rang OF-1 NAVO rang OF-1 NAVO rang OF-2 NAVO rang OF-3
IRA R1Private 1917.jpg IRA R7-1SFC 1917.png Red Army Insignia 5.svg RA A-AF F2 1935.svg RA A-AF F3 1935.svg RA A-AF F4 1935.svg
7 augustus 1915 eind augustus 1916 1920
Rode Leger[4]
Podpolkownik
Rode Leger[4]
Polkownik
Rode Leger
Комбриг
Rode Leger
Комдив
Rode Leger
Комкор
Rode Leger
KomKor
Rode Leger
Командарм 1-го ранга
Rode Leger
Marshal Sovetskogo Soyuza
NAVO rang OF-4 NAVO rang OF-5 NAVO rang OF-6 NAVO rang OF-7 NAVO rang OF-8 NAVO rang OF-9 NAVO rang OF-10 NAVO rang OF-11
RA A F4LtCol 1943.png RA A F5Col 1943 h.png RA A F6aComBrig 1940.png
RA A F6ComBrig 1940 col.png
RA A F6ComBrig 1940 chevr.png
RA A F7aComDiv 1940.png
RA A F7ComDiv 1940 col.png
RA A F7ComDiv 1940 chevr.png
RA A F8aComCorps 1940.png
RA A F8ComCorps 1940 col.png
RA A F8ComCorps 1940 chevr.png
RA A F8ColGen 1943.PNG RA A F9GenArmy 1943.png
RA A F9ComArmy1 1940 chevr.png
RA-SA F10MarsSU 1955.png
1939 4 juni 1940[5] 18 januari 1943[5]

Decoraties[bewerken]

  • Order of Lenin ribbon bar.png Orde van Lenin (6 x) op 16 augustus 1936, 29 augustus 1939, 21 februari 1945, 1 december 1956, 1 december 1966, 1 december 1971
  • Order suvorov1 rib.png Orde van Soevorov, 1e klasse (2 x) op serienummer 1, 28 januari 1943 en serienummer 39, 28 juli 1943
  • Ere wapen - Zwaard gegraveerd met gouden nationale embleem van de Sovjet-Unie op 22 januari 1968
Bronnen, noten en/of referenties
  1. http://www.findagrave.com/cgi-bin/fg.cgi?page=gr&GRid=6454524
  2. Simon Sebag Montefiore, STALIN het hof van de rode tsaar, pag. 325, Uitg. Spectrum, Utrecht (2004), ISBN 90-71206-05-X
  3. a b Keizerlijk Russisch Leger werd opgeheven in 1917
  4. a b c d e f Rode Leger wordt opgericht in 1918, en een nieuw rangenstelsel
  5. a b http://www.generals.dk/general/Zhukov/Georgii_Konstantinovich/Soviet_Union.html