Walter Model

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Walter Model
Model, oktober 1944
Model, oktober 1944
Geboren 24 januari 1891
Genthin, Saksen (provincie), Duitse Keizerrijk
Overleden 21 april 1945
bij Duisburg, Ruhrgebied, nazi-Duitsland
Begraven Hürtgenwald-Vossenack: oorlogsbegraafplaats (herbegraven)
Land/partij Flag of the German Empire.svg Duitse Keizerrijk
Flag of Germany (3-2 aspect ratio).svg Weimarrepubliek
Flag of German Reich (1935–1945).svg nazi-Duitsland
Onderdeel Kaiserliche Kriegsflagge.png Deutsches Heer
Flag of Weimar Republic (war).svg Reichswehr
Balkenkreuz.svg Wehrmacht
Dienstjaren 1910 - 1945
Rang WMacht arab OF10 vert.jpg Rank insignia of Generalfeldmarschall of the Wehrmacht.svg Generalfeldmarschal
Eenheid 52. Infanterie
Leiding over 3. Panzer-Division
XXXXI Panzer Korps
9. Armee
Heeresgruppe Nord
Heeresgruppe Nordukraine
Heeresgruppe Mitte
Heeresgruppe B
Oberbefehlshaber West
Slagen/oorlogen Eerste Wereldoorlog

Tweede Wereldoorlog


Onderscheidingen Ridderkruis van het IJzeren Kruis met Eikenloof, Zwaarden en Briljanten

Otto Moritz Walter Model (Genthin, 24 januari 1891 – bij Duisburg/Lintorf, 21 april 1945) was een Duitse veldmaarschalk uit de Tweede Wereldoorlog.

Hij werd geboren als zoon van de leraar Otto Model en diens echtgenote Maie Demmer.

Biografie[bewerken]

Eerste Wereldoorlog[bewerken]

Hij werd in 1910 benoemd tot luitenant en nam deel aan de Eerste Wereldoorlog. In de Eerste Wereldoorlog, diende hij de 52e Infanterie die deel uitmaakte van de 5e divisie, vechtend aan het westelijk front. Model diende als adjudant van de 1e zijn Regiment Battalion. In mei 1915 werd hij zwaargewond in de buurt van Arras, en in oktober ontving hij het IJzeren Kruis, Eerste Klasse. Zijn daden trokken de aandacht van zijn divisie-commandant, die ondanks twijfels over zijn "ongemakkelijke ondergeschikte", Model aanbeval voor een post bij de Duitse Generale Staf. Dit betekende onder andere dat Model alleen aan de eerste fasen van de Slag bij Verdun deelnam en ontsnapte aan de Slag van de Somme, waar zijn divisie bij zijn afwezigheid is afgeslacht.

Tweede Wereldoorlog[bewerken]

Na de oorlog werd hij in het leger van de Weimarrepubliek opgenomen. Hij werd drie maal bevorderd : in 1929 tot majoor, in 1934 tot overste en in 1938 tot generaal-majoor. Aan een kort verblijf in de Sovjet-Unie hield hij een sterke afkeer van het communisme over. Na de machtsovername door de nazi's bleef hij militair. Als chef-staf nam hij in 1939 deel aan de aanval op Polen en in 1940 aan de aanval op Frankrijk.

Vanaf 1941 werd hij aan het oostfront ingezet. Hier verwierf Model door zijn kundigheid, persoonlijke moed en uithoudingsvermogen groot respect. Hij verkreeg de bijnamen :Reddingsanker van het oostfront en brandweerman van het oostfront, omdat hij steeds werd ingezet op plaatsen waar een doorbraak in het oostelijke front dreigde. Model was een meester op het terrein van de improviserende verdedigingstactiek. Op 23 mei 1942 raakte een Russische scherpschutter hem in zijn linkerlong terwijl hij met een verkenningsvliegtuig over bebost gebied vloog. Een spoedoperatie in een veldhospitaal redde zijn leven.

Na de aanslag op Hitler door Claus von Stauffenberg legde Model als eerste een eed van trouw af aan Hitler. Toen Gunther von Kluge, de veldmaarschalk van het westelijk front, zelfmoord pleegde omdat hij werd verdacht van betrokkenheid bij de aanslag, benoemde Hitler Model tijdelijk tot veldmaarschalk voor het westelijke front. Gerd von Rundstedt volgde hem op, en hij bleef in het westen actief.

Operatie Market Garden[bewerken]

Model tijdens een bespreking met Waffen-SS-generaal Heinz Harmel (rechts) tijdens de slag om Arnhem

Toen Operatie Market Garden begon, was Models hoofdkwartier in Oosterbeek gevestigd. Model vluchtte voor de luchtlandingen naar Doetinchem en leidde van daaruit de tegenaanval. Hij bepaalde dat het verboden was de Rijnbruggen bij Arnhem en Nijmegen op te blazen. Daardoor konden de Britten de verkeersbrug van Arnhem veroveren en de Amerikanen de spoorbrug van Nijmegen. Model wist het geallieerde offensief echter te stoppen.

Eind 1944 voerde hij als opperbevelhebber van Heeresgruppe B verrassingsaanvallen uit tegen Amerikaanse eenheden, in het kader van het mede door hem ontworpen Ardennenoffensief.

Model was steeds een trouwe aanhanger van Hitler, maar negeerde zijn Nero-Befehl, waarin de totale vernietiging van de infrastructuur in het Ruhrgebied werd bevolen. Omdat Model capitulatie wilde voorkomen, pleegde hij aan het einde van de oorlog zelfmoord in Lintorf bij Duisburg. Dit nadat zijn Heeresgruppe B in het Ruhrgebied ingesloten was geraakt. Hij ligt sinds 1955 begraven op het soldatenkerkhof bij Vossenack.

Persoonlijkheid[bewerken]

Walter Model werd door zijn collega-officieren beschouwd als een zeer kundige en hardwerkende militair. Hij had een groot improvisatietalent dat hij succesvol gebruikte om dreigende vijandelijke doorbraken aan het front te stoppen. Ook was hij persoonlijk moedig en onverschrokken zodat hij geregeld zijn manschappen in de voorste frontlinies aanvoerde. Hierbij raakte hij zelf verschillende keren gewond. Model had veel zelfvertrouwen dat vaak aan arrogantie en zelfoverschatting grensde. Hij had er moeite mee om de eer voor zijn successen te delen met zijn staf en ondergeschikten voor te dragen voor bevordering of onderscheiding. Hij profileerde zich vooral als de 'onpolitieke soldaat' die alleen zijn land wilde dienen zonder zich aan de nazi's te willen conformeren maar bereikte daarmee eerder het tegendeel: veel collega's in de legertop beschouwden hem uiteindelijk als een overtuigde Hitler aanhanger.

Model was in 1927 gehuwd met Herta Huyssen (1892-1985) en had twee dochters en een zoon, Hansgeorg Model (1927), die eveneens een militaire carrière had. Zijn zoon promoveerde tot de graad van brigadegeneraal bij de naoorlogse Bundeswehr.

In fictie[bewerken]

In een 'alternate history' verhaal The last article (1988) [1] van de SF schrijver Harry Turtledove speelt Model een rol als de veroveraar van Brits-Indië. Het verhaal geeft een goed beeld van de morele instelling en denkwijze van Model (en veel andere Duitse generaals) onder het nazi-bewind. In deze alternatieve wereld heeft de VS zich afzijdig gehouden van de Tweede Wereldoorlog waardoor de nazi's Engeland en de Sovjet-Unie verslaan en vervolgens tegen 1947 India binnenvallen. Hier ontmoet Model Mahatma Gandhi die met burgerlijke ongehoorzaamheid nog steeds onafhankelijkheid nastreeft voor India nadat de Duitsers de Britten hebben vervangen als kolonisators. Maar Model reageert hier tot verrassing van Gandhi heel anders op dan de Britten deden in 'onze wereld': de nazi's hebben geen enkel probleem met het in de straten van de Indiase steden massaal afslachten van geweldloze demonstranten tegen de Duitse bezetters, waar de Britten in onze wereld wel bakzeil haalden. Gandhi gaat nog even door met protestdemonstraties maar dan geeft Model opdracht Indiase dorpen met gifgasgranaten te bombarderen tot de protesten stoppen. Na enkele miljoenen doden geeft Gandhi zichzelf aan bij de Duitsers. In een laatste gesprek, voordat hij doodgeschoten wordt, vraagt Gandhi aan Model hoe hij zo gewetenloos talloze ongewapende mensen heeft kunnen laten doden. Model antwoord dat hij geen onmens is en persoonlijk niets tegen de Indiase bevolking heeft. Maar hij beschouwt zich wel als een 'professionele soldaat' die zijn taken, in dit geval de 'pacificering' van India, die hem van hogerhand opgedragen worden, zo efficiënt mogelijk vervult met behulp van alle methoden die het gewenste resultaat opleveren. En bovendien, zo verklaart hij, ligt zijn loyaliteit vanzelfsprekend alleen bij het Duitse volk en diens leiders en niet bij de Indiërs.

Militaire loopbaan[bewerken]

Decoraties[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  • Dit artikel of een eerdere versie ervan is (gedeeltelijk) vertaald vanaf de Engelstalige Wikipedia, die onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
  • Scherzer, Veit. Die Ritterkreuzträger 1939–1945 Die Inhaber des Ritterkreuzes des Eisernen Kreuzes 1939 von Heer, Luftwaffe, Kriegsmarine, Waffen-SS, Volkssturm sowie mit Deutschland verbündeter Streitkräfte nach den Unterlagen des Bundesarchives. Jena, Duitsland: Scherzers Miltaer-Verlag. 2007, ISBN 978-3-938845-17-2.
  • Bradley, Dermot. Generalfeldmarschall Walter Model Dokumentation eines Soldatenlebens. Biblio Verlag. 1991, ISBN 978-3-7648-1785-5.
  • Fellgiebel, Walther-Peer. Die Träger des Ritterkreuzes des Eisernen Kreuzes 1939–1945. Friedberg, Duitsland: Podzun-Pallas. 2000, ISBN 978-3-7909-0284-6.

  1. a b c d e f g h i j k l Bradley, Dermot, Generalfeldmarschall Walter Model p.31
  2. a b c d Scherzer 2007, p. 547
  3. a b c d Fellgiebel 2000, p. 313