Walter Model

Walter Model
24 januari 1891 – 21 april 1945
Geboren in	Genthin
Gestorven in	bij Duisburg
Land/partij	Duitse Rijk Nazi-Duitsland
Onderdeel	Heer
Rang	Veldmaarschalk
Eenheid	Duits leger
Slagen/oorlogen	Eerste Wereldoorlog Tweede Wereldoorlog
Onderscheidingen	IJzeren Kruis

Otto Moritz Walter Model (Genthin, 24 januari 1891 – bij Duisburg/Lintorf, 21 april 1945) was een Duits veldmaarschalk uit de Tweede Wereldoorlog.

Hij werd geboren als zoon van de leraar Otto Model en diens echtgenote Marie Demmer. Hij werd in 1910 benoemd tot luitenant, nam deel aan de Eerste Wereldoorlog en werd tweemaal bevorderd. Na de oorlog werd hij in het leger van de Weimarrepubliek opgenomen. In 1929 werd hij tot majoor bevorderd. Aan een kort verblijf in de Sovjet-Unie hield hij een sterke afkeer van het communisme over. Na de machtsovername door de nazi's bleef hij militair. Hij werd in 1934 tot overste bevorderd, en in 1938 tot generaal-majoor. Als chef-staf nam hij in 1939 deel aan de aanval op Polen en in 1940 aan de aanval op Frankrijk.

Vanaf 1941 werd hij aan het oostfront ingezet. Hier verwierf Model door zijn kundigheid, persoonlijke moed en uithoudingsvermogen groot respect. Hij verkreeg de bijnamen Reddingsanker van het oostfront en brandweerman van het oostfront, omdat hij steeds werd ingezet op plaatsen waar een doorbraak in het oostelijke front dreigde. Model was een meester op het terrein van de improviserende verdedigingstactiek. Op 23 mei 1942 werd hij door een Russische scherpschutter in zijn linker long geraakt terwijl hij met een verkenningsvliegtuig over een bos vloog. Een spoedoperatie in een veldhospitaal redde zijn leven.

Na de aanslag op Hitler door Claus von Stauffenberg legde Model als eerste een eed van trouw af aan Hitler. Toen Gunther von Kluge, de veldmaarschalk van het westelijk front, zelfmoord pleegde omdat hij werd verdacht van betrokkenheid bij de aanslag, benoemde Hitler Model tijdelijk tot veldmaarschalk voor het westelijke front. Hij werd opgevolgd door Karl von Rundstedt, maar bleef in het westen actief.

Operatie Market Garden

Model tijdens een bespreking met Waffen-SS-generaal Heinz Harmel (rechts) tijdens de slag om Arnhem

Toen de Operatie Market Garden begon, was Models hoofdkwartier in Oosterbeek gevestigd. Model vluchtte voor de luchtlandingen naar Doetinchem en leidde van daaruit de tegenaanval. Hij bepaalde dat de Rijnbruggen bij Arnhem en Nijmegen niet mochten worden opgeblazen. Daardoor konden de Britten de verkeersbrug van Arnhem veroveren, en de Amerikanen de spoorbrug van Nijmegen. Model wist het geallieerde offensief echter te stoppen.

Eind 1944 voerde hij als opperbevelhebber van legergroep-B verrassingsaanvallen uit tegen Amerikaanse eenheden, in het kader van het mede door hem ontworpen Ardennenoffensief.

Model was steeds een trouw aanhanger van Hitler, maar negeerde diens Nero-Befehl, waarin de totale vernietiging van de infrastructuur in het Ruhrgebied werd bevolen. Hij pleegde aan het einde van de oorlog zelfmoord in Lintorf bij Duisburg, nadat zijn legergroep-B in het Ruhrgebied ingesloten was geraakt, omdat Model capitulatie wilde voorkomen. Hij ligt sinds 1955 begraven op het soldatenkerkhof bij Vossenack.

Model was gehuwd en had een zoon, Hansgeorg Model, die eveneens een militaire carrière volgde en het tot brigadegeneraal van de Bundeswehr bracht.

In fictie

In een 'alternate history' verhaal The last article (1988) van de sf schrijver Harry Turtledove speelt Model een rol als de veroveraar van Brits India. In deze alternatieve wereld heeft de VS zich afzijdig gehouden van de Tweede Wereldoorlog waardoor de nazi's Engeland en de Sovjet-Unie verslaan en vervolgens tegen 1947 India binnenvallen. Hier ontmoet Model Mahatma Gandhi die met burgerlijke ongehoorzaamheid nog steeds onafhankelijkheid nastreeft voor India nadat de Duitsers de Britten hebben vervangen als kolonisators. Maar Model reageert hier tot verrassing van Gandhi heel anders op dan de Britten deden in 'onze wereld'.

Mediabestanden

Zie de categorie Walter Model van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.